Sáng ngày 27/10/2026, Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) khu vực 1 phối hợp với Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở Hoàn Kiếm tổ chức Hội nghị quán triệt các văn bản pháp luật về tố tụng công ích và trao đổi giải pháp xử lý tình trạng nợ đóng BHXH tại các doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý của BHXH cơ sở Hoàn Kiếm. Hội nghị nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm chấp hành pháp luật của doanh nghiệp, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan trong bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động và lợi ích công.
Tham dự Hội nghị có đồng chí Lê Quốc Hiệp – Phó Viện trưởng VKSND khu vực 1, đại diện BHXH cơ sở Hoàn Kiếm cùng đại diện các doanh nghiệp có phát sinh nợ đóng BHXH trên địa bàn. Tại Hội nghị, đại diện VKSND khu vực 1 đã phổ biến, quán triệt những nội dung cơ bản của Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Nội dung trao đổi tập trung làm rõ mục đích, ý nghĩa của cơ chế tố tụng công ích; điều kiện, căn cứ thực hiện quyền khởi kiện của Viện kiểm sát; phạm vi bảo vệ và trách nhiệm phối hợp của các cơ quan, tổ chức có liên quan trong quá trình triển khai thực hiện.
Toàn cảnh Hội nghị quán triệt các văn bản pháp luật về tố tụng công ích và trao đổi giải pháp
xử lý tình trạng nợ đóng BHXH tại các doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý của BHXH cơ sở Hoàn Kiếm
Việc triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 góp phần bổ sung phương thức bảo vệ quyền dân sự và lợi ích công bằng con đường tư pháp, nhất là trong những trường hợp quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm nhưng chưa được bảo vệ kịp thời. Đối với thực tiễn công tác tại địa phương, cơ chế này đặt ra yêu cầu tăng cường phát hiện, tiếp nhận và xác minh thông tin về vi phạm; đồng thời nâng cao trách nhiệm phối hợp để xác định đúng tính chất vụ việc, đối tượng cần được bảo vệ và biện pháp xử lý phù hợp.
Trong lĩnh vực BHXH, việc thực hiện đầy đủ, kịp thời nghĩa vụ đóng bảo hiểm có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống người lao động và việc bảo đảm an sinh xã hội. Tình trạng doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng hoặc để nợ kéo dài có thể ảnh hưởng đến quá trình ghi nhận thời gian tham gia bảo hiểm, giải quyết các chế độ và thụ hưởng quyền lợi của người lao động. Hệ quả của việc nợ đóng bảo hiểm vì vậy không chỉ thể hiện ở số tiền chưa thực hiện nghĩa vụ, mà còn gắn với những khó khăn cụ thể của người lao động khi cần được bảo đảm các chế độ, chính sách.
Từ thực tiễn đó, việc gắn công tác quán triệt quy định về tố tụng công ích với trao đổi giải pháp xử lý nợ đóng BHXH giúp doanh nghiệp nhận thức đầy đủ hơn trách nhiệm của mình. Đồng thời, đây là dịp để các cơ quan liên quan làm rõ yêu cầu phối hợp trong rà soát, đánh giá vi phạm, đôn đốc khắc phục và xem xét áp dụng các biện pháp pháp lý trên cơ sở hồ sơ, tài liệu, điều kiện cụ thể của từng trường hợp.
Phát biểu tại Hội nghị, đồng chí Lê Quốc Hiệp – Phó Viện trưởng VKSND khu vực 1 nhấn mạnh, việc thực hiện quyền khởi kiện của Viện kiểm sát phải tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật, bảo đảm đúng căn cứ, điều kiện, trình tự, thủ tục và phạm vi bảo vệ. Cơ chế này không thay thế trách nhiệm của doanh nghiệp, cơ quan BHXH hay tổ chức đại diện người lao động, mà nhằm góp phần bảo đảm các hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp và lợi ích công được xem xét, xử lý bằng những biện pháp pháp lý phù hợp.
Đồng chí Lê Quốc Hiệp - Phó Viện trưởng VKSND khu vực 1, thành phố Hà Nội
phát biểu quán triệt tại Hội nghị
Đồng chí cũng nhấn mạnh, quá trình triển khai cần gắn việc bảo vệ quyền lợi người lao động với nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần chủ động rà soát nghĩa vụ đóng BHXH, xác định rõ các khoản còn nợ và xây dựng phương án khắc phục cụ thể. Việc khắc phục phải hướng tới kết quả thực chất, hạn chế tình trạng nợ kéo dài, làm ảnh hưởng đến việc giải quyết chế độ, chính sách và quyền lợi chính đáng của người lao động.
Bên cạnh nội dung quán triệt pháp luật, Hội nghị dành thời gian trao đổi về tình hình nợ đóng BHXH tại các doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý của BHXH cơ sở Hoàn Kiếm. Các nội dung thảo luận tập trung vào nguyên nhân phát sinh nợ, những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm và khả năng khắc phục của doanh nghiệp. Qua đó, các cơ quan có thêm cơ sở nắm bắt tình hình thực tế, phục vụ công tác theo dõi, đôn đốc và xử lý theo quy định.
Đại diện các doanh nghiệp đã phản ánh tình hình hoạt động sản xuất, kinh doanh, những khó khăn ảnh hưởng đến khả năng thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH, đồng thời đề xuất lộ trình thanh toán các khoản nợ. Trên cơ sở trao đổi trực tiếp, các doanh nghiệp được đề nghị nghiêm túc rà soát, đối chiếu số liệu với cơ quan BHXH, xác định trách nhiệm và xây dựng phương án khắc phục phù hợp. Việc trao đổi, làm rõ những vướng mắc cũng góp phần nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về mối liên hệ giữa thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm, bảo vệ người lao động và duy trì quan hệ lao động ổn định.
Thông qua Hội nghị, yêu cầu phối hợp giữa VKSND khu vực 1 và BHXH cơ sở Hoàn Kiếm tiếp tục được đặt ra một cách cụ thể, gắn với việc trao đổi thông tin, cung cấp hồ sơ, tài liệu và theo dõi quá trình khắc phục của doanh nghiệp. Thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời là cơ sở để đánh giá tính chất, mức độ vi phạm, xác định ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động và xem xét biện pháp xử lý phù hợp; đồng thời bảo đảm việc triển khai cơ chế tố tụng công ích có căn cứ, đúng phạm vi và điều kiện luật định.
Hội nghị là hoạt động thiết thực nhằm đưa các quy định về tố tụng công ích vào thực tiễn, gắn công tác phổ biến, quán triệt pháp luật với giải quyết vấn đề phát sinh trong đời sống kinh tế – xã hội trên địa bàn. Qua đó, phát huy vai trò, trách nhiệm của VKSND khu vực 1 trong bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và lợi ích công, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp với cơ quan BHXH trong thực hiện chính sách an sinh xã hội.
Trong thời gian tới, VKSND khu vực 1 và BHXH cơ sở Hoàn Kiếm tiếp tục tăng cường trao đổi thông tin, rà soát các trường hợp nợ đóng BHXH, theo dõi, đôn đốc doanh nghiệp thực hiện phương án khắc phục và xem xét áp dụng các biện pháp pháp lý đối với những trường hợp đủ điều kiện theo quy định. Hoạt động phối hợp hướng tới nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, củng cố kỷ cương trong lĩnh vực BHXH, thúc đẩy trách nhiệm của doanh nghiệp và bảo vệ kịp thời quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động./.
Trần Duy Anh - Viện KSND khu vực 1