Ngày 13/5/2026, Viện KSND khu vực 9 – Hà Nội đã tiếp nhận Công văn số 856 ngày 13/5/2026 của Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở Sơn Tây về việc báo cáo tình hình vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn quản lý.
Xác định vụ việc có dấu hiệu liên quan đến lợi ích công khác - thuộc nhóm lợi ích công theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước, ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân khu vực 9 – Hà Nội đã kịp thời phân công Kiểm sát viên, Chuyên viên nghiên cứu hồ sơ, đồng thời ban hành quyết định thành lập Tổ công tác để tiến hành xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ, làm rõ nội dung vụ việc, tạo cơ sở xem xét việc áp dụng các biện pháp bảo vệ lợi ích công theo quy định.
Kiểm sát viên Viện KSND khu vực 9 – Hà Nội tiến hành làm việc, xác minh thông tin
tại Bảo hiểm xã hội cơ sở Sơn Tây, thành phố Hà Nội.
Cùng ngày, Tổ công tác đã trực tiếp đến làm việc tại BHXH cơ sở Sơn Tây để tiến hành xác minh tình hình thực tế. Qua quá trình làm việc, bước đầu xác định: tính đến ngày 12/5/2026 trên địa bàn do BHXH cơ sở Sơn Tây quản lý có 17 đơn vị chậm đóng BHXH từ 04 tháng trở lên với số tiền là 1,7 tỷ đồng. Mặc dù cơ quan BHXH đã nhiều lần làm việc, ban hành công văn đôn đốc thu nộp BHXH, yêu cầu khắc phục vi phạm nhưng các đơn vị trên chưa tích cực phối hợp thực hiện. Đáng chú ý, có đơn vị chỉ chậm đóng trong thời gian 04 tháng nhưng số tiền chậm đóng đã lên tới gần 01 tỷ đồng.
Việc doanh nghiệp chậm đóng BHXH không chỉ là hành vi vi phạm nghĩa vụ theo quy định của pháp luật về an sinh xã hội mà còn trực tiếp ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động. Trong thực tế, khi doanh nghiệp không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH, người lao động có nguy cơ không được giải quyết hoặc bị gián đoạn nhiều chế độ an sinh quan trọng. Đặc biệt, đối với lao động nữ mang thai, người lao động đang điều trị bệnh hoặc người lao động mất việc làm, việc chậm đóng BHXH có thể dẫn đến những hệ quả trực tiếp về đời sống, thu nhập và khả năng tiếp cận chính sách an sinh xã hội.
Không chỉ tác động đến quyền lợi cá nhân của người lao động, tình trạng chậm đóng BHXH kéo dài còn ảnh hưởng đến trật tự quản lý kinh tế - xã hội, làm suy giảm hiệu quả thực thi chính sách an sinh xã hội của Nhà nước, tác động tiêu cực đến môi trường lao động và sự ổn định của quan hệ lao động. Đây là vấn đề cần được phát hiện, xử lý kịp thời nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân được Hiến pháp và pháp luật bảo vệ.
Trên cơ sở kết quả xác minh ban đầu, Viện KSND khu vực 9 – Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với BHXH cơ sở Sơn Tây và các cơ quan có liên quan để thu thập đầy đủ hồ sơ, tài liệu đối với 17 đơn vị vi phạm; đồng thời nghiên cứu, đánh giá toàn diện tính chất, mức độ vi phạm nhằm xem xét áp dụng các biện pháp pháp lý phù hợp theo quy định của pháp luật và tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15.
Vụ việc thể hiện vai trò chủ động, trách nhiệm của Viện kiểm sát nhân dân trong việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, từng bước phát huy chức năng, nhiệm vụ mới trong việc khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ lợi ích công cộng đặc biệt là lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước. Qua đó góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân được thực thi trên thực tế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và đáp ứng yêu cầu bảo vệ công lý trong tình hình mới./.
Nguyễn Thị Huyền Trang - Viện KSND khu vực 9