Thực hiện Chỉ thị số 01/CT-VKSTC ngày 10/10/2025 của Viện trưởng Viện KSND tối cao về công tác của ngành KSND năm 2026 và chỉ tiêu công tác năm 2026 của Viện KSND thành phố Hà Nội. Ngày 27/5/2026, Viện KSND khu vực 9 phối hợp cùng Tòa án cùng cấp tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm vụ án dân sự “Tranh chấp về thừa kế, yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”. Phóng viên báo Công lý TAND tối cao tham dự, đưa tin về phiên tòa.
Viện KSND khu vực 9 và Toà án cùng cấp lựa chọn vụ án dân sự nêu trên giữa nguyên đơn ông Đ.B.K, sinh năm: 1968, trú tại: TDP 4A, xã Đắc Hà, phường Kom Tum, tỉnh Quảng Ngãi và bị đơn ông Đ.V.M, sinh năm: 1947, trú tại: Thôn Thanh Chiểu, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội để đưa ra xét xử rút kinh nghiệm. Đây là vụ án phức tạp, tranh chấp trong vụ án thuộc dạng phổ biến, diễn ra ở nhiều nơi, đặc biệt là ở các khu vực ngoại thành của Hà Nội; liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của nhiều người.
Thẩm phán chủ tọa phiên tòa công bố Quyết định đưa vụ án ra xét xử
Về nội dung vụ án: Cụ Đ.T.M và cụ Đ.T.T có 08 người con chung, không có con nuôi hay người thừa kế nào khác. Khi chết, các cụ không để lại di chúc, không còn nghĩa vụ tài sản và tạo lập được quyền sử dụng thửa đất số 26, tờ bản đồ số 04, diện tích 816m² tại thôn Thanh Chiểu, xã Cổ Đô, Hà Nội. Năm 2003, ông Đ.V.M kê khai và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất này. Sau đó, ông M tặng cho con trai là Đ.M.T; anh T tiếp tục chuyển nhượng cho anh N.Q và đã hoàn tất thủ tục sang tên. Nay ông Đ.B.K khởi kiện yêu cầu hủy các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho ông M, anh T và anh Q, đồng thời yêu cầu chia thừa kế đối với thửa đất nêu trên.
Nguyên đơn cho rằng việc kê khai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ do ông M thực hiện, các đồng thừa kế khác không được biết và không ký bất kỳ giấy tờ nào liên quan. Phía bị đơn không đồng ý với yêu cầu khởi kiện và cho rằng thửa đất đã được cha mẹ cho riêng vợ chồng ông M, đề nghị áp dụng thời hiệu khởi kiện đối với phần di sản của người cha đã mất từ năm 1991. Ngoài ra, bị đơn có yêu cầu phản tố đề nghị Tòa án xem xét phân chia một thửa đất khác tại thôn Thanh Chiểu mà theo trình bày cũng là di sản do cha mẹ để lại nhưng chưa được chia thừa kế.
Các đồng chí Kiểm sát viên, công chức của Viện KSND khu vực 9,
phóng viên báo Công lý tham dự, đưa tin về phiên tòa
Khi được phân công kiểm sát giải quyết vụ án, Kiểm sát viên đã thực hiện tốt việc chuẩn bị tham gia phiên tòa theo đúng quy định của VKSND tối cao; chủ động nghiên cứu kỹ hồ sơ, các văn bản pháp luật có liên quan, xây dựng hồ sơ kiểm sát đúng theo yêu cầu của Ngành, chuẩn bị đầy đủ các tài liệu cần cho việc tham gia phiên tòa.
Tại phiên tòa, Kiểm sát viên đã kiểm sát chặt chẽ việc tuân theo pháp luật của Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và những người tham gia tố tụng, đồng thời, tích cực, chủ động tham gia xét hỏi để làm rõ nội dung vụ án.
Kiểm sát viên tham gia xét hỏi tại phiên tòa
Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát đã nêu quan điểm đề nghị Hội đồng xét xử xác định thời hiệu khởi kiện chia thừa kế đối với phần di sản của người cha trong vụ án đã hết, do đó giao phần di sản này cho người con đang trực tiếp quản lý, sử dụng. Đối với phần di sản của người mẹ, Viện kiểm sát xác định thời điểm mở thừa kế là năm 2004, hàng thừa kế gồm 08 người con và đề nghị chia đều di sản thành 09 kỷ phần, trong đó có 01 kỷ phần dành cho vợ chồng người đang quản lý di sản nhằm ghi nhận công sức duy trì, tôn tạo tài sản qua nhiều năm. Các đồng thừa kế khi nhận phần tài sản được chia phải có trách nhiệm hoàn trả giá trị tài sản trên đất cho người có công sức quản lý, gìn giữ di sản.
Đối với yêu cầu phản tố về chia thừa kế liên quan một thửa đất khác, đại diện Viện kiểm sát cho rằng chưa có đủ căn cứ để xem xét chấp nhận. Về yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Viện kiểm sát đề nghị tuyên vô hiệu các hợp đồng tặng cho, chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã được xác lập trong quá trình giải quyết di sản thừa kế; đồng thời hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho người nhận chuyển nhượng và giải quyết hậu quả pháp lý của các giao dịch vô hiệu theo quy định pháp luật.
Việc tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm là hoạt động thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp và tăng cường hiệu quả công tác phối hợp giữa Viện kiểm sát và Tòa án cùng cấp trong công tác giải quyết các vụ án dân sự cũng như các công tác phối hợp khác./.
Nguyễn Hải Nam, Nguyễn Thị Huyền Trang - Viện KSND khu vực 9