Chiều ngày 15 tháng 9 năm 2026, Tòa án nhân dân khu vực 4, thành phố Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự công ích về “Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ nộp thuế”. Trong vụ án này, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4, Thành phố Hà Nội đã thể hiện rõ vai trò tiên phong và tinh thần trách nhiệm cao khi đứng tên là bên khởi kiện. Bị đơn là Công ty Cổ phần X (địa chỉ tại đường Trần Duy Hưng, phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội). Thuế Cơ sở 5, thành phố Hà Nội tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Toàn cảnh phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án dân sự công ích
tại Tòa án nhân dân khu vực 4, Thành phố Hà Nội.
Khẳng định vai trò chủ động của Viện kiểm sát trong bảo vệ lợi ích công
Đây là vụ án dân sự công ích được đưa ra xét xử căn cứ theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24 tháng 6 năm 2025 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Việc Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 kiên quyết đưa vụ án ra xét xử không chỉ mang ý nghĩa to lớn đối với công tác bảo vệ nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hiện thực hóa cơ chế tố tụng mới, mở rộng và khẳng định mạnh mẽ vai trò của cơ quan kiểm sát trong việc bảo vệ lợi ích công cộng bằng con đường tố tụng dân sự.
Theo hồ sơ vụ án, quá trình tiền tố tụng đã được Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 tiến hành hết sức chặt chẽ, chủ động và quyết liệt. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin từ Thuế Cơ sở 5, Thành phố Hà Nội về việc Công ty Cổ phần X đang nợ nghĩa vụ thuế với số tiền lớn, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 đã trực tiếp tiến hành kiểm tra, xác minh và làm việc với cơ quan Thuế cùng doanh nghiệp.
Ngày 24 tháng 7 năm 2026, tại buổi làm việc trực tiếp với Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4, Công ty Cổ phần X đã xác nhận số tiền nợ thuế tính đến ngày 22 tháng 7 năm 2026 là hơn 9,4 tỉ đồng. Dù cơ quan Thuế đã nhiều lần đôn đốc và áp dụng các biện pháp cưỡng chế về thuế nhưng chưa đạt kết quả, Công ty Cổ phần X vẫn không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế đối với Nhà nước. Vào cùng ngày 24 tháng 7 năm 2026, Viện kiểm sát đã ban hành Quyết định số 84 yêu cầu doanh nghiệp phải chấm dứt hành vi vi phạm, áp dụng biện pháp ngắn chặn, khắc phục hậu quả. Đến ngày 13 tháng 8 năm 2026, hết thời hạn ấn định để doanh nghiệp khắc phục vi phạm Viện kiểm sát tiếp tục làm việc với doanh nghiệp để xác minh tình hình khắc phục. Khi xác định Công ty Cổ phần X không có khả năng nộp thuế trong thời hạn yêu cầu, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 đã ban hành Kiến nghị số 01 đề nghị Thuế Cơ sở 5 thực hiện quyền khởi kiện. Ngày 14 tháng 8 năm 2026, sau khi Thuế Cơ sở 5 có Công văn số 32205 xác định không có điều kiện khởi kiện và đề nghị Viện kiểm sát thực hiện quyền khởi kiện vụ án dân sự công ích, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 đã ban hành quyết định khởi kiện công ích về “Nợ thuế” đối với công ty.
Đại diện Kiểm sát viên - Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4, thành phố Hà Nội
trình bày quan điểm, thực hiện vai trò khởi kiện bảo vệ lợi ích công cộng tại phiên tòa.
Lập luận sắc bén, bảo vệ thành công quyết định khởi kiện
Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 đã lập luận sắc bén, làm rõ căn cứ thẩm quyền khởi kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 1, Điều 4, Điều 6 và Điều 14 Nghị quyết số 205/2025/QH15. Đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh, việc Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 khởi kiện là hoàn toàn đúng điều kiện, đúng trình tự và đúng thẩm quyền theo Nghị quyết số 205.
Qua vụ án này, đại diện Viện kiểm sát nhận định vai trò mới của Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự mà Quốc hội giao phó được thể hiện vô cùng rõ nét: Cơ quan kiểm sát không chỉ thực hiện chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật thông thường, mà trong những trường hợp luật định, Viện kiểm sát đã trực tiếp sử dụng quyền khởi kiện để yêu cầu Tòa án bảo vệ lợi ích công, bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương, bảo đảm những lợi ích tối quan trọng cần được pháp luật bảo vệ không bị bỏ ngỏ khi không có người khởi kiện.
Kiểm sát viên chủ động tham gia xét hỏi bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan
nhằm làm rõ các tình tiết của vụ án.
Bảo vệ vững chắc yêu cầu khởi kiện, đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4, Thành phố Hà Nội đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 4, Thành phố Hà Nội buộc Công ty Cổ phần X thực hiện ngay việc nộp số tiền thuế và các khoản thu khác tính đến ngày 30 tháng 6 năm 2026 chưa nộp ngân sách nhà nước là hơn 8,8 tỉ đồng. Cụ thể bao gồm: thuế thu nhập doanh nghiệp hơn 5 tỉ đồng; thuế giá trị gia tăng hơn 2,9 tỉ đồng; phạt vi phạm hành chính hơn 858,4 triệu đồng. Bên cạnh đó, doanh nghiệp tiếp tục phải nộp tiền phạt chậm nộp thuế trên số tiền chậm nộp tương ứng số ngày chậm nộp theo quy định tại Điều 16 Luật Quản lý thuế năm 2025. Chi tiết số tiền chậm nộp đối với khoản tiền thuế và các khoản thu khác nêu trên (tính đến ngày 15 tháng 9 năm 2026) là hơn 852 triệu đồng. Trong đó, tiền chậm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp là hơn 543 triệu đồng; tiền chậm nộp thuế giá trị gia tăng là hơn 274,3 triệu đồng; tiền chậm nộp phạt vi phạm hành chính hơn 34,7 triệu đồng. Tổng số tiền Viện kiểm sát yêu cầu Tòa án buộc Công ty Cổ phần X phải nộp vào Ngân sách nhà nước là hơn 9,7 tỉ đồng.
Trước các tài liệu, chứng cứ do Viện kiểm sát thu thập và trình bày, tại phiên tòa đại diện theo ủy quyền của Công ty Cổ phần X xác nhận toàn bộ số tiền đang chậm thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đúng như nội dung khởi kiện của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4, thành phố Hà Nội. Đại diện Thuế Cơ sở 5, Thành phố Hà Nội là bà Vũ Thị Hoàng Vân, Phó trưởng Thuế Cơ sở 5 trình bày tại phiên tòa cũng hoàn toàn nhất trí với yêu cầu khởi kiện của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 về việc yêu cầu Tòa án buộc doanh nghiệp phải nộp khoản tiền hơn 9,7 tỉ đồng này.
Đại diện Thuế Cơ sở 5, TP Hà Nội, bà Vũ Thị Hoàng Vân, Phó trưởng Thuế Cơ sở 5
trình bày tại phiên tòa.
Trên cơ sở đánh giá toàn diện các tài liệu, chứng cứ và kết quả tranh tụng công khai, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân khu vực 4, thành phố Hà Nội đã quyết định chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 buộc Công ty Cổ phần X phải thực hiện ngay nghĩa vụ nộp thuế và các khoản thu khác vào ngân sách Nhà nước với tổng số tiền hơn 9,7 tỉ đồng. Vụ án dân sự công ích không chỉ khẳng định tinh thần chủ động và quyết tâm của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 trong việc đưa Nghị quyết số 205 của Quốc hội vào cuộc sống, mà còn minh chứng sinh động cho vai trò trụ cột của Viện kiểm sát nhân dân trong công cuộc bảo vệ sự nghiêm minh của pháp luật, chống thất thu ngân sách và bảo vệ lợi ích công và lợi ích chung của xã hội./.
Bùi Lê Mai Anh - Viện KSND khu vực 4