Thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, thời gian qua, VKSND khu vực 4, TP Hà Nội đã chủ động phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế trên địa bàn. Điển hình trong những ngày cuối tháng 10/2026, đơn vị đã liên tiếp phối hợp với TAND cùng cấp đưa ra xét xử sơ thẩm thành công hai vụ án dân sự công ích trong lĩnh vực thuế, buộc các doanh nghiệp chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính phải thực hiện nghĩa vụ nộp cho ngân sách Nhà nước tổng số tiền hơn 55,7 tỉ đồng.
Khẳng định vai trò chủ động, quyết liệt trong bảo vệ lợi ích công trong lĩnh vực thuế
Trong bối cảnh công tác quản lý thuế và thu hồi nợ đọng thuế gặp nhiều khó khăn, một số doanh nghiệp dù vẫn duy trì hoạt động kinh doanh nhưng cố tình kéo dài thời gian, không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ nộp thuế theo đúng quy định. Mặc dù cơ quan thuế (như Thuế cơ sở 8, TP Hà Nội) đã triển khai đồng bộ các biện pháp cưỡng chế hành chính theo quy định như trích tiền từ tài khoản tại ngân hàng, Kho bạc Nhà nước, ngừng sử dụng hóa đơn hay thực hiện thủ tục tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, nhưng hiệu quả thu hồi nợ đọng tại một số đơn vị vẫn chưa đạt kết quả triệt để.
Trước thực trạng đó, căn cứ quy định tại khoản 14 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự và đặc biệt là cơ chế thí điểm theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, VKSND khu vực 4, TP Hà Nội đã xác lập vai trò tiên phong trong việc nắm bắt nguồn tin, phối hợp xác minh, lập hồ sơ và ban hành các quyết định khởi kiện vụ án dân sự công ích đối với các doanh nghiệp nợ thuế kéo dài trên địa bàn.
Vụ án thứ nhất: Buộc Công ty Cổ phần CK HN nộp hơn 47 tỉ đồng tiền nợ thuế
Sáng ngày 27/10/2026, VKSND khu vực 4 đã phối hợp với Tòa án nhân dân khu vực 4, Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự công ích về việc "Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ nộp thuế" do VKSND khu vực 4 khởi kiện đối với bị đơn là Công ty Cổ phần CK HN (có trụ sở tại phường Đại Mỗ, TP Hà Nội). Tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Thuế cơ sở 8, TP Hà Nội.
Toàn cảnh phiên tòa xét xử sơ thẩm tại TAND khu vực 4, TP Hà Nội
đối với vụ án Công ty Cổ phần CK HN, có sự tham gia của VKSND khu vực 4 và đại diện Thuế cơ sở 8
Theo hồ sơ vụ án, qua công tác tiếp nhận nguồn tin và xác minh, tính đến ngày 31/7/2026, Công ty Cổ phần CK HN nợ tiền thuế và các khoản thu kéo dài với tổng số tiền hơn 50 tỉ đồng. Sau khi VKSND khu vực 4 ban hành Quyết định khởi kiện số 02 ngày 14/9/2026 và chuyển hồ sơ sang Tòa án, ngày 02/10/2026, doanh nghiệp đã chủ động nộp hơn 3,59 tỉ đồng để khắc phục một phần nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng.
Tại phiên tòa, đại diện VKSND khu vực 4 đã chủ động thay đổi, rút một phần yêu cầu khởi kiện tương ứng với số tiền doanh nghiệp đã khắc phục, đồng thời kiên quyết bảo vệ quan điểm buộc doanh nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ đối với phần nợ còn lại. Hội đồng xét xử TAND khu vực 4 đã quyết định chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Viện kiểm sát, buộc Công ty Cổ phần CK HN phải thực hiện ngay nghĩa vụ nộp thuế, tiền phạt và tiền chậm nộp với tổng số tiền hơn 47 tỉ đồng vào ngân sách Nhà nước.
Kiểm sát viên VKSND khu vực 4 phát biểu quan điểm giải quyết vụ án
và đặt câu hỏi tại phiên tòa xét xử Công ty Cổ phần CK HN
Vụ án thứ hai: Buộc Công ty CP TKĐ hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế hơn 8,7 tỉ đồng
Tiếp nối thành công đó, sáng ngày 28/10/2026, Tòa án nhân dân khu vực 4, TP Hà Nội tiếp tục mở phiên tòa xét xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự công ích rút kinh nghiệm thứ hai do VKSND khu vực 4 khởi kiện đối với Công ty CP TKĐ (địa chỉ tại phường Từ Liêm, TP Hà Nội). Hội đồng xét xử gồm 3 người do Thẩm phán Vũ Quang Long làm Chủ tọa cùng các Hội thẩm nhân dân. Tham gia tố tụng bảo vệ quyền lợi Nhà nước có đại diện Thuế cơ sở 8, TP Hà Nội (do ông Trần Xuân Trường - Phó Trưởng Thuế Cơ sở 8 đại diện theo ủy quyền của Trưởng thuế cơ sở 8 trực tiếp tham dự và trình bày quan điểm).
Tại phiên tòa, đại diện Thuế cơ sở 8 đã báo cáo chi tiết về quá trình đôn đốc, áp dụng các biện pháp cưỡng chế thuế nhưng không thu hồi được triệt để, đồng thời khẳng định việc đơn vị không có điều kiện khởi kiện nên đã đề nghị VKSND khu vực 4 khởi kiện vụ án dân sự công ích theo Nghị quyết 205. Phát biểu tại tòa, đại diện Thuế cơ sở 8 hoàn toàn nhất trí với quan điểm và yêu cầu khởi kiện của VKSND khu vực 4.
Sau khi nghiên cứu hồ sơ và kết quả tranh tụng, Hội đồng xét xử TAND khu vực 4, TP Hà Nội đã nhận định đây là vụ án dân sự công ích chuẩn mực, căn cứ theo Bộ luật Tố tụng dân sự và Nghị quyết số 205/2025/QH15. HĐXX tuyên án chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của VKSND khu vực 4, buộc Công ty CP TKĐ phải nộp ngay tổng số tiền hơn 8,7 tỉ đồng (bao gồm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, tiền phạt vi phạm hành chính và tiền chậm nộp) vào ngân sách Nhà nước, đồng thời tiếp tục tính tiền chậm nộp theo quy định pháp luật từ ngày tiếp theo.
Việc VKSND khu vực 4, TP Hà Nội kiên quyết khởi kiện và giải quyết thành công các vụ án dân sự công ích trong lĩnh vực thuế không chỉ góp phần thu hồi triệt để hàng chục tỉ đồng bị thất thoát cho ngân sách Nhà nước mà còn đóng vai trò cảnh tỉnh, răn đe mạnh mẽ đối với các hành vi chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính, góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật, bảo đảm công bằng xã hội và bảo vệ lợi ích công trên địa bàn Thủ đô./.
Bùi Lê Mai Anh - Viện KSND khu vực 4