Nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát giải quyết vụ, việc hành chính, dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh - thương mại, Lao động và những việc khác theo quy định pháp luật và thực hiện Kế hoạch công tác năm 2026 của đơn vị. Trong các ngày 30/01/2026 và ngày 04/02/2026, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 10 đã phối hợp với Tòa án nhân dân khu vực 10 – thành phố Hà Nội tổ chức 02 phiên tòa rút kinh nghiệm xét xử sơ thẩm vụ án dân sự, cụ thể:
I. Phiên tòa rút kinh nghiệm vụ án dân sự về “Tranh chấp hợp đồng tín dụng ” giữa các đương sự: Nguyên đơn – Ngân hàng TMCP Đông Nam Á và bị đơn - Ông T.V.H.
Theo đơn khởi kiện và quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn là Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank) trình bày: Ngân hàng và ông T.V.H đã ký kết 03 hợp đồng tín dụng và các khế ước nhận nợ, theo đó Ngân hàng cho ông H vay tổng số tiền 5.800.000.000 đồng. Để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ, ông T.V.H đã ký kết các Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản trên đất với Ngân hàng theo quy định pháp luật. Trong quá trình sử dụng vốn vay, ông T.V.H không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ theo thỏa thuận. Tính đến ngày 05/01/2026, ông H đã thanh toán cho Ngân hàng số tiền 1.657.046.751 đồng; hiện còn nợ Ngân hàng tổng số tiền gồm nợ gốc 5.541.238.000 đồng, lãi trong hạn 1.136.940.694 đồng và lãi quá hạn 237.029.931 đồng. Do đó, Ngân hàng khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc ông T.V.H thanh toán toàn bộ số tiền nợ gốc, nợ lãi và khi bản án có hiệu lực pháp luật được quyền đề nghị Cơ quan thi hành án kê biên, bán đấu giá tài sản bảo đảm để thu hồi nợ theo các hợp đồng đã ký.
Trong quá trình giải quyết vụ án, bà P.T.N, ông Đ.V.K và bà N.T.M là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập, đề nghị Tòa án tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ký với ông T.V.H vô hiệu; tuyên Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất ông H ký với Ngân hàng vô hiệu (Bà N vay ông H số tiền 150.000.000 đồng; ông K vay ông H số tiền 300.000.000 đồng; để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ, bà N, ông K, bà M thỏa thuận ký Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông H đứng tên và sử dụng các thửa đất này để thế chấp tại Ngân hàng vay vốn, sau khi bên vay thanh toán xong toàn bộ khoản tiền thì ông H có trách nhiệm làm thủ tục sang tên trả lại quyền sử dụng đất cho chủ đất. Thực hiện thỏa thuận, các bên đã ký các Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong năm 2021). Việc Ngân hàng khởi kiện yêu cầu ông H trả tiền gốc, lãi và đề nghị Tòa công nhận quyền được yêu cầu kê biên, phát mại tài sản bảo đảm để thu hồi nợ, đe dọa gây thiệt hại cho người có quyền và nghĩa vụ liên quan.
Toàn cảnh phiên tòa rút kinh nghiệm vụ án dân sự về “Tranh chấp hợp đồng tín dụng”
Tại phiên tòa, ông Đ.V.K, bà N.T.M và bà P.T.N giữ nguyên quan điểm đề nghị Tòa án tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất với ông T.V.H vô hiệu; rút yêu cầu tuyên Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất vô hiệu; đối với việc giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu giữa các đương sự, các bên không yêu cầu Tòa án giải quyết trong vụ án này.
II. Phiên tòa rút kinh nghiệm vụ án dân sự về “Tranh chấp Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, yêu cầu huỷ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” giữa các đương sự: Nguyên đơn - Ông Đ.Đ.T và Bị đơn – Ông K.V.L và Bà P.T.P
Ngày 18/5/2017, ông Đ.Đ.T, bà T.T.Q và ông K.V.L, bà P.T.P đã ký kết Hợp đồng vay tiền có biện pháp bảo đảm và Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 13/HĐCN, quyển số 01/2017 SCT/HĐ,GD được UBND xã Liệp Tuyết, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội chứng thực cùng ngày.
Theo nội dung Hợp đồng vay tiền, ông T và bà Q vay của ông L và bà P số tiền 200.000.000 đồng, thời hạn vay 02 năm, lãi suất 1%/tháng. Biện pháp bảo đảm cho khoản vay là giao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên ông T, bà Q cho ông L, bà P và ký Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất; khi Bên vay thanh toán xong toàn bộ khoản nợ thì Bên cho vay có trách nhiệm làm thủ tục chuyển nhượng lại quyền sử dụng đất cho bên vay. Thửa đất được ghi nhận trong hợp đồng chuyển nhượng là thửa đất số 288-1, tờ bản đồ số 02, diện tích 321,1m², địa chỉ tại thôn Bái Nội, xã Liệp Tuyết, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BK 816054 do Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Hà Nội cấp ngày 15/11/2016 mang tên ông Đ.Đ.T và bà T.T.Q.
Toản cảnh phiên tòa rút kinh nghiệm vụ án dân sự
về “Tranh chấp Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, yêu cầu huỷ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”
Sau khi hết thời hạn vay tiền, ngày 08/5/2019, ông T mang tiền trả cho ông L và bà P cả gốc và lãi, đồng thời yêu cầu chuyển nhượng lại thửa đất cho ông T và bà Q nhưng ông L và bà P khất lần, không chịu chuyển nhượng. Do Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ký ngày 18/5/2017 chỉ nhằm bảo đảm cho nghĩa vụ trả nợ của Hợp đồng vay tiền, các bên không có ý chí chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế nên Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu; yêu cầu Tòa án hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp, đồng thời công nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên thuộc về ông Đ.Đ.T và bà T.T.Q; cho phép nguyên đơn được liên hệ cơ quan nhà nước có thẩm quyền để đăng ký, cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật.
Bị đơn ông K.V.L và bà P.T.P trình bày, ông T, bà Q đã thỏa thuận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nêu trên cho ông bà; việc ký Hợp đồng vay tiền và Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là độc lập, không liên quan đến nhau nên không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của Nguyên đơn. Sau khi ký Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, ông K.V.L và bà P.T.P đã làm thủ tục đăng ký biến động. Ngày 09/9/2019, Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Hà Nội cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CQ 888007 đối với thửa đất số 5014, tờ bản đồ số 02, diện tích 321,1m² đứng tên ông K.V.L và bà P.T.P. Ngày 10/9/2020, ông L và bà P tiếp tục ký Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên cho ông P.V.C và bà L.T.D; ngày 24/9/2020, Văn phòng đăng ký đất đai Hà Nội – Chi nhánh huyện Quốc Oai cập nhật biến động sang tên cho ông C và bà D. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông P.V.C và bà L.T.D là người đã nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ ông K.V.L và bà P.T.P theo hợp đồng được chuyển nhượng có công chứng, không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của Nguyên đơn.
Trong quá trình tham gia phiên tòa, Kiểm sát viên đã thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng dân sự của Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và những người tham gia tố tụng; chủ động đặt câu hỏi có trọng tâm, làm rõ bản chất giao dịch, ý chí thực sự của các bên khi xác lập Hợp đồng, qua đó góp phần làm rõ các tình tiết của vụ án, bảo đảm việc xét xử vụ án khách quan, toàn diện, đầy đủ và đúng quy định pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự, cũng như lợi ích của Nhà nước. Kết quả giải quyết vụ án: quan điểm phát biểu giải quyết vụ án của Kiểm sát viên tại phiên tòa có căn cứ, đúng pháp luật nên được HĐXX chấp nhận.
Qua việc nghiên cứu hồ sơ, tham gia xét xử các vụ án dân sự tranh chấp hợp đồng tín dụng và tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, có thể thấy đây đều là những vụ án phức tạp, có nhiều quan hệ pháp luật đan xen, phát sinh từ giao dịch dân sự nhưng tiềm ẩn yếu tố giả tạo, vi phạm điều cấm của pháp luật hoặc che giấu quan hệ vay tài sản. Do đó, việc giải quyết vụ án đòi hỏi Kiểm sát viên phải nâng cao kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, phân tích, đánh giá toàn diện tài liệu, chứng cứ, đặc biệt là các Hợp đồng tín dụng, Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, giấy tờ bảo đảm và quá trình thực hiện nghĩa vụ của các bên.
Sau khi kết thúc phiên tòa, Viện KSND khu vực 10 đã tổ chức họp rút kinh nghiệm nhằm đánh giá toàn diện hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật tại phiên tòa của Kiểm sát viên. Thông qua việc tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm đối với các vụ án nêu trên, lãnh đạo đơn vị đã nêu những ưu điểm cần phát huy, đồng thời chỉ rõ những hạn chế, thiếu sót để có biện pháp khắc phục kịp thời. Trên cơ sở đó, đơn vị xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, phân công Kiểm sát viên phù hợp với năng lực, trình độ chuyên môn, góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng công tác kiểm sát giải quyết các vụ, việc Dân sự, Hành chính..., nhất là các vụ án tranh chấp Hợp đồng tín dụng; tranh chấp Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong thời gian tới./.
Quang Nghĩa - Viện KSND khu vực 10