Ngày 19/8/2026, VKSND khu vực 1, thành phố Hà Nội phối hợp với BHXH cơ sở Ba Đình tổ chức Hội nghị làm việc, đối thoại với các đơn vị sử dụng lao động chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn.
Đồng chí Lê Thành Long, Giám đốc BHXH cơ sở Ba Đình; đồng chí Hà Văn Bắc và đồng chí Lê Quốc Hiệp, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 1, TP Hà Nội đồng chủ trì Hội nghị. Tham dự có đại diện các cơ quan liên quan cùng 116 doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động thuộc diện chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN.
Đồng chí Lê Thành Long, Giám đốc BHXH cơ sở Ba Đình phát biểu tại Hội nghị.
Hội nghị tập trung đánh giá thực trạng chậm đóng và những ảnh hưởng đối với việc giải quyết chế độ BHXH cho người lao động; phổ biến những nội dung cơ bản của Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công; đồng thời dành phần lớn thời gian để doanh nghiệp trực tiếp trao đổi những khó khăn, vướng mắc và được hướng dẫn phương án khắc phục.
Theo bà Nguyễn Thị Huyền, Phó Giám đốc BHXH cơ sở Ba Đình, qua rà soát danh sách các đơn vị được mời làm việc, có 116 doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động thuộc diện chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN.
Các đại biểu và đại diện doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động tham dự Hội nghị.
Tính đến tháng 7/2026, tổng số tiền chậm đóng của 116 đơn vị lên tới trên 88 tỉ đồng. Đáng chú ý, tình trạng chậm đóng tại một số đơn vị không còn mang tính nhất thời mà đã kéo dài qua nhiều kỳ, thậm chí nhiều năm.
Trong đó, có 5 đơn vị có thời gian chậm đóng trên 100 tháng; 9 đơn vị có số tiền chậm đóng từ 1 tỉ đồng trở lên; 7 đơn vị có số tiền chậm đóng từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỉ đồng. Cá biệt, có doanh nghiệp chậm đóng BHXH kéo dài tới 120 tháng với số tiền trên 19 tỉ đồng.
Những con số trên không chỉ phản ánh quy mô của khoản tiền chậm đóng mà còn cho thấy những hệ lụy trực tiếp đối với quyền an sinh của người lao động. Bởi phía sau mỗi tháng chậm đóng, mỗi khoản tiền chưa được thực hiện đầy đủ là quyền lợi về BHXH, BHYT, BHTN của người lao động có nguy cơ bị ảnh hưởng khi phát sinh nhu cầu hưởng các chế độ theo quy định.
Bên cạnh những trường hợp chậm đóng kéo dài, kết quả rà soát cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực. Từ thời điểm cung cấp thông tin ngày 1/6/2026 đến ngày 18/8/2026, các đơn vị trong danh sách đã thực hiện nộp khoảng 3,658 tỉ đồng.
Kết quả này cho thấy việc tăng cường rà soát, đôn đốc, trao đổi và đối thoại trực tiếp bước đầu đã tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động của một bộ phận doanh nghiệp. Đồng thời khẳng định, khi doanh nghiệp thể hiện thiện chí, chủ động phối hợp với cơ quan BHXH và các cơ quan liên quan, những khoản chậm đóng hoàn toàn có thể từng bước được xử lý theo hướng thực chất.
Các đồng chí Lê Thành Long, Hà Văn Bắc và Lê Quốc Hiệp
điều hành nội dung thảo luận, đối thoại tại Hội nghị.
Đối thoại để tháo gỡ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp chủ động khắc phục
Một trong những nội dung trọng tâm của Hội nghị là dành thời gian để các doanh nghiệp trực tiếp trình bày những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, BHTN.
Không chỉ tiếp nhận thông tin một chiều, đại diện nhiều doanh nghiệp đã trao đổi thẳng thắn về tình hình thực tế, những khó khăn về tài chính, dòng tiền cũng như các vấn đề phát sinh trong quá trình đối chiếu số liệu và thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm.
Đại diện VKSND khu vực 1 và BHXH cơ sở Ba Đình trực tiếp trao đổi,
giải đáp những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp.
Các vấn đề doanh nghiệp quan tâm tập trung vào việc xác định số liệu chậm đóng; phương án và lộ trình khắc phục; cách thức xử lý đối với những trường hợp đang gặp khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh; đồng thời đề nghị hướng dẫn cụ thể đối với những trường hợp người lao động đang hoặc đã phát sinh nhu cầu giải quyết chế độ.
Các ý kiến, kiến nghị được đại diện VKSND khu vực 1 và BHXH cơ sở Ba Đình trực tiếp trao đổi, giải đáp. Tinh thần xuyên suốt của Hội nghị là làm rõ trách nhiệm của người sử dụng lao động theo quy định của pháp luật nhưng đồng thời phải nhận diện đúng nguyên nhân của từng trường hợp, từ đó có phương án xử lý phù hợp.
Đại diện doanh nghiệp trao đổi ý kiến, phản ánh những khó khăn,
vướng mắc trong quá trình thực hiện nghĩa vụ BHXH, BHYT, BHTN.
Theo đồng chí Lê Thành Long, Giám đốc BHXH cơ sở Ba Đình, đối với những đơn vị đang gặp khó khăn về tài chính, doanh nghiệp cần chủ động làm việc với cơ quan BHXH, tiến hành rà soát cụ thể số lao động thuộc diện tham gia, số tiền phải đóng, số tiền đã đóng và số tiền còn chậm đóng.
Trên cơ sở số liệu được đối chiếu chính xác, doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch tài chính và lộ trình khắc phục phù hợp, thể hiện rõ trách nhiệm cũng như thiện chí trong việc thực hiện nghĩa vụ đối với người lao động.
Đặc biệt, đối với những trường hợp người lao động đang hoặc đã phát sinh nhu cầu giải quyết chế độ, doanh nghiệp cần chủ động phối hợp với cơ quan BHXH để rà soát tình trạng đóng của từng người, hoàn thiện hồ sơ và thực hiện nghĩa vụ theo quy định.
Đây là nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi chậm đóng BHXH không đơn thuần là khoản nghĩa vụ tài chính còn tồn tại giữa doanh nghiệp và cơ quan BHXH. Hệ quả trực tiếp có thể tác động đến chính người lao động khi họ phát sinh nhu cầu hưởng các chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, hưu trí, tử tuất hay bảo hiểm thất nghiệp.
Theo hướng dẫn tại Hội nghị, trường hợp đơn vị chưa đóng đủ số tiền phải đóng thì việc giải quyết chế độ BHXH được thực hiện trên cơ sở thời gian đã đóng theo quy định. Khi đơn vị hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ, cơ quan BHXH sẽ xác nhận bổ sung thời gian đóng và thực hiện điều chỉnh quyền lợi chế độ nếu có căn cứ.
Qua đó, việc xử lý tình trạng chậm đóng không chỉ hướng đến mục tiêu thu hồi các khoản tiền còn tồn đọng, mà mục tiêu quan trọng hơn là bảo đảm quyền an sinh đã được pháp luật ghi nhận cho người lao động.
Phân loại rõ từng trường hợp, không đánh đồng doanh nghiệp thực sự khó khăn với trường hợp cố tình vi phạm
Tại Hội nghị, đồng chí Hà Văn Bắc, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 1, TP Hà Nội đã phổ biến những nội dung cơ bản của Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.
Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, trong đó Hà Nội là một trong những địa phương thực hiện thí điểm. Việc triển khai Nghị quyết mở ra thêm cơ chế pháp lý nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của những chủ thể cần được bảo vệ và lợi ích công trong những trường hợp đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Đồng chí Hà Văn Bắc - Phó Viện trưởng VKSND khu vực 1, TP Hà Nội
phổ biến những nội dung cơ bản của Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.
Để triển khai hiệu quả Nghị quyết, VKSND khu vực 1 đã ký quy chế phối hợp liên ngành với 12 cơ quan, trong đó có BHXH cơ sở Ba Đình. Trên cơ sở cơ chế phối hợp, các đơn vị tiến hành rà soát, phân loại những doanh nghiệp chậm đóng kéo dài từ 3 tháng trở lên, xác minh nguyên nhân và tổ chức đối thoại trước khi xem xét áp dụng các biện pháp tố tụng theo quy định.
Đáng chú ý, quá trình rà soát và xử lý được thực hiện trên tinh thần phân loại cụ thể, không đánh đồng tất cả doanh nghiệp chậm đóng.
Đối với doanh nghiệp thực sự gặp khó khăn trong sản xuất, kinh doanh, mất cân đối tài chính nhưng có thiện chí và chủ động phối hợp, cơ quan chức năng tạo điều kiện để doanh nghiệp đối chiếu số liệu, xác định chính xác nghĩa vụ còn tồn tại, xây dựng phương án và lộ trình khắc phục phù hợp.
Ngược lại, đối với những trường hợp doanh nghiệp vẫn hoạt động bình thường, có khả năng tài chính nhưng cố tình không thực hiện nghĩa vụ, kéo dài tình trạng chậm đóng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động và không hợp tác dù đã nhiều lần được tuyên truyền, nhắc nhở, làm việc thì việc xem xét áp dụng các biện pháp pháp lý là cần thiết.
Trong những trường hợp đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 và các quy định có liên quan, cơ chế VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công có thể được xem xét áp dụng.
Đại diện các doanh nghiệp tham dự Hội nghị, theo dõi
các nội dung trao đổi về trách nhiệm khắc phục tình trạng chậm đóng BHXH.
Cách tiếp cận này vừa bảo đảm sự chia sẻ, đồng hành đối với doanh nghiệp thực sự gặp khó khăn, vừa thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật đối với những trường hợp có điều kiện thực hiện nghĩa vụ nhưng cố tình vi phạm.
Đây cũng là yêu cầu cần thiết để bảo đảm môi trường kinh doanh bình đẳng. Bởi việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ BHXH không chỉ liên quan đến quyền lợi người lao động mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội và ý thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.
Khởi kiện không phải mục tiêu cuối cùng, bảo vệ quyền lợi người lao động mới là trọng tâm
Lãnh đạo VKSND khu vực 1 nhấn mạnh, việc triển khai cơ chế khởi kiện theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 không nhằm gây khó khăn hay tạo thêm áp lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Mục tiêu trước hết vẫn là thông qua rà soát, tuyên truyền, vận động và đối thoại để doanh nghiệp nhận thức đầy đủ trách nhiệm pháp lý, chủ động khắc phục vi phạm và bảo đảm quyền lợi cho người lao động.
Biện pháp tố tụng được đặt ra đối với những trường hợp đủ điều kiện theo quy định, đặc biệt khi doanh nghiệp không hợp tác, không thực hiện nghĩa vụ dù đã được cơ quan chức năng tạo điều kiện, hướng dẫn và tổ chức đối thoại.
Theo đồng chí Hà Văn Bắc, Phó Viện trưởng VKSND khu vực 1, các doanh nghiệp cần chủ động phối hợp với BHXH cơ sở Ba Đình để rà soát, đối chiếu chính xác số liệu chậm đóng, xác định cụ thể nghĩa vụ còn tồn tại và xây dựng kế hoạch tài chính nhằm từng bước khắc phục trong thời gian sớm nhất.
Theo đó, đối thoại không phải là một bước thủ tục mang tính hình thức trước khi áp dụng các biện pháp pháp lý. Đây trước hết là cơ hội để doanh nghiệp trình bày những khó khăn thực tế, nhận diện đầy đủ trách nhiệm và tìm kiếm một phương án khắc phục khả thi.
Tinh thần của Hội nghị vì vậy được thể hiện rõ ở hai phương diện: tạo điều kiện tối đa cho những doanh nghiệp thực sự khó khăn và có thiện chí khắc phục; đồng thời kiên quyết áp dụng các biện pháp theo quy định đối với những trường hợp cố tình vi phạm, làm ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của người lao động.
Tăng cường phối hợp để bảo vệ quyền an sinh của người lao động
Hội nghị đối thoại với 116 doanh nghiệp cho thấy việc xử lý tình trạng chậm đóng BHXH muốn tạo được chuyển biến bền vững không thể chỉ là nhiệm vụ riêng của cơ quan BHXH.
Đây cần là quá trình phối hợp thường xuyên, chặt chẽ giữa VKSND, cơ quan BHXH, tổ chức Công đoàn, các cơ quan có liên quan và cộng đồng doanh nghiệp. Trong đó, việc trao đổi thông tin phải được thực hiện kịp thời; các trường hợp chậm đóng cần được rà soát, phân loại chính xác; nguyên nhân phải được xác minh cụ thể và biện pháp xử lý phải phù hợp với tính chất của từng trường hợp.
Đối thoại cần được đặt lên trước để doanh nghiệp có cơ hội tự giác khắc phục. Hướng dẫn phải cụ thể để những doanh nghiệp thực sự khó khăn tìm được lộ trình thực hiện khả thi. Tuy nhiên, khi sự hỗ trợ, vận động và thiện chí đối thoại không nhận được sự hợp tác, việc áp dụng các biện pháp pháp lý cần được thực hiện nghiêm túc nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đồng thời giữ vững kỷ cương pháp luật.
Việc các đơn vị trong danh sách đã nộp khoảng 3,658 tỉ đồng trong thời gian từ đầu tháng 6 đến ngày 18/8/2026 là kết quả bước đầu đáng ghi nhận. Dù còn khiêm tốn so với tổng số tiền chậm đóng trên 88 tỉ đồng, kết quả này cho thấy chuyển biến hoàn toàn có thể được tạo ra khi trách nhiệm được xác định rõ, doanh nghiệp có thiện chí và các cơ quan cùng phối hợp hành động.
Quan trọng hơn, phía sau những con số về số tiền và thời gian chậm đóng là quyền lợi thiết thân của từng người lao động. Đó là quyền được bảo đảm an sinh khi ốm đau, thai sản; là chỗ dựa khi mất việc làm; là chế độ hưu trí sau nhiều năm lao động và là những quyền lợi khác mà người lao động đã đóng góp để được thụ hưởng theo quy định của pháp luật.
Vì vậy, bảo đảm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ BHXH không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn là trách nhiệm của doanh nghiệp đối với người lao động đã và đang đóng góp cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của chính đơn vị mình.
Với cách tiếp cận kết hợp giữa rà soát, phân loại, đối thoại, hướng dẫn, tạo điều kiện khắc phục và kiên quyết áp dụng biện pháp pháp lý đối với trường hợp cố tình vi phạm, sự phối hợp giữa VKSND khu vực 1 và BHXH cơ sở Ba Đình được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến thực chất trong xử lý tình trạng chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn.
Qua đó, không chỉ góp phần từng bước giảm số tiền chậm đóng mà còn nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người sử dụng lao động, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đồng thời hướng tới xây dựng môi trường sản xuất, kinh doanh lành mạnh, công bằng và phát triển bền vững./.
Trần Duy Anh - Viện KSND khu vực 1