Với tinh thần trách nhiệm, chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em – nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong xã hội, Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) thành phố Hà Nội đã kịp thời hướng dẫn, định hướng giải quyết vụ việc; trên cơ sở đó, VKSND khu vực 11 – Hà Nội đã phối hợp với chính quyền địa phương hỗ trợ gia đình bà N.T.Đ hoàn thiện thủ tục đăng ký khai sinh cho 03 cháu nhỏ sinh năm 2014, 2019 và 2021. Đến nay, cả 03 cháu đã được UBND xã Đại Thanh cấp Giấy khai sinh, góp phần bảo đảm quyền nhân thân cơ bản của trẻ em theo quy định pháp luật.
Vụ việc được Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hà Nội tiếp nhận thông tin ban đầu từ đơn đề nghị hỗ trợ của bà N.T.Đ (sinh năm 1967, thường trú tại phường Đống Đa, thành phố Hà Nội; hiện tạm trú tại xã Đại Thanh, thành phố Hà Nội). Sau khi tiếp nhận, Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hà Nội đã chuyển thông tin đến VKSND thành phố Hà Nội để xem xét, phối hợp hỗ trợ. Trên cơ sở đó, VKSND thành phố Hà Nội đã phân công, chuyển thông tin vụ việc đến VKSND khu vực 11 – Hà Nội để nghiên cứu, xác minh và triển khai các hoạt động hỗ trợ theo thẩm quyền.
Kiểm sát viên hỗ trợ bà N.T.Đ hoàn thiện hồ sơ thủ tục
Theo nội dung đề nghị, bà N.T.Đ hiện là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng các cháu trong gia đình. Hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn khi cha, mẹ các cháu đang chấp hành án phạt tù; bà Đ. làm nghề bán hàng rong, thu nhập không ổn định, trong khi chồng bà sức khỏe yếu, không có khả năng lao động thường xuyên. Do điều kiện kinh tế, khả năng đi lại và hiểu biết pháp luật còn hạn chế, gia đình gặp nhiều khó khăn trong việc liên hệ các cơ quan, tổ chức có liên quan để xác minh thông tin và hoàn thiện giấy tờ hộ tịch cho các cháu.
Qua xác minh, VKSND khu vực 11 xác định 03 cháu nhỏ chưa được hoàn thiện đầy đủ giấy tờ hộ tịch, cụ thể: cháu T.N.A, sinh năm 2014; cháu T.H.A, sinh năm 2019 và cháu T.H.P, sinh năm 2021. Việc chưa có Giấy khai sinh đã ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thực hiện các quyền cơ bản của trẻ em, đặc biệt là quyền đăng ký cư trú, tham gia bảo hiểm y tế, khám chữa bệnh và học tập.
Đại diện VKSND khu vực 11, UBND xã Đại Thanh trao giấy khai sinh cho các cháu
Việc chưa có Giấy khai sinh đã ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thực hiện các quyền cơ bản của trẻ em, đặc biệt là quyền đăng ký cư trú, tham gia bảo hiểm y tế, khám chữa bệnh và học tập. Nhận thức được tính cấp thiết của vụ việc, thông qua công tác hướng dẫn, định hướng của VKSND thành phố Hà Nội, VKSND khu vực 11 đã chủ động tiếp nhận, nghiên cứu thông tin, làm việc với gia đình bà Đức; đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan có liên quan để xác minh nhân thân, nơi sinh, tình trạng đăng ký hộ tịch của từng cháu, từ đó xác định hướng giải quyết phù hợp với quy định pháp luật.
Trên cơ sở kết quả xác minh, VKSND khu vực 11 đã phối hợp với các cơ quan công an, cơ sở y tế và chính quyền địa phương nhằm hoàn thiện các giấy tờ cần thiết, đồng thời làm việc với UBND xã Đại Thanh và bộ phận chuyên môn để thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh. Quá trình thực hiện được tiến hành với tinh thần trách nhiệm, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị, sự hướng dẫn chỉ đạo kịp thời của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về thủ tục hành chính, bảo đảm quyền lợi chính đáng của trẻ em.
Kết quả, UBND xã Đại Thanh đã cấp 03 Giấy khai sinh cho các cháu T.N.A (sinh năm 2014), T.H.A (sinh năm 2019) và T.H.P (sinh năm 2021). Đây là kết quả thiết thực của quá trình phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, góp phần bảo đảm quyền được khai sinh, quyền có họ, tên và các quyền nhân thân khác của trẻ em; tạo điều kiện để các cháu được đăng ký cư trú, tham gia bảo hiểm y tế, tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục và thực hiện đầy đủ các quyền cơ bản theo quy định.
Vụ việc là minh chứng cho hiệu quả của việc triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Đồng thời, thể hiện vai trò của ngành Kiểm sát nhân dân trong việc không chỉ thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ theo quy định mà còn chủ động phối hợp, hỗ trợ tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đặc biệt là trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Thư tay cảm ơn của bà N.T.Đ
Thông qua vụ việc, vai trò hướng dẫn, định hướng kịp thời của VKSND thành phố Hà Nội cùng tinh thần chủ động, trách nhiệm của VKSND khu vực 11 và sự phối hợp của UBND xã Đại Thanh và các cơ quan liên quan đã góp phần đưa các quy định pháp luật đi vào thực tiễn, bảo đảm quyền lợi chính đáng của trẻ em. Mỗi Giấy khai sinh được cấp không chỉ là sự ghi nhận về mặt pháp lý đối với mỗi trẻ em mà còn là cơ sở để các cháu được tiếp cận đầy đủ hơn với các quyền lợi về chăm sóc sức khỏe, giáo dục và an sinh xã hội, tạo nền tảng cho sự phát triển bình đẳng và toàn diện.
Khánh Huyền - Viện KSND khu vực 11