Nhằm tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong môi trường học đường, ngày 12/10/2026, Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) Khu vực 9 – Hà Nội đã tổ chức phiên tòa giả định tại Trung tâm GDNN - GDTX số 9 - Hà Nội, với tình huống xét xử vụ án “Mua bán trái phép chất ma túy”. Chương trình là hoạt động tuyên truyền trực quan, sinh động, giúp học sinh tiếp cận các quy định pháp luật thông qua một tình huống cụ thể, gần gũi với những nguy cơ có thể phát sinh trong đời sống thực tế.
Phiên tòa giả định tái hiện vụ án từ những giao dịch thuốc lá điện tử có chứa chất ma túy. Trong bối cảnh các sản phẩm thuốc lá điện tử được quảng bá, mua bán trên mạng xã hội và có nguy cơ bị lợi dụng để chứa, đưa các chất ma túy vào lưu thông, việc trang bị kiến thức pháp luật cho học sinh, sinh viên có ý nghĩa thiết thực. Đặc biệt, những giao dịch tưởng chừng đơn giản trên mạng, việc nhận giao hàng thuê hoặc mua sản phẩm để sử dụng cá nhân đều có thể tiềm ẩn những rủi ro pháp lý nghiêm trọng nếu người tham gia không nhận thức đầy đủ bản chất của hành vi.
Tại phiên tòa giả định, tình huống vụ án được xây dựng trên nội dung vụ việc liên quan đến Lê Hoàng Dũng và Phạm Hải Hà, là sinh viên năm nhất. Theo tình huống được đưa ra, đầu tháng 6/2026, Dũng đặt mua các sản phẩm thuốc lá điện tử nhãn hiệu “POD CHILL” và “Homies High” có chứa chất ma túy thông qua tài khoản Zalo mang tên “Thuốc lá Chill”, sau đó đăng lên mạng xã hội Facebook để rao bán.
Ngày 16/6/2026, khi nhận được yêu cầu mua một sản phẩm “POD CHILL” với giá 800.000 đồng, Dũng đã thuê Hà giao hàng, trả công 100.000 đồng. Dũng cho Hà biết sản phẩm có chứa chất ma túy, cung cấp thông tin người mua và dặn thu tiền khi giao hàng. Tại địa điểm hẹn, Hà nhận tiền từ người mua và chuẩn bị giao sản phẩm thì bị lực lượng Công an phát hiện, bắt giữ.
Quá trình điều tra, Dũng còn khai nhận đã thuê Hà giao bán một sản phẩm tương tự cho người khác vào ngày 15/6/2026. Các sản phẩm thu giữ được đưa đi giám định. Theo Kết luận giám định của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an thành phố Hà Nội, các mẫu giám định đều chứa chất ma túy ADB-Butinaca; không xác định được thể tích và hàm lượng chất ma túy trong dung dịch tẩm ướp vào bông, đầu lọc.
Trên cơ sở tài liệu vụ án, Cáo trạng của VKSND Khu vực 9 – Hà Nội truy tố Lê Hoàng Dũng và Phạm Hải Hà về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”, theo điểm b khoản 2 Điều 251 Bộ luật Hình sự.
Toàn cảnh phiên tòa giả định tại Trung tâm GDNN - GDTX số 9 - Hà Nội
Phiên tòa giả định được tổ chức với các thành phần tham gia tố tụng được bố trí theo trình tự xét xử, tái hiện những hoạt động cơ bản của một phiên tòa hình sự. Thông qua việc theo dõi diễn biến phiên tòa, học sinh có cơ hội tìm hiểu trực tiếp các giai đoạn từ công bố cáo trạng, xét hỏi, tranh luận đến việc Hội đồng xét xử xem xét, đánh giá chứng cứ và đưa ra phán quyết theo quy định của pháp luật.
Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát thực hành quyền công tố, trình bày nội dung truy tố, phân tích hành vi của các bị cáo trong tình huống giả định các giao dịch liên quan đến chất ma túy. Hoạt động của Kiểm sát viên góp phần giúp học sinh hiểu rõ hơn chức năng, nhiệm vụ của ngành Kiểm sát trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ pháp luật và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Bên cạnh đó, phần xét hỏi và tranh luận với sự tham gia của luật sư bào chữa giúp người theo dõi hiểu thêm về nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa, việc đánh giá chứng cứ khách quan, toàn diện và yêu cầu xem xét trách nhiệm của từng người trên cơ sở hành vi cụ thể. Qua đó, phiên tòa không chỉ cung cấp kiến thức pháp luật mà còn góp phần hình thành nhận thức đúng đắn về tính nghiêm minh, công bằng và nhân văn của pháp luật.
Thông qua tình huống vụ án, học sinh được cảnh báo về những hệ lụy có thể xảy ra khi tham gia mua bán, vận chuyển hoặc giao nhận các sản phẩm có chứa chất ma túy. Đáng chú ý, việc một người không trực tiếp mua bán nhưng biết rõ sản phẩm có chứa chất ma túy mà vẫn nhận giao hàng, thu tiền hoặc thực hiện công việc theo yêu cầu của người khác có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý, tùy thuộc vào hành vi và các chứng cứ được chứng minh.
Đây cũng là thông điệp quan trọng đối với giới trẻ trong bối cảnh các giao dịch trên mạng xã hội ngày càng phổ biến: không nên vì lợi ích vật chất trước mắt, sự tò mò hoặc tâm lý chủ quan mà nhận lời vận chuyển, giao nhận hàng hóa khi chưa xác định rõ nguồn gốc, tính chất của sản phẩm. Khi phát hiện dấu hiệu liên quan đến ma túy, mỗi người cần chủ động tránh xa, không tham gia, không tiếp tay và kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng.
Sau phần xét xử giả định, chương trình tiếp tục với hoạt động giao lưu, trao đổi và tuyên truyền pháp luật dành cho học sinh. Đây là dịp để các em trực tiếp nêu câu hỏi, bày tỏ những băn khoăn về các tình huống có thể gặp trong đời sống, đặc biệt là việc sử dụng mạng xã hội, nhận giao hàng thuê, mua bán thuốc lá điện tử và nguy cơ tiếp xúc với các chất ma túy.
Thông qua phần giao lưu, các nội dung pháp luật được truyền đạt theo hướng dễ hiểu, gắn với tình huống thực tế, giúp học sinh nhận diện rõ hơn ranh giới giữa hành vi đúng pháp luật và hành vi có thể bị xử lý. Việc chủ động trao đổi cũng tạo điều kiện để các em củng cố kiến thức, nâng cao khả năng tự bảo vệ bản thân và biết cách ứng xử phù hợp khi gặp những tình huống có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Các em học sinh tích cực tham gia giao lưu, trả lời câu hỏi
Trong khuôn khổ chương trình, hoạt động trao tặng quà cho học sinh góp phần động viên tinh thần học tập, khuyến khích các em tích cực tham gia các hoạt động tìm hiểu pháp luật, rèn luyện ý thức công dân và xây dựng lối sống lành mạnh. Sự quan tâm, đồng hành của các cơ quan, đơn vị và nhà trường có ý nghĩa thiết thực trong việc tạo dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, giúp học sinh phát triển toàn diện cả về kiến thức, kỹ năng và ý thức trách nhiệm đối với cộng đồng.
Đồng chí Nguyễn Nguyên Ngọc – Phó viện trưởng Viện KSND khu vực 9 phát biểu
Đồng chí Nguyễn Nguyên Ngọc – Phó viện trưởng đại diện Viện KSND khu vực 9
tặng quà cho Quỹ khuyến học của Trung tâm GDNN - GDTX số 9 - Hà Nội
Viện KSND khu vực 9 chụp ảnh lưu niệm với thầy, cô Ban giám hiệu và học sinh
Phiên tòa giả định là một hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật có tính trực quan, giúp những quy định vốn được thể hiện trong văn bản pháp luật trở nên gần gũi, dễ tiếp cận thông qua tình huống cụ thể. Việc kết hợp giữa mô phỏng hoạt động xét xử, phân tích pháp lý và giao lưu trực tiếp giúp người tham dự không chỉ biết quy định mà còn hiểu hơn về hậu quả của hành vi vi phạm và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc chấp hành pháp luật.
Đối với học sinh, sinh viên – lứa tuổi đang hình thành nhân cách, định hướng nghề nghiệp và mở rộng các mối quan hệ xã hội – việc nâng cao hiểu biết pháp luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi em cần chủ động tìm hiểu kiến thức pháp luật, thận trọng trước những lời mời gọi kiếm tiền dễ dàng trên mạng xã hội, không sử dụng hoặc mua bán sản phẩm không rõ nguồn gốc, nhất là các loại thuốc lá điện tử có nguy cơ chứa chất ma túy.
Thông qua hoạt động này, VKSND Khu vực 9 – Hà Nội tiếp tục góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với học sinh, nâng cao nhận thức về phòng, chống ma túy và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh. Đây cũng là hoạt động thiết thực nhằm phát huy vai trò của công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong phòng ngừa vi phạm, tội phạm từ sớm, từ xa, góp phần xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật trong thế hệ trẻ.
Mỗi học sinh hãy bắt đầu từ những việc làm cụ thể: không thử, không sử dụng, không mua bán, không vận chuyển và không tiếp tay cho các hành vi liên quan đến ma túy; chủ động tìm hiểu pháp luật, bảo vệ bản thân và lan tỏa lối sống lành mạnh đến bạn bè, gia đình và cộng đồng./.
Nguyễn Thế Anh Quân, Đặng Thanh Phương – Viện KSND khu vực 9