Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, Viện KSND khu vực 5, thành phố Hà Nội đã chủ động phát hiện, xác minh và yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm trong lĩnh vực môi trường, góp phần bảo vệ cảnh quan đô thị và lợi ích cộng đồng trên địa bàn.
Thông qua công tác nắm tình hình địa bàn, rà soát thực tế của Kiểm sát viên được phân công phụ trách địa bàn, Viện KSND khu vực 5 phát hiện tại khu đất nằm trên đường Lê Trần Cẩn (giáp Khu đô thị Vinhomes Ocean Park 1), xã Gia Lâm, thành phố Hà Nội xuất hiện bãi tập kết vật liệu xây dựng và chất thải rắn xây dựng với quy mô lớn, có dấu hiệu ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị và môi trường sống của người dân khu vực.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Viện KSND khu vực 5 đã phối hợp với chính quyền và lực lượng Công an địa phương tiến hành kiểm tra, xác minh hiện trường. Kết quả xác minh cho thấy Công ty Cổ phần Hưng Đạt Việt Nam đang sử dụng khu đất thuê của các hộ dân để làm kho bãi tập kết vật liệu xây dựng. Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp đã vận chuyển chất thải rắn xây dựng phát sinh từ các công trình về tập kết tại khu đất này để chờ phân loại, xử lý và tái chế. Tại thời điểm kiểm tra, khoảng 350m² diện tích đất đang được sử dụng để chứa chất thải xây dựng với chiều cao đống tập kết từ 1m đến 2,5m.
Kiểm sát viên Viện KSND khu vực 5 trực tiếp xem xét hiện trạng, tiến hành đo đạc xác định khối lượng chất thải rắn
Qua nghiên cứu hồ sơ và đối chiếu các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, Viện kiểm sát xác định việc tập kết chất thải xây dựng tại địa điểm không được cơ quan có thẩm quyền quy định là khu vực lưu giữ chất thải đã vi phạm quy định về quản lý chất thải rắn xây dựng, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến cảnh quan môi trường và lợi ích công cộng.
Viện KSND khu vực 5 phối hợp với Ủy ban nhân dân và Công an xã Gia Lâm
làm việc trực tiếp tại khu tập kết vật liệu xây dựng
Trên cơ sở đó, Viện KSND khu vực 5 đã ban hành Quyết định yêu cầu doanh nghiệp chấm dứt việc tập kết chất thải rắn xây dựng trái quy định, đồng thời nhanh chóng xử lý toàn bộ số chất thải đang tồn đọng và thực hiện việc thu gom, lưu giữ, bàn giao chất thải theo đúng quy định của pháp luật.
Sau khi nhận được yêu cầu của Viện kiểm sát, Công ty Cổ phần Hưng Đạt Việt Nam đã nghiêm túc tiếp thu, thừa nhận hành vi tập kết chất thải xây dựng tại khu đất nêu trên là hành vi ảnh hưởng đến lợi ích công cộng về môi trường; đồng thời cam kết di dời, xử lý toàn bộ lượng chất thải đang tập kết và thực hiện các biện pháp bảo đảm vệ sinh môi trường theo quy định.
Điểm đáng chú ý trong quá trình giải quyết vụ việc là việc Viện KSND khu vực 5 đã chủ động ứng dụng công nghệ số, sử dụng thiết bị bay không người lái (flycam) để hỗ trợ hoạt động xác minh, kiểm tra hiện trường. Việc ghi nhận hình ảnh từ trên cao giúp đánh giá toàn diện hiện trạng khu đất, xác định chính xác phạm vi tập kết chất thải, đồng thời tạo nguồn tài liệu trực quan phục vụ quá trình theo dõi, đối chiếu kết quả khắc phục vi phạm của doanh nghiệp.
Toàn cảnh khu vực được chụp bằng flycam để kiểm tra, xem xét, đánh giá hiện trạng
Ngày 09/6/2026, Viện KSND khu vực 5 tiếp tục tiến hành kiểm tra việc chấp hành yêu cầu. Kết quả cho thấy doanh nghiệp đã hoàn thành việc thu gom và xử lý toàn bộ lượng chất thải rắn xây dựng từng được tập kết trái quy định; số chất thải cần xử lý đã được chuyển giao cho đơn vị có chức năng xử lý môi trường, các vật liệu có khả năng tái chế đã được nghiền nhỏ để tái sử dụng theo đúng quy định. Tại thời điểm kiểm tra, khu đất không còn tồn tại các đống chất thải xây dựng như trước đây. Viện kiểm sát đã sử dụng flycam để ghi nhận hiện trạng thực tế, lưu giữ hình ảnh phục vụ hồ sơ vụ việc và đánh giá hiệu quả khắc phục vi phạm. Vụ việc là một trong những kết quả bước đầu trong quá trình triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 tại địa phương, thể hiện vai trò chủ động của Viện kiểm sát nhân dân trong việc phát hiện, ngăn chặn và yêu cầu khắc phục các hành vi xâm phạm lợi ích công mà không nhất thiết phải chờ phát sinh tranh chấp hoặc hậu quả nghiêm trọng. Đồng thời, đây cũng là minh chứng cho hiệu quả của việc ứng dụng khoa học công nghệ vào hoạt động nghiệp vụ, góp phần nâng cao chất lượng công tác xác minh, thu thập chứng cứ và bảo vệ lợi ích công trong giai đoạn chuyển đổi số của ngành Kiểm sát nhân dân.
Trong thời gian tới, Viện KSND khu vực 5 sẽ tiếp tục tăng cường rà soát, phát hiện các hành vi có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công trong các lĩnh vực môi trường, đất đai, bảo hiểm xã hội và các lĩnh vực khác thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết số 205/2025/QH15; qua đó góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, cộng đồng và xã hội./.
Nguyễn Hoàng Hằng - Viện KSND khu vực 5