Thực hiện chức năng, nhiệm vụ của ngành Kiểm sát nhân dân theo quy định của pháp luật; Thông qua chức năng công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong kiểm sát giải quyết các vụ án hình sự trên địa bàn, Viện KSND khu vực 9 - Hà Nội nhận thấy: Thời gian gần đây, tình hình tội phạm liên quan đến ma túy ngày càng tăng, trong đó có tội sử dụng trái phép chất ma túy là một tội phạm mới có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Trong quá trình giải quyết các vụ việc liên quan đến ma túy nói chung, tội sử dụng trái phép chất ma túy nói riêng thì việc quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy và quản lý sau cai nghiện tại nơi cư trú còn một số các tồn tại. Điển hình như việc:
Ngày 16/01/2025, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã HT, Hà Nội (cũ) đã ban hành Quyết định số 37/QĐ-UBND Quản lý sau cai nghiện ma túy tại nơi cư trú đối với Nguyễn.Văn.K, sinh năm 2002, HKTT: xã HT, Hà Nội sau khi K hoàn thành cai nghiện ma túy tự nguyện tại cơ sở cai nghiện ma túy vào ngày 16/01/2025, theo đó thời hạn quản lý quản lý sau cai nghiện đối với K từ ngày 16/01/2025 đến ngày 16/01/2027.
Việc ban hành quyết định quản lý sau cai nghiện đối với K có thời hạn như trên là vi phạm khoản 1 Điều 40 Luật phòng chống ma túy (Thời hạn quản lý người đã hoàn thành cai nghiện ma túy tự nguyện….chịu sự quản lý sau cai nghiện ma túy trong thời hạn 01 năm kể từ ngày hoàn thành việc cai nghiện)
Bên cạnh đó, một số các trường hợp là người sử dụng ma túy trong các vụ án Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, Tàng trữ trái phép chất ma túy, Mua bán trái phép chất ma túy mà có kết quả xét nghiệm dương tính với chất ma túy trong cơ thể tại thời điểm các vụ việc bị phát hiện nhưng không bị xử lý hình sự hoặc bị đưa vào cơ sở cai nghiện (bắt buộc hoặc tự nguyện), nhưng sau đó các địa phương cũng không ban hành quyết định quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy đối với các đối tượng này.
Qua đánh giá nhận thấy: Việc quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy và người nghiện chất ma túy là biện pháp phòng ngừa nhằm giúp người sử dụng trái phép chất ma túy và người nghiện chất ma túy không tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy, phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật của họ. Đồng thời đây cũng là căn cứ để xác định các trường hợp áp dụng biện pháp xử lý hành chính tại tòa hay xử lý hình sự trong trường hợp các đối tượng tái phạm.
Do đó để nâng cao công tác quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy và có căn cứ để xác định biện pháp xử lý đối với người sử dụng trái phép chất ma túy, Viện KSND khu vực 9 – Hà Nội, đã ban hành kiến nghị số 02/KN-VKS ngày 16/12/2025 Kiến nghị 14 Ủy ban nhân dân xã/ phường và Công an các xã/phường thuộc địa bàn thực hiện chức năng kiểm sát của Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 9 – Hà Nội các nội dung sau:
- Đưa vào diện quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy đối với các trường hợp có kết quả xét nghiệm dương tính nhưng chưa đủ cơ sở xử lý hình sự hoặc áp dụng các biện pháp cai nghiện theo quy định; bảo đảm không để lọt đối tượng, góp phần phòng ngừa phạm tội và vi phạm pháp luật.
- Ban hành quyết định quản lý đúng thời hạn theo Điều 23, Điều 40 Luật Phòng, chống ma túy; tiến hành kiểm tra, đối chiếu hồ sơ định kỳ nhằm kịp thời điều chỉnh, khắc phục sai sót liên quan đến thời hạn quản lý người sử dụng trái phép, người sau cai nghiện chất ma túy.
- Tổ chức xét nghiệm chất ma túy định kỳ hàng tháng, hàng quý và khi cần thiết xét nghiệm đột xuất để kịp thời phát hiện hành vi tái sử dụng trái phép, người nghiện chất ma túy; qua đó hỗ trợ xác định biện pháp xử lý phù hợp nếu phát hiện trường hợp dương tính với chất ma túy.
- Tăng cường biện pháp quản lý, giáo dục và hỗ trợ xã hội như: tư vấn tâm lý, định hướng nghề nghiệp, giúp đỡ người sử dụng trái phép, người nghiện chất ma túy tái hòa nhập cộng đồng, hạn chế nguy cơ người đã từng sử dụng trái phép chất ma túy bị lôi kéo sử dụng ma túy trở lại.
- Đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật và tác hại của ma túy qua hệ thống truyền thanh tại xã, sinh hoạt cộng đồng, tổ dân phố; phối hợp với lực lượng Công an và các tổ chức đoàn thể kiểm soát, giám sát địa bàn, kịp thời ngăn chặn người sử dụng trái phép, người nghiện chất ma túy có hành vi gây mất an ninh trật tự.
- Phát huy cơ chế phối hợp liên ngành trong quản lý người sử dụng trái phép, người nghiện chất ma túy nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phòng, chống tội phạm.
Kiến nghị đã được các UBND và Công an cấp xã trả lời bằng văn bản, đồng thời các UBND và Công an cấp xã đã thực hiện nghiêm, thực chất kiến nghị trên thông qua việc tổng rà soát việc quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy và người nghiện ma túy trên địa bàn quản lý./.
Văn Chung, Thu Hương, Phương Hà - Viện KSND khu vực 9