Ngày 28/8/2026 vừa qua, Viện KSND khu vực 6 - Hà Nội đã thành công khởi kiện vụ án dân sự công ích liên quan đến lĩnh vực thuế, buộc doanh nghiệp với số nợ thuế lớn thực hiện nghĩa vụ đối với nhà nước.
Khởi kiện dân sự công ích là cơ chế hiệu quả giúp bảo vệ tài sản công
Cơ chế khởi kiện dân sự công ích là cơ chế pháp lý cho phép một chủ thể có thẩm quyền khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của một nhóm người, thay vì chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi riêng của người khởi kiện.
Một trong những lĩnh vực mà cơ chế khởi kiện dân sự công ích có thể phát huy vai trò đáng kể là bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước. Thuế là nguồn thu chủ yếu, có vai trò bảo đảm nguồn lực tài chính để Nhà nước thực hiện các chức năng kinh tế, xã hội và cung cấp dịch vụ công. Vì vậy, tình trạng doanh nghiệp có nghĩa vụ thuế nhưng cố tình chây ì, không thực hiện hoặc tìm cách né tránh nghĩa vụ tài chính có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích công.
Nắm bắt nhanh tình trạng hiện nay có nhiều doanh nghiệp nợ thuế kéo dài với số nợ lớn gây thất thoát cho ngân sách nhà nước, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 đã tích cực làm việc với thuế cơ sở 21, thành phố Hà Nội, xác định các doanh nghiệp với số tiền nợ thuế lớn, hội tụ đủ điều kiện và nhanh chóng tiến hành thủ tục khởi kiện nhằm bảo vệ lợi ích công.
Toàn cảnh phiên tòa dân sự công ích đầu tiên trên địa bàn khu vực 6.
Viện KSND Khu vực 6 thành công khởi kiện vụ án dân sự công ích trong lĩnh vực thuế.
Công ty cổ phần Từ liêm, có địa chỉ tại Km8, Quốc lộ 21B, xã Bình Minh, TP Hà Nội hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng, do nhiều nguyên nhân như tình hình kinh doanh khó khăn, cơ chế quản lý yếu kém nên đã không hoàn thành nghĩa vụ thuế đối với nhà nước trong thời gian dài.
Theo báo cáo của Thuế cơ sở 21, TP Hà Nội, tính đến ngày 27/8/2026, Công ty cổ phần Từ Liêm nợ tổng số 28.962.194.556 đồng.
Kiểm sát viên Viện KSND Khu vực 6 công bố Quyết định khởi kiện tại phiên tòa
Với số nợ thuế khổng lồ, Viện KSND khu vực 6 xác định đây là trường hợp nghiêm trọng, nợ thuế kéo dài. Tổ công tác viện kiểm sát khu vực 6 đã làm việc với thuế cơ sở 21, thành phố Hà Nội trao đổi những thông tin liên quan đến quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp này và thống nhất áp dụng cơ chế khởi kiện dân sự công ích để bảo vệ tài sản công trong lĩnh vực thuế.
Ngay sau khi cơ quan thuế có công văn trả lời kiến nghị khởi kiện của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 và cung cấp các thông tin liên quan, viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 đã nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ khởi kiện chuyển đến tòa án nhân dân khu vực 6 để sớm đưa vụ án ra xét xử và bảo vệ kịp thời lợi ích nhà nước.
Ngày 28/8/2026 vừa qua, tòa án nhân dân khu vực 6 đã đưa vụ án dân sự công ích đầu tiên của khu vực ra xét xử. Tham gia phiên toà có đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6, Lãnh đạo thuế cơ sở 21 tham gia với tư cách người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, đại diện công ty cổ phần Từ Liêm tham gia với tư cách bị đơn. Hội đồng xét xử, bị đơn, người có quyền, nghĩa vụ liên quan liên quan đều nhất trí cao với quyết định khởi kiện của VKSND Khu vực 6.
Đại diện Công ty cổ phần Từ Liêm đã trình bày tình hình của công ty, đồng thời cam kết lộ trình thực hiện nghĩa vụ đóng thuế trên cơ sở báo cáo tài chính và tình hình kinh doanh của công ty.
Đại diện Thuế cơ sở 21 trình bày về tình hình nợ thuế của bị đơn. Trong đó nêu rõ cơ quan thuế đã áp dụng các biện pháp cưỡng chế như cưỡng chế tài khoản, cưỡng chế hoá đơn, tạm hoãn xuất cảnh đối với bị đơn nhưng chưa mang lại hiệu quả như mong muốn, doanh nghiệp vẫn chưa đóng được hết số nợ thuế còn tồn đọng. Vì vậy, cơ quan thuế hoàn toàn nhất trí với Quyết định khởi kiện, Kiến nghị khởi kiện của VKSND Khu vực 6 đối với Công ty cổ phần Từ Liêm.
Đại diện Thuế cơ sở 21 và đại diện Công ty cổ phần Từ Liêm tại phiên tòa
Sau quá trình xét hỏi, tranh luận để làm rõ các vấn đề liên quan đến tình hình nợ thuế của công ty cổ phần Từ Liêm, đồng thời làm rõ quan điểm của bị đơn, người liên quan trong việc giải quyết khoản nợ thuế kéo dài, hội đồng xét xử đã tiến hành nghị án và tuyên án.
Phiên tòa đã diễn ra thành công, Tòa án nhân dân khu vực 6 đã chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của viện kiểm sát trong vụ án, buộc Công ty cổ phần Từ Liêm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế đối với nhà nước với tổng số tiền là 28.962.194.556 đồng.
Ngay sau phiên tòa, Lãnh đạo VKSND khu vực 6 đã triệu tập cuộc họp rút kinh nghiệm nhằm chỉ rõ những công tác đã làm tốt và những công tác cần cải thiện để các phiên tòa tiếp theo diễn ra hoàn thiện hơn.
Lãnh đạo, công chức Viện KSND Khu vực 6 họp rút kinh nghiệm sau phiên tòa
Có thể nói cơ chế khởi kiện dân sự công ích là cơ chế hiệu quả giúp nâng cao trách nhiệm của chủ thể gây thiệt hại. Không chỉ buộc chấm dứt hành vi vi phạm mà trong những trường hợp phù hợp còn có thể yêu cầu bồi thường, khôi phục tình trạng ban đầu hoặc thực hiện nghĩa vụ khác. Việc áp dụng thành công cơ chế khởi kiện dân sự công ích trong thực tiễn đã góp phần hiệu quả trong bảo vệ lợi ích công./.
Ngọc Ánh - Viện KSND khu vực 6