Từ ngày 28/9/2026 đến ngày 07/10/2026, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã đưa ra xét xử sơ thẩm đối với các bị cáo trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương. Tại phiên tòa, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội đã phân công 03 Kiểm sát viên thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong suốt quá trình xét xử.
Toàn cảnh phiên toà
Theo Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội: Trong thời gian dài, bị cáo Nguyễn Thị Mai Anh cùng chồng là Lê Văn Đông đã móc nối, dùng tiền và các lợi ích vật chất để thao túng nhiều cán bộ, bác sĩ, điều dưỡng và lãnh đạo Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
Với thủ đoạn đưa hối lộ, bị cáo Mai Anh đã làm sai lệch hồ sơ giám định pháp y tâm thần cho nhiều đối tượng phạm tội nhằm giúp các đối tượng này trốn tránh trách nhiệm hình sự, áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Đáng chú ý, quá trình quản lý đối tượng chữa bệnh bắt buộc bộc lộ sự buông lỏng nghiêm trọng khi các cán bộ Viện đã tạo điều kiện cho các đối tượng nhiều lần tự do ra khỏi Viện, thậm chí tàng trữ, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy ngay tại nơi chữa bệnh và các địa điểm bên ngoài.
Mở rộng điều tra vụ án, Cơ quan điều tra đã xác định các hành vi Nhận hối lộ, Đưa hối lộ, Môi giới hối lộ, Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Đánh bạc, Làm sai lệnh hồ sơ vụ án của các lãnh đạo, giảm định viên, cán bộ của Viện Pháp y tâm thần Trung ương; của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc; của một số cán bộ các cơ quan tiến hành tố tụng và các bị can, bị cáo, bị án trong các vụ án hình sự, hành vi Lừa đảo chiếm đoạt tài sản của Nguyễn Thị Mai Anh, Nguyễn Văn Hùng liên quan đến việc tác động để làm sai lệch kết luận giám định pháp y tâm thần. Quá trình điều tra đã thu giữ nhiều đồ vật, tài sản gồm nhiều giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, , tiền Việt Nam và đô la mỹ, ô tô, điện thoại di động… liên quan đến vụ án.
Kiểm sát viên tranh luận tại phiên toà
Tại phiên tòa, các Kiểm sát viên được phân công giải quyết vụ án đã nghiên cứu kỹ hồ sơ, bám sát quá trình xét hỏi để làm rõ các vấn đề trong vụ án, việc xét hỏi trọng tâm, trọng điểm, thực hiện đầy đủ chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử. Bằng việc chủ động xét hỏi và nêu ra các chứng cứ tài liệu khách quan đã được thu thập trong giai đoạn điều tra, đại diện Viện kiểm sát đã làm rõ động cơ, hành vi, phương thức thủ đoạn phạm tội có tổ chức, tinh vi của các bị cáo.
Sau khi xét hỏi, căn cứ đại diện VKSND TP. Hà Nội trình bày bản luận tội đối với các bị cáo, Kiểm sát viên đã nhấn mạnh: Đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm trực tiếp đến hoạt động đúng đắn và uy tín của cơ quan giám định tư pháp cũng như các cơ quan tiến hành tố tụng. Nhiều bị cáo là những người có chuyên môn, chức vụ nhưng đã lợi dụng chính sách nhân đạo của Nhà nước đối với người mắc bệnh tâm thần để trục lợi, gây ảnh hưởng xấu đến trật tự an toàn xã hội và sự tôn nghiêm của pháp luật.
Qúa trình tranh luận, đa số các bị cáo thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội tuy nhiên tại phiên toà có một số bị cáo thừa nhận một phần hành vi phạm tội, cụ thể bị cáo Nguyễn Văn Hùng là đối tượng giúp sức đắc lực cho Mai Anh thực hiện nhiều hành vi phạm tội khác nhau, trong đó giúp sức Mai Anh trong hành vi Môi giới hối lộ đối với trường hợp của Đỗ Trần Cường, Phùng Văn Oanh và Lê Đình Tiến với tổng số tiền là 550.000.000 đồng. Hùng chỉ thừa nhận việc môi giới hối lộ trường hợp của Phùng văn Oanh và Đỗ Trần Cường, tuy nhiên căn cứ lời khai bị cáo khác, kết quả sao kê tài khoản số 0762371992 mở tại Ngân hàng MB bank của Hùng ngày 04/4/2025 thể hiện nhận 150.000.000 đồng để “chạy” cho Tiến, tin nhắn giữa Mai Anh và Hùng phù hợp với lời khai nhận của bị cáo Hùng tại Cơ quan điều tra về việc mối giới hối lộ trường hợp của Lê Đình Tiến (thể hiện tại các bút lục có trong hồ sơ) có đủ cơ sở kết luận Hùng thực hiện giúp sức môi giới cho 03 trường hợp này.
Trước các lập luận sắc bén, thấu tình đạt lý của Kiểm sát viên, các bị cáo đã thừa nhận hành vi phạm tội của mình, thể hiện sự ăn ăn hối cải và xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt.
Hội đồng xét xử tuyên án đối với các bị cáo
Trên cơ sở đánh giá toàn diện hồ sơ vụ án và kết quả tranh tụng công khai tại phiên tòa, ngày 07/10/2026, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân TP. Hà Nội đã chấp nhận toàn bộ quan điểm truy tố và các đề xuất về mức hình phạt của Viện kiểm sát, tuyên phạt các bị cáo với các mức án phù hợp, đúng quy định của pháp luật.
Thông qua vụ án này và tiếp tục điều tra trong giai đoạn sau của vụ án, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền rà soát, khắc phục những sơ hở, thiếu sót trong quy định pháp luật về giám định pháp y tâm thần và quản lý đối tượng bắt buộc chữa bệnh, các quy định pháp luật khác góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm trong tình hình mới./.
Nguyễn Thanh Tùng _ Phòng 2