Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự công ích nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, chiều ngày 03/6/2026, VKSND thành phố Hà Nội đã tổ chức Hội nghị quán triệt, rà soát chỉ tiêu công tác trong 04 tháng cuối năm 2026 về tình hình triển khai hoạt động tố tụng công ích. Hội nghị tập trung đánh giá kết quả thực hiện trong thời gian qua, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đồng thời thống nhất các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tố tụng dân sự công ích trên địa bàn thành phố.
Đồng chí Đỗ Dương Toàn - Phó Viện trưởng VKSND thành phố Hà Nội chủ trì Hội nghị. Tham dự Hội nghị có lãnh đạo Phòng 9, các đồng chí Viện trưởng, Phó Viện trưởng phụ trách công tác tố tụng công ích của 12 VKSND khu vực, thành viên Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo và các Kiểm sát viên, công chức trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tố tụng dân sự công ích.
Đồng chí Đỗ Dương Toàn - Phó Viện trưởng VKSND thành phố Hà Nội
phát biểu chỉ đạo Hội nghị
Toàn cảnh Hội nghị
Phát biểu khai mạc Hội nghị, đồng chí Đỗ Dương Toàn nhấn mạnh, tố tụng dân sự công ích là nhiệm vụ mới, khó nhưng có ý nghĩa chính trị, pháp lý và xã hội sâu sắc; là công cụ quan trọng để Viện kiểm sát nhân dân thực hiện tốt hơn chức năng bảo vệ lợi ích công, bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất. Mặc dù VKSND hai cấp thành phố Hà Nội đã đạt được một số kết quả bước đầu, tuy nhiên kết quả thực hiện vẫn chưa tương xứng với vị trí, vai trò của đơn vị Thủ đô; một số đơn vị còn gặp khó khăn trong việc phát hiện nguồn tin, xác định điều kiện thụ lý, thu thập tài liệu, chứng cứ và tổ chức giải quyết vụ việc. Vì vậy, Hội nghị được tổ chức nhằm đánh giá đúng thực trạng, nhận diện những tồn tại, hạn chế, đồng thời đề ra các giải pháp cụ thể để bảo đảm hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao trong thời gian tới.
Tại Hội nghị, đồng chí Trần Xuân Huệ - Trưởng phòng 9 đã trình bày Báo cáo đánh giá tình hình triển khai công tác tố tụng dân sự công ích trong 05 tháng đầu năm 2026. Báo cáo tập trung đánh giá kết quả quán triệt, triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15; kết quả tiếp nhận, phân loại nguồn tin; xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ; ban hành kiến nghị, yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm; kết quả phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan; đồng thời chỉ ra những khó khăn, vướng mắc và đề xuất các giải pháp thực hiện trong thời gian tới.
Đồng chí Trần Xuân Huệ - Trưởng phòng 9 VKSND thành phố Hà Nội
trình bày Báo cáo đánh giá tình hình triển khai công tác tố tụng dân sự công ích trong 05 tháng đầu năm 2026
Điểm nổi bật của Hội nghị là việc tổ chức thảo luận theo hướng trực tiếp, thực chất, đi vào từng đơn vị. Đại diện 12 Viện kiểm sát nhân dân khu vực lần lượt báo cáo kết quả tiếp nhận, phân loại, xác minh, giải quyết nguồn tin, vụ việc tố tụng công ích; nêu cụ thể những kết quả đã đạt được, những vụ việc đang triển khai, những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và đề xuất giải pháp tháo gỡ.
Sau phần báo cáo của từng khu vực, đồng chí Đỗ Dương Toàn - Phó Viện trưởng VKSND thành phố Hà Nội trực tiếp trao đổi, giải đáp, nhận xét, đánh giá hướng xử lý của từng đơn vị; chỉ rõ nội dung nào phù hợp, nội dung nào chưa phù hợp với tinh thần, phạm vi, điều kiện áp dụng của Nghị quyết số 205/2025/QH15 để các đơn vị thống nhất nhận thức và phương pháp thực hiện.
Qua thảo luận, nhiều vấn đề thực tiễn được đặt ra như: việc tiếp nhận, phân loại nguồn tin về vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công; xác định điều kiện thụ lý theo Nghị quyết số 205/2025/QH15; xử lý các trường hợp liên quan đến bảo hiểm xã hội, thuế, đất công, môi trường, nhà chung cư, quỹ bảo trì, dự án chậm triển khai; khó khăn trong việc thu thập tài liệu, chứng cứ, ghi lời khai, đo đạc, thẩm định và phối hợp với cơ quan, tổ chức có liên quan. Đối với nguồn tin xuất phát từ tin báo, tố giác tội phạm hoặc vụ việc đang được giải quyết theo trình tự tố tụng hình sự, đồng chí Phó Viện trưởng chỉ đạo không thụ lý theo Nghị quyết số 205/2025/QH15; các đơn vị phải phân loại chính xác, chờ kết quả xử lý cuối cùng của cơ quan có thẩm quyền, chỉ xem xét theo hướng tố tụng dân sự công ích khi vụ việc còn vấn đề dân sự, lợi ích công hoặc quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương chưa được giải quyết và có đủ căn cứ theo quy định.
Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Đỗ Dương Toàn - Phó Viện trưởng VKSND thành phố Hà Nội ghi nhận và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các đơn vị trong việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội. Đồng chí chia sẻ với những khó khăn của các đơn vị trong bối cảnh vừa thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, thích ứng với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong khi đây là nhiệm vụ mới, khó, đòi hỏi sự chủ động, quyết tâm và cách làm phù hợp.
Đồng chí Phó Viện trưởng yêu cầu 12 Viện kiểm sát nhân dân khu vực nghiêm túc quán triệt và tổ chức thực hiện đầy đủ Thông báo kết luận của đồng chí Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội, Trưởng Ban Chỉ đạo thực hiện thí điểm tố tụng dân sự công ích tại cuộc họp Ban Chỉ đạo ngày 22/5/2026. Theo đó Phòng 9 trực tiếp thụ lý tối thiểu 30 vụ việc; các phòng nghiệp vụ thuộc VKSND thành phố tăng cường phát hiện, chuyển giao nguồn tin, vụ việc cho Phòng 9; mỗi VKSND khu vực phải thụ lý tối thiểu 20 vụ việc, đồng thời khuyến khích các đơn vị chủ động phát hiện, xử lý vượt chỉ tiêu được giao. Đối với các đơn vị không phát hiện được nguồn tin, vụ việc trên địa bàn hoặc không hoàn thành chỉ tiêu được giao, Ban Chỉ đạo sẽ xem xét trách nhiệm của người đứng đầu theo quy định.
Đặc biệt, đồng chí yêu cầu các đơn vị không thụ lý theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 đối với các nguồn tin xuất phát từ tin báo, tố giác tội phạm hoặc các vụ việc đang được giải quyết theo trình tự tố tụng hình sự; chỉ xem xét xử lý theo hướng tố tụng dân sự công ích khi đã có kết quả xử lý cuối cùng của cơ quan có thẩm quyền và vẫn còn tồn tại vấn đề liên quan đến lợi ích công hoặc quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương chưa được giải quyết.
Đồng chí nhấn mạnh, chỉ tiêu quan trọng nhất không phải là số lượng nguồn tin tiếp nhận hay số lượng hồ sơ được mở sổ theo dõi mà là kết quả giải quyết thực chất của vụ việc. Các đơn vị phải tập trung lựa chọn những vụ việc có căn cứ, có khả năng xử lý dứt điểm; hạn chế tình trạng tiếp nhận, thụ lý hình thức nhưng không tạo ra kết quả cụ thể. Hiệu quả bảo vệ lợi ích công, quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương chính là thước đo đánh giá chất lượng công tác tố tụng dân sự công ích.
Về định hướng công tác trong thời gian tới, đồng chí yêu cầu các đơn vị tập trung rà soát, phát hiện và xử lý các vụ việc thuộc các lĩnh vực trọng điểm như bảo hiểm xã hội, nhà chung cư, quỹ bảo trì, diện tích sở hữu chung, đất công, tài sản công, môi trường, trật tự xây dựng và các dự án chậm triển khai. Đối với lĩnh vực nhà chung cư, 12 VKSND khu vực phải chủ động rà soát, nắm bắt thông tin phản ánh của cư dân; lựa chọn các vụ việc điển hình, có căn cứ rõ ràng để tập trung giải quyết. Đối với lĩnh vực bảo hiểm xã hội, cần tăng cường phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội để rà soát các doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội kéo dài, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.
Đồng chí cũng yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm chế độ báo cáo, cập nhật đầy đủ dữ liệu trên Nền tảng quản lý án dân sự công ích ngành Kiểm sát nhân dân; bảo đảm số liệu thống nhất giữa đơn vị, Phòng 9 và Văn phòng; kịp thời báo cáo những khó khăn, vướng mắc phát sinh để được hướng dẫn, tháo gỡ. Đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền về kết quả giải quyết các vụ việc điển hình nhằm lan tỏa ý nghĩa của hoạt động tố tụng dân sự công ích, nâng cao nhận thức của người dân và tạo hiệu ứng tích cực trong xã hội.
Hội nghị là dịp quan trọng để Viện kiểm sát nhân dân hai cấp thành phố Hà Nội thống nhất nhận thức, tháo gỡ khó khăn, xác định nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, góp phần thực hiện có hiệu quả chủ trương thí điểm của Quốc hội, chỉ đạo của Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Thành ủy Hà Nội về tố tụng dân sự công ích./.
Lê Thị Hồng Hạnh - Phòng 9
Nguyễn Quang Huy - Văn phòng