Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Trên cơ sở chỉ đạo và hướng dẫn nghiệp vụ của ngành Kiểm sát, chỉ thị số 04 của Thành ủy Hà Nội, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội đã chủ động triển khai các hoạt động theo quy định, kịp thời phát hiện, xác minh và thực hiện quyền khởi kiện nhằm bảo vệ lợi ích công, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh, thống nhất.
Toàn cảnh hội nghị phiên toà rút kinh nghiệm
Sáng ngày 07/9/2026 tại Phòng xét xử trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hà Nội, địa chỉ: Số 3 Hoàng Xá, xã Vân Đình, thành phố Hà Nội, Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hà Nội tiến hành xét xử vụ án dân sự công ích do Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội tham gia tố tụng với tư cách đại diện người khởi kiện yêu cầu bị đơn là Công ty TNHH Hệ thống cơ điện MD thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội theo yêu cầu của Bảo hiểm xã hội cơ sở Ứng Hòa, thành phố Hà Nội, Công đoàn xã Vân Đình là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án. Kiểm sát viên Nguyễn Gia Ánh được phân công trực tiếp tham gia phiên tòa.
Toàn cảnh phiên tòa
Theo tài liệu có trong hồ sơ vụ án, Công ty TNHH Hệ thống cơ điện MD thành lập từ năm 2013, hiện đang kê khai đóng bảo hiểm cho 05 lao động tại Bảo hiểm xã hội cơ sở Ứng Hòa. Nhận thấy tình trạng chậm đóng bảo hiểm xã hội kéo dài không chỉ tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn lực thực hiện chính sách an sinh xã hội và nguồn thu ngân sách Nhà nước, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội đã chủ động xác minh, thu thập tài liệu, làm việc với các cơ quan, tổ chức có liên quan.
Đại diện Công ty TNHH Hệ thống cơ điện MD phát biểu tại phiên tòa
Quá trình giải quyết vụ việc được thực hiện chặt chẽ theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật. Ban đầu, tính đến tháng 03 năm 2026, Công ty MD chậm đóng số tiền 243.881.723 đồng. Sau các đợt làm việc và đôn đốc, doanh nghiệp đã khắc phục được một phần, cụ thể là nộp 54.528.000 đồng ngày 27/5/2026 và 81.480.947 đồng ngày 24/6/2026. Tuy nhiên, số tiền chậm đóng vẫn còn lớn. Ngày 03/7/2026, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội ban hành Quyết định số 20/QĐ-VKS yêu cầu Công ty MD chấm dứt hành vi vi phạm và khắc phục hậu quả, nhưng Công ty vẫn lấy lý do kinh doanh thua lỗ, không chấp hành đầy đủ.
Ngày 06/7/2026, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội ban hành Kiến nghị khởi kiện số 01/KN-VKSKV12 gửi Công đoàn xã Vân Đình đề nghị khởi kiện vụ án dân sự công ích. Ngày 20/7/2026, Công đoàn xã Vân Đình có Công văn số 06 đề nghị Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội thực hiện quyền khởi kiện. Tiếp đó, ngày 25/7/2026, Bảo hiểm xã hội cơ sở Ứng Hòa có Công văn số 252 cùng đề nghị Viện kiểm sát khởi kiện.
Trên cơ sở đó, ngày 07/8/2026, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội đã ban hành Quyết định khởi kiện vụ án dân sự công ích số 01/QĐ-VKS KV12 đối với Công ty TNHH Hệ thống cơ điện MD. Ngày 17/8/2026, Tòa án nhân dân khu vực 12-Hà Nội thụ lý vụ án theo Thông báo số 380/2026/TLTA-DSCI.
Đại diện Bảo hiểm xã hội cơ sở Ứng Hoà - Hà Nội phát biểu tại phiên tòa
Tại phiên tòa, Kiểm sát viên Nguyễn Gia Ánh đã chủ động, tích cực tham gia tố tụng, làm rõ các căn cứ pháp lý và thực tiễn của yêu cầu khởi kiện. Theo số liệu cập nhật chi tiết đến ngày 31/8/2026, Công ty TNHH Hệ thống cơ điện MD chậm đóng bảo hiểm với tổng số tiền là 158.552.221 đồng. Trong đó, số tiền bảo hiểm xã hội là 120.650.702 đồng; số tiền bảo hiểm y tế là 3.849.763 đồng; số tiền bảo hiểm thất nghiệp là 1.707.658 đồng; số tiền bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp 426.914 đồng và tổng số tiền lãi chậm đóng là 31.937.519 đồng).
Đại diện Công đoàn xã Vân Đình - Hà Nội phát biểu tại phiên tòa
Đại diện Bảo hiểm xã hội cơ sở Ứng Hòa và đại diện Công đoàn xã Vân Đình hoàn toàn nhất trí với yêu cầu khởi kiện của Viện kiểm sát, đề nghị Hội đồng xét xử buộc Công ty MD thực hiện ngay nghĩa vụ nộp toàn bộ số tiền chậm đóng và tiền lãi phát sinh.
Kiểm sát viên Viện KSND khu vực 12 - Hà Nội phát biểu tại phiên tòa
Phát biểu tại phiên tòa, kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội nhận định quá trình giải quyết vụ án đã thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục tố tụng quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự và Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội; các đương sự tham gia tố tụng đã thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định pháp luật. Đánh giá về tính căn cứ của yêu cầu khởi kiện, đại diện Viện kiểm sát khẳng định: Căn cứ Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật An toàn, vệ sinh lao động, Luật Bảo hiểm y tế, Luật Việc làm và các quy định pháp luật có liên quan, việc Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội khởi kiện vụ án dân sự công ích là hoàn toàn có căn cứ và đúng quy định của pháp luật. Từ đó, Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội; buộc Công ty TNHH Hệ thống cơ điện MD thực hiện ngay nghĩa vụ đóng các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp còn chậm đóng và thanh toán toàn bộ tiền lãi chậm đóng phát sinh theo quy định; đồng thời buộc bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.
Sau khi xem xét toàn bộ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, kiểm tra công khai, nghe ý kiến trình bày của các đương sự và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử xác định đây là vụ án dân sự công ích về yêu cầu thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hà Nội theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự và Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.
Hội đồng xét xử nhận định: Bị đơn là Công ty TNHH Hệ thống cơ điện MD đã có hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội kéo dài; mặc dù đã được cơ quan Bảo hiểm xã hội và Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 – Hà Nội đôn đốc, yêu cầu khắc phục nhưng vẫn không chấp hành đầy đủ. Hành vi vi phạm của doanh nghiệp không chỉ xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chính sách an sinh xã hội - lợi ích công cộng cần được pháp luật bảo vệ. Trên cơ sở kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử quyết định chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội; buộc Công ty TNHH Hệ thống cơ điện MD phải thực hiện ngay nghĩa vụ nộp toàn bộ số tiền chậm đóng bảo hiểm và tiền lãi chậm đóng tính đến ngày 31/8/2026 với tổng số tiền là 158.552.221 đồng. Ngoài ra, kể từ sau ngày xét xử sơ thẩm, Công ty TNHH Hệ thống cơ điện MD tiếp tục phải chịu tiền lãi chậm đóng đối với số tiền chậm đóng bảo hiểm theo quy định của pháp luật cho đến khi hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ; đồng thời phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm theo quy định.
Ngay sau khi kết thúc phiên xét xử, đồng chí Đỗ Dương Toàn đã chủ trì hội nghị rút kinh nghiệm tại hội trường Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội với sự tham dự của đại diện Lãnh đạo, Kiểm sát viên Phòng 9 Viện kiểm sát nhân dân TP Hà Nội; Lãnh đạo, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa thuộc Tòa án nhân dân cùng cấp, cùng toàn thể Lãnh đạo, Kiểm sát viên, Chuyên viên Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12. Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Đỗ Dương Toàn ghi nhận và đánh giá cao công tác phối hợp liên ngành giữa Viện kiểm sát và Tòa án nhân dân cùng cấp trong quá trình chuẩn bị, tổ chức thành công phiên tòa trực tuyến, trong đó kết quả nổi bật nhất là Hội đồng xét xử đã chấp nhận toàn bộ quan điểm, đề nghị của Viện kiểm sát; đồng thời, các đại biểu đã thẳng thắn thảo luận, chỉ ra những hạn chế, thiếu sót cần rút kinh nghiệm về kỹ năng tranh tụng, kỹ năng kiểm sát xét xử và xử lý tình huống phát sinh tại phiên tòa, qua đó góp phần nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự nói chung và vụ án dân sự công ích nói riêng trong thời gian tới.
Họp rút kinh nghiệm sau phiên tòa
Việc Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội không chỉ góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động và bảo đảm nguồn lực an sinh xã hội mà còn tạo tiền đề quan trọng cho việc vận hành hiệu quả cơ chế Viện kiểm sát khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ lợi ích công trong thời gian tới theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội. Đây là bước tiếp nối ý nghĩa sau thành công của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5, 10 là những đơn vị tiên phong trên địa bàn thành phố Hà Nội khởi kiện vụ án tố tụng công ích, qua đó góp phần lan tỏa mô hình và nâng cao chất lượng bảo vệ lợi ích công.
Thông qua vụ án này, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò, vị thế của ngành Kiểm sát nhân dân trong việc bảo vệ pháp luật, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, tăng cường phối hợp liên ngành, siết chặt kỷ cương thực thi pháp luật và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; Nhà nước công bằng, dân chủ, văn minh; Phát triển bền vững, phù hợp quy luật phát triển tất yếu của xã hội với quyết tâm đưa Nghị quyết 205 của Quốc hội vào cuộc sống, phát huy hiệu lực, hiệu quả và tính nghiêm minh của luật pháp./.
Mạnh Cường - Viện KSND khu vực 12