Nhằm thực hiện có hiệu quả Chỉ thị của Viện trưởng VKSND tối cao về tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và công tác phòng ngừa tội phạm, ngày 16/10/2026, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 10 - TP. Hà Nội đã phối hợp với Chi nhánh Trợ giúp pháp lý số 9 - Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước thành phố Hà Nội tổ chức Chương trình tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường và phòng ngừa tội phạm là người chưa thành niên tại Trường THCS Hưng Đạo 2 và Trường THPT Quốc Oai.
Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng và sự bùng nổ của thông tin trên mạng xã hội, tình hình vi phạm pháp luật và tội phạm do người chưa thành niên thực hiện trên địa bàn có những diễn biến phức tạp. Các hành vi bạo lực học đường không chỉ dừng lại ở vi phạm nội quy nhà trường mà đã có dấu hiệu chuyển biến thành các hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác, gây ảnh hưởng xấu đến trật tự an toàn xã hội.
Ảnh toàn cảnh buổi tuyên truyền tại Trường THPT Quốc Oai
Trước thực trạng đó, ngày 16/10/2026, VKSND khu vực 10 - TP. Hà Nội đã phối hợp với Chi nhánh Trợ giúp pháp lý số 9 - Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước thành phố Hà Nội tổ chức “Chương trình tuyên truyền pháp luật phòng chống bạo lực học đường” trực tiếp cho hơn 2.000 cán bộ, giáo viên và học sinh tại hai điểm trường là Trường THCS Hưng Đạo 2 và Trường THPT Quốc Oai.
Tham dự buổi tuyên truyền có đồng chí Nguyễn Tất Doanh - Báo cáo viên, Đại diện Chi nhánh Trợ giúp pháp lý số 9 - Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước thành phố Hà Nội; đồng chí Lê Xuân Luận, Lê Đức Mạnh - đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 10, thành phố Hà Nội. Về phía Nhà trường có đại diện Ban Giám hiệu, các thầy cô giáo, Ban đại diện cha mẹ học sinh cùng toàn thể hơn 2.000 học sinh của Trường THCS Hưng Đạo 2 và Trường THPT Quốc Oai.
Đồng chí Lê Đức Mạnh - Chuyên viên Viện KSND khu vực 10, thành phố Hà Nội
dự buổi tuyên truyền tại Trường THCS Hưng Đạo 2
Tại buổi tuyên truyền, các báo cáo viên đến từ Viện KSND khu vực 10 và Chi nhánh Trợ giúp pháp lý số 9 đã mang đến một bức tranh toàn cảnh, chân thực và đầy báo động về tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật là người chưa thành niên. Theo thống kê của VKSND khu vực 10 - thành phố Hà Nội, trong giai đoạn 2020 - 2025, trung bình mỗi năm trên địa bàn ghi nhận khoảng 40 - 50 người chưa thành niên phạm tội bị các cơ quan tiến hành tố tụng xử lý, độ tuổi vi phạm tập trung chủ yếu từ 14 đến dưới 18 tuổi (học sinh bậc THCS và THPT). Đây là độ tuổi có sự phát triển nhanh về tâm sinh lý nhưng chưa hoàn thiện về nhân cách và nhận thức pháp luật; dễ bị kích động, lôi kéo bởi các đối tượng xấu hoặc bị ảnh hưởng bởi các nét văn hóa độc hại trên không gian mạng.
Trong quá trình tuyên truyền, các báo cáo viên đã trực tiếp phân tích các vụ án hình sự thực tế mình đã từng trực tiếp giải quyết để cụ thể hóa những hành vi, hình phạt mà các bị can, bị cáo là người chưa thành niên phạm tội phải chịu khi vi phạm pháp luật.
Đồng chí Nguyễn Tất Doanh đã tái hiện lại nội dung vụ án Nguyễn Văn A và đồng phạm phạm tội Cướp tài sản một cách chi tiết, sống động. A và đồng phạm đều là học sinh lớp 9 của trường Trung học cơ sở X, do có thể hình cao to hơn các bạn cùng khóa học nên đã cùng tụ tập thành một nhóm để bắt nạt, đánh H trong nhà vệ sinh của trường học và yêu cầu phải nộp tiền ăn sáng cho nhóm của A. Sau 12 lần nhận tiền của H với tổng số tiền là 228.000 đồng, A và đồng phạm đã bị Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an thành phố H khởi tố vụ án, khởi tố bị can về tội “Cướp tài sản” quy định tại khoản 2, Điều 168 Bộ luật Hình sự.
Trong quá trình điều tra, các bị can vẫn nghĩ rằng “chưa đủ 18 tuổi thì không bị đi tù” hoặc “chỉ dọa, đánh nhẹ lấy tiền chứ chưa gây ra thương tích nặng trên cơ thể thì không phạm tội nặng, chỉ phải bị xử phạt hành chính”. Sau khi biết hành vi của mình đã cấu thành tội Cướp tài sản theo khoản 2 Điều 168 Bộ luật Hình sự với khung hình phạt từ 07 đến 15 năm tù, các bị can đã hối hận và thành khẩn khai báo, tích cực với Cơ quan điều tra để được hưởng sự khoan hồng trước pháp luật. Dù áp dụng chính sách xử lý nhân đạo đối với người chưa thành niên, Tòa án vẫn tuyên phạt bị cáo A với vai trò chính 02 năm 06 tháng tù giam. Bản án là lời cảnh tỉnh nghiêm khắc về việc vi phạm pháp luật, bạo lực học đường.
Bên cạnh đó, báo cáo viên đã đưa ra câu hỏi về độ tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự để tương tác với các em học sinh tại hai trường học. Các học sinh đã hăng hái, tích cực tham gia với nhiều câu trả lời được đưa ra là “Trên 18 tuổi thì phải chịu trách nhiệm hình sự”, “Đủ 16 tuổi là đã phải chịu trách nhiệm hình sự”, “Chỉ cần 12 tuổi là đã đủ điều kiện chịu trách nhiệm hình sự”… Sau khi tổng kết, báo cáo viên đã đưa ra câu trả lời chính xác dựa trên quy định tại Điều 12 Bộ luật Hình sự. Theo đó, người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm do mình gây ra; Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại các điều luật cụ thể (Giết người, Cố ý gây thương tích, Cướp tài sản, Mua bán trái phép chất ma túy...).
Tại cả hai điểm trường, không khí hội trường đã diễn ra hết sức sôi nổi. Nhiều cánh tay của các em học sinh đã giơ lên để đặt câu hỏi trực tiếp cho các báo cáo viên. Các câu hỏi tập trung vào những tình huống rất đời thường mà các em gặp phải trong cuộc sống hằng ngày như “Thưa chú Kiểm sát viên, nếu bạn trong lớp đe dọa đánh em và bắt em phải nộp tiền giữ xe mỗi ngày, em phải làm gì? Nếu em rủ bạn khác đánh lại bạn đó để tự vệ thì em có phạm tội không?”.
Báo cáo viên đã phân tích rõ ranh giới giữa “Phòng vệ chính đáng” và hành vi “Đánh nhau trả đũa”. Báo cáo viên khuyên học sinh tuyệt đối không tự ý dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn. Hành vi đe dọa lấy tiền của bạn cấu thành Tội “Cưỡng đoạt tài sản”. Việc rủ người khác đánh trả đũa sẽ khiến các em từ vị thế nạn nhân trở thành người vi phạm pháp luật, có thể phạm tội Cố ý gây thương tích nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Cách giải quyết đúng đắn nhất là bình tĩnh ghi lại bằng chứng, báo ngay cho giáo viên chủ nhiệm, Ban Giám hiệu hoặc cha mẹ để có giải pháp can thiệp kịp thời.
Tiếp theo, một câu hỏi rất hay được đưa ra đó là: “Thưa chú, nếu em thấy các bạn đánh nhau mà em đứng xem, dùng điện thoại quay video rồi đăng lên mạng xã hội thì em có bị xử lý pháp luật không?”
Báo cáo viên đã giải thích cho các bạn học sinh thấy rằng hành vi đứng xem, cổ vũ, quay video không chỉ vi phạm đạo đức mà tùy theo tính chất, mức độ có thể bị xử lý pháp luật. Nếu đăng tải video clip bạo lực lên mạng xã hội xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người khác, các em có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội “Làm nhục người khác” hoặc Tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”.
Thầy Phạm Ngọc Hưng - đại diện Ban Giám hiệu Trường THPT Quốc Oai phát biểu tổng kết Chương trình
Kết thúc chương trình, thầy Phạm Ngọc Hưng - đại diện Ban Giám hiệu Trường THPT Quốc Oai phát biểu tổng kết: “Chương trình tuyên truyền hôm nay thực sự là một buổi học ngoại khóa mang lại giá trị rất lớn. Những kiến thức pháp luật và câu chuyện thực tế do các đồng chí báo cáo viên mang đến có sức lan tỏa, thuyết phục hơn rất nhiều so với những tiết học lý thuyết suông. Buổi tuyên truyền đã giúp các em học sinh nâng cao rõ rệt ý thức chấp hành pháp luật, biết trân trọng giá trị của bản thân và tôn trọng người khác. Nhà trường mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp, đồng hành của các cơ quan tư pháp trong nhiều chương trình tiếp theo”.
Em Nguyễn Thùy L (học sinh lớp 11, trường Trung học phổ thông Quốc Oai) đại diện cho học sinh nhà trường chia sẻ: “Trước đây em nghĩ pháp luật là một cái gì đó rất xa đao và khô khan. Nhưng qua buổi nói chuyện của các chú báo cáo viên ngày hôm nay, em mới hiểu rằng pháp luật ở ngay xung quanh chúng ta. Những hành vi tưởng chừng như vô hại như nhắn tin thách thức, chặn đường xin tiền bạn... đều có thể dẫn đến hậu quả bị xử lý hình sự. Em và các bạn sẽ rút ra cho mình những bài học sâu sắc để không bao giờ mắc phải những sai lầm đáng tiếc.”
Hình ảnh tổng kết buổi tuyên truyền tại Trường THCS Hưng Đạo 2
Trong thời gian tới, Viện KSND khu vực 10 - thành phố Hà Nội xác định sẽ tiếp tục đẩy mạnh và đổi mới hơn nữa công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật. Đơn vị sẽ chủ động nghiên cứu, nhân rộng các mô hình tuyên truyền hiệu quả như “Phiên tòa giả định”, quyết tâm phối hợp cùng chính quyền địa phương và các cơ sở giáo dục đẩy lùi tội phạm ở độ tuổi chưa thành niên, giữ vững an ninh trật tự, góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội ngày càng giàu đẹp, văn minh, an toàn.
Qua đó, mong muốn tuyên truyền tới mỗi em học sinh hãy ghi nhớ rằng: “Mọi hành động bốc đồng của ngày hôm nay đều có thể phải trả giá bằng cả tương lai của ngày mai. Hãy sống, học tập và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật để bảo vệ chính mình, gia đình và xã hội./.
Xuân Luận - Viện KSND khu vực 10