Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công và Chương trình công tác năm 2026 của đơn vị, ngày 29/10/2026, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 9 – Hà Nội đã phối hợp với Tòa án nhân dân khu vực 9 – Hà Nội tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm kết hợp số hóa hồ sơ đối với vụ án dân sự công ích về việc bảo vệ đất thuộc lòng hồ Quyết Thắng và hồ Quán Đỉnh trên địa bàn xã Đoài Phương, thành phố Hà Nội. Đây là hoạt động chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát giải quyết các vụ án dân sự, kỹ năng tham gia phiên tòa, tranh tụng của Kiểm sát viên, đồng thời tích lũy kinh nghiệm thực tiễn trong việc thực hiện quyền khởi kiện vụ án dân sự công ích theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.
Toàn cảnh phiên tòa
Nội dung vụ án: Qua công tác xác minh, Viện KSND khu vực 9 xác định ông P.V.C đang quản lý, sử dụng hai thửa đất có nguồn gốc thuộc lòng hồ do Nhà nước quản lý trên địa bàn xã Đoài Phương.
Cụ thể, đối với thửa đất số 110, tờ bản đồ số 106, diện tích 3.859,2m², tại thôn Cổ Đông, xã Đoài Phương, có 3.727,7m² thuộc lòng hồ Quyết Thắng. Đối với thửa đất số 63, tờ bản đồ số 107, diện tích 764,3m², cùng địa bàn, toàn bộ diện tích nằm trong lòng hồ Quán Đỉnh.
Quá trình xác minh, Viện KSND khu vực 9 đã phối hợp với UBND xã Đoài Phương tiến hành kiểm tra thực địa, đo đạc, chồng ghép bản đồ địa chính qua các thời kỳ, làm rõ nguồn gốc, ranh giới và diện tích đất thuộc lòng hồ bị chiếm hữu, sử dụng. Mặc dù đã được yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm nhưng ông P.V.C không thực hiện. Sau khi ban hành kiến nghị khởi kiện và nhận được văn bản của UBND xã Đoài Phương đề nghị trực tiếp khởi kiện, ngày 17/8/2026, Viện KSND khu vực 9 đã ban hành Quyết định khởi kiện vụ án dân sự công ích số 01, yêu cầu Tòa án xác định các diện tích đất nêu trên thuộc Nhà nước quản lý, buộc ông P.V.C chấm dứt việc chiếm hữu, sử dụng và bàn giao, hoàn trả đất cho cơ quan có thẩm quyền quản lý theo quy định pháp luật.
Kiểm sát viên Viện KSND khu vực 9 tham gia phiên tòa
Tại phiên tòa, Kiểm sát viên được phân công đã chủ động thực hiện nhiệm vụ, nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án, chuẩn bị nội dung phát biểu và các tài liệu, chứng cứ phục vụ việc bảo vệ quyết định khởi kiện của Viện kiểm sát. Trong quá trình xét xử, Kiểm sát viên tập trung làm rõ nguồn gốc, quá trình quản lý, sử dụng hai thửa đất; căn cứ xác định đất thuộc lòng hồ do Nhà nước quản lý; kết quả đo đạc, chồng ghép bản đồ địa chính qua các thời kỳ và những ý kiến trình bày của bị đơn về nguồn gốc đất, quá trình nhận chuyển nhượng, sử dụng đất.
Trên cơ sở các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ và kết quả xét hỏi, tranh tụng công khai tại phiên tòa, Kiểm sát viên đã phân tích, đánh giá các chứng cứ, làm rõ căn cứ pháp lý của việc khởi kiện, bảo vệ quan điểm của Viện kiểm sát về việc xác định diện tích đất thuộc lòng hồ là đất do Nhà nước quản lý; đồng thời đề xuất hướng giải quyết vụ án nhằm bảo vệ tài sản công và lợi ích chung của cộng đồng.
Viện KSND khu vực 9 tổ chức họp rút kinh nghiệm sau phiên tòa
Ngay sau khi kết thúc phiên tòa, Viện KSND khu vực 9 – Hà Nội đã tổ chức họp rút kinh nghiệm với sự tham gia của lãnh đạo, Kiểm sát viên và công chức trong đơn vị. Tại cuộc họp, các ý kiến phát biểu đã tập trung đánh giá những ưu điểm trong công tác nghiên cứu hồ sơ, chuẩn bị nội dung tham gia phiên tòa, kỹ năng xét hỏi, trình bày quan điểm và tranh tụng của Kiểm sát viên; đặc biệt là việc đánh giá, sử dụng các tài liệu, chứng cứ về nguồn gốc đất, hồ sơ địa chính và kết quả đo đạc thực địa để bảo vệ lợi ích công.
Bên cạnh những kết quả đạt được, các ý kiến cũng thẳng thắn chỉ ra một số tồn tại, hạn chế và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện trong quá trình giải quyết các vụ án dân sự công ích, nhất là kỹ năng thu thập, đánh giá chứng cứ, xác định đối tượng khởi kiện, yêu cầu khởi kiện và vận dụng các quy định pháp luật có liên quan.
Kết quả phiên tòa rút kinh nghiệm kết hợp số hóa hồ sơ vụ án dân sự công ích là hoạt động thiết thực, giúp Kiểm sát viên, công chức trong đơn vị trao đổi, học tập kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ và bản lĩnh tranh tụng. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng công tác kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự, phát huy vai trò, trách nhiệm của Viện KSND trong thực hiện quyền khởi kiện vụ án dân sự công ích, bảo vệ tài sản công và lợi ích của Nhà nước, cộng đồng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của ngành Kiểm sát nhân dân trong giai đoạn hiện nay./.
Giang Hải Yến, Chu Minh Đức - Viện KSND khu vực 9