Ngày 11/6/2026, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội mở phiên tòa giám đốc thẩm xem xét Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội đối với Bản án hình sự sơ thẩm số 73/2025/HSST ngày 08/8/2025 của Tòa án nhân dân khu vực X, Hà Nội.
Theo nội dung vụ án, từ năm 2022 đến năm 2024, các bị cáo Đỗ Thu T., Nguyễn Gia U., Nguyễn Tiến M. và Tạ Nữ Quỳnh A. đã nhiều lần cho chị Quản Ngọc L vay tiền với mức lãi suất vượt quá mức lãi suất cao nhất được pháp luật cho phép. Tổng số tiền thu lợi bất chính của các bị cáo lên tới hàng trăm triệu đồng.
Bản án hình sự sơ thẩm số 73/2025/HSST ngày 08/8/2025 của Tòa án nhân dân khu vực X, Hà Nội đã tuyên phạt Đỗ Thu T., Nguyễn Gia U. và Nguyễn Tiến M. về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” theo khoản 2 Điều 201 Bộ luật Hình sự; Tạ Nữ Quỳnh A. về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” theo khoản 1 Điều 201 Bộ luật Hình sự.
Về xử lý vật chứng và áp dụng biện pháp tư pháp, cấp sơ thẩm xác định chị Quản Ngọc L. phải truy nộp sung ngân sách nhà nước số tiền gốc chưa trả cho các bị cáo là 684.999.832 đồng; các bị cáo phải truy nộp sung ngân sách nhà nước số tiền gốc đã thu từ người vay, cụ thể: bị cáo Nguyễn Gia U: 40.000.000 đồng; Nguyễn Tiến M: 18.333.500 đồng; Tạ Nữ Quỳnh A: 51.333.332 đồng và số tiền lãi tương ứng mức lãi suất cao nhất theo quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật dân sự (không quá 20%/ năm): bị cáo Đỗ Thu T: 53.698.629 đồng; bị cáo Tạ Nữ Quỳnh A: 12.354.966 đồng; bị cáo Nguyễn Tiến M: 19.687.181 đồng; bị cáo Nguyễn Gia U: 48.415.489 đồng; đồng thời hoàn trả cho chị Quản Ngọc L. số tiền lãi đã thu vượt quá mức lãi suất hợp pháp 20%/ năm: bị cáo Đỗ Thu T: 240.301.371 đồng; bị cáo Nguyễn Gia U: 237.584.511 đồng; Tạ Nữ Quỳnh A: 63.978.366 đồng; Nguyễn Tiến M: 105.811.584 đồng. Khoản tiền lãi chị L trả thừa: Nguyễn Tiến M: 499.950 đồng; Tạ Nữ Quỳnh A: 6.000.000 đồng.
Bản án sơ thẩm đã tuyên “gộp và đối trừ” các nghĩa vụ tài chính giữa các bên để xác định số tiền phải thi hành, như sau: “…Buộc các bị cáo truy nộp số tiền sung ngân sách nhà nước, cụ thể: Đỗ Thu T: 294.000.000 đồng; Nguyễn Gia U: 326.000.000 đồng; Nguyễn Tiến M: 144.332.215 đồng; Tạ Nữ Quỳnh A: 133.666.664 đồng; Quản Ngọc L: 30.824.050 đồng”.
Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, thông qua công tác kiểm sát bản án, Viện kiểm sát nhân dân TP.Hà Nội nhận thấy việc cấp sơ thẩm tuyên “gộp và đối trừ” các khoản tiền phải thi hành án là chưa đúng với hướng dẫn tại Nghị quyết số 01/2021/NQ-HĐTP ngày 20/12/2021 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; Công văn số 212/TANDTC-PC ngày 13/9/2019 của Tòa án nhân dân tối cao và Công văn số 4688/VKSTC-V14 ngày 09/10/2020 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Việc tuyên án như trên không chỉ làm thay đổi bản chất của các nghĩa vụ thi hành án mà còn có thể phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thi hành án, ảnh hưởng đến việc xác định quyền và nghĩa vụ của các chủ thể liên quan, thứ tự ưu tiên thanh toán, thụ lý đơn yêu cầu thi hành án, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ gây thất thu ngân sách nhà nước.
Trên cơ sở đó, ngày 09/12/2025, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân TP.Hà Nội đã ban hành Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 02/QĐ-VKSHN, đề nghị sửa bản án sơ thẩm theo hướng tách bạch các khoản tiền phải sung quỹ nhà nước và các khoản tiền phải hoàn trả cho người vay theo đúng quy định của pháp luật.
Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân TP.Hà Nội đã phân tích toàn diện các căn cứ pháp luật, làm rõ việc “gộp và đối trừ” nghĩa vụ thi hành án của bản án sơ thẩm là vi phạm; đồng thời đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ kháng nghị, sửa bản án theo hướng: Buộc chị Quản Ngọc L. truy nộp sung quỹ nhà nước toàn bộ số tiền gốc chưa trả 684.999.700 đồng; buộc các bị cáo truy nộp sung quỹ nhà nước số tiền gốc đã thu hồi cùng phần lãi tương ứng với mức lãi suất tối đa 20%/năm theo quy định của Bộ luật Dân sự là 251.923.690 đồng; đồng thời buộc các bị cáo hoàn trả cho chị Quản Ngọc L. toàn bộ số tiền lãi vượt quá tối đa 20%/năm theo quy định của Bộ luật Dân sự là 657.076.310 đồng.
Sau khi xem xét hồ sơ vụ án, nghe ý kiến của đại diện Viện kiểm sát và các thành viên Hội đồng giám đốc thẩm, Hội đồng xét xử giám đốc thẩm nhận định kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân TP.Hà Nội là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Trên cơ sở đó, Hội đồng xét xử quyết định chấp nhận toàn bộ kháng nghị của Viện kiểm sát, sửa một phần bản án hình sự sơ thẩm về phần xử lý vật chứng và áp dụng biện pháp tư pháp.
Việc bảo vệ thành công kháng nghị giám đốc thẩm trong vụ án này tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát nhân dân trong công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tư pháp; góp phần bảo đảm việc áp dụng pháp luật được thống nhất, chính xác, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể có liên quan, bảo đảm thu hồi triệt để tài sản theo đúng quy định của pháp luật, phòng ngừa thất thoát ngân sách nhà nước và nâng cao chất lượng công tác kiểm sát xét xử trong tình hình mới./.
Bùi Bích Phượng, Nguyễn Thị Thúy Diệp - Phòng 7