Quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc tăng cường thiết chế bảo vệ quyền con người, quyền công dân, đặc biệt là thông qua việc thực thi Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 4, thành phố Hà Nội đã khẩn trương xác minh, làm rõ và ban hành Kiến nghị yêu cầu cơ quan quản lý hành chính nhà nước cấp cơ sở tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh lần đầu cho một công dân 79 tuổi thuộc nhóm chủ thể dễ bị tổn thương.
Ngày 23/03/2026, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 4 nhận được đơn đề nghị giúp đỡ của cụ Nguyễn Thị Huệ (sinh năm 1947, hiện đang trú tại Tổ dân phố số 4, Miêu Nha, phường Xuân Phương, Hà Nội). Theo trình bày, cụ Huệ đã sinh sống ổn định tại địa phương từ năm 1972 đến nay. Tuy nhiên, do chưa được cấp giấy khai sinh trong quá trình sinh sống, cụ không thể làm được Căn cước công dân. Hệ lụy của việc thiếu vắng giấy tờ tùy thân cốt lõi này là cụ không được hưởng các chế độ trợ cấp xã hội dành cho người cao tuổi. Giấy tờ duy nhất chứng minh nhân thân mà cụ còn giữ lại là cuốn sổ tạm trú do Công an phường Tây Mỗ cấp từ năm 2017, nhưng đến nay cũng đã hết hạn. Trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hiện cũng không có thông tin về cụ trên hệ thống tạm trú hay thường trú.
Sau khi nhận được nguồn thông tin và đơn đề nghị của cụ Nguyễn Thị Huệ ngày 06/4/2026 và ngày 08/04/2026, VKSND khu vực 4 tiến hành lấy lời khai của cụ Huệ và các con của cụ Huệ, xác minh tại tổ dân phố số 4, Miêu Nha, Xuân Phương, xác minh tại Công an phường Xuân Phương, xác minh tại UBND phường Xuân Phương thể hiện: cụ Huệ tên thật là Nguyễn Thị Huệ sinh năm 1947, cụ sinh ra tại xã Yên Lũng, Hoài Đức, Hà Nội (nay là xã An Khánh, Hà Nội). Kết quả xác minh của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 đã xác định rõ nhân thân của cụ Nguyễn Thị Huệ (tên, tuổi, năm sinh, cha mẹ), và quá trình sinh sống (cụ Huệ sinh sống ổn định tại thôn Miêu Nha, Xuân Phương của từ năm 1972 đến nay) và hoàn cảnh của cụ Huệ chưa được đăng ký khai sinh lần nào. Vì vậy, cụ Huệ đủ điều kiện được đăng ký khai sinh lần đầu theo quy định tại Điều 14, 16 Luật Hộ tịch năm 2014 và điều 9 Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật hộ tịch.
Kiến nghị kịp thời - Bảo vệ quyền lợi thiết thực
Nhận định quyền được đăng ký khai sinh là quyền nhân thân gắn liền với mỗi cá nhân từ khi sinh ra, không thể bị tước bỏ; đồng thời giấy khai sinh là cơ sở gốc để cấp căn cước công dân, sổ hộ khẩu và hưởng các chính sách an sinh. Căn cứ Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương, ngày 5/5/2026, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 4 đã có kiến nghị đề nghị Uỷ ban nhân dân phường Xuân Phương tiến hành thủ tục đăng ký khai sinh cho cụ Nguyễn Thị Huệ.
Tiếp thu nghiêm túc và kịp thời nội dung Kiến nghị của VKSND khu vực 4, UBND phường Xuân Phương đã khẩn trương tháo gỡ các vướng mắc trong khâu phối hợp xác minh, nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ pháp lý để đăng ký hộ tịch cho công dân.
Đồng chí Nguyễn Anh Đức - Phó Chủ tịch UBND phường Xuân Phương
cùng các Kiểm sát viên VKSND khu vực 4 trao Giấy khai sinh cho cụ bà Nguyễn Thị Huệ
Hành động nhanh chóng, tận tụy và quyết liệt của tập thể lãnh đạo, Kiểm sát viên VKSND Khu vực 4 và sự vào cuộc phối hợp của Ủy ban nhân dân phường Xuân Phương trong việc cấp giấy khai sinh cho cụ bà Nguyễn Thị Huệ không chỉ giải quyết dứt điểm một "vướng mắc" pháp lý kéo dài, mà còn lan tỏa mạnh mẽ hiệu quả của việc thực hiện thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự bảo vệ lợi ích công và bảo bệ quyền dân sự của nhóm yếu thế dễ bị tổn thương./.
Bùi Lê Mai Anh - Viện KSND khu vực 4