Không dừng lại ở việc xác minh dấu hiệu lấn chiếm đất do Nhà nước quản lý, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 9 – Hà Nội đã chủ động làm việc với chính quyền địa phương, làm rõ hiện trạng sử dụng đất và các vấn đề liên quan. Trên cơ sở kết quả xác minh, Viện kiểm sát đã ban hành Quyết định yêu cầu chấm dứt hành vi, từng bước đưa việc bảo vệ lợi ích công trở thành hành động pháp lý cụ thể.
Viện KSND khu vực 9 đang thụ lý, xác minh vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công xảy ra trên địa bàn xã Hát Môn, thành phố Hà Nội, liên quan đến việc quản lý, sử dụng đất của hộ ông L.H.T và bà N.T.H.
Vụ việc được xem xét trên cơ sở nội dung bản án Kinh doanh thương mại sơ thẩm số 03/2012/KDTM-ST ngày 27/9/2012 của Tòa án nhân dân huyện Phúc Thọ (cũ), thành phố Hà Nội. Qua quá trình xác minh, Viện kiểm sát nhận thấy cần làm rõ hiện trạng sử dụng đất, diện tích đất có dấu hiệu bị lấn chiếm cũng như quá trình quản lý, sử dụng đối với phần diện tích đất thuộc phạm vi Nhà nước quản lý.
Viện KSND khu vực 9 - Hà Nội trực tiếp làm việc cùng UBND xã Hát Môn
Ngày 19/8/2026, tại trụ sở UBND xã Hát Môn, Viện KSND khu vực 9 đã có buổi làm việc với đại diện UBND xã nhằm thu thập, kiểm tra và làm rõ các thông tin có liên quan.
Tại buổi làm việc, Viện kiểm sát tập trung đề nghị chính quyền địa phương cung cấp số liệu đo đạc diện tích đất bị lấn chiếm; xác định cụ thể vị trí, diện tích, hiện trạng sử dụng; làm rõ khả năng chuyển đổi mục đích sử dụng đất và sự phù hợp với quy hoạch. Đồng thời, Viện kiểm sát đề nghị cung cấp hồ sơ cấp phép xây dựng, hồ sơ quản lý trật tự xây dựng và hồ sơ xử lý vi phạm hành chính nếu có.
Việc làm rõ những nội dung trên có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định chính xác phạm vi đất bị lấn chiếm, hiện trạng công trình trên đất và căn cứ để có biện pháp xử lý phù hợp.
Theo kết quả đo đạc hiện trạng do Phòng Kinh tế, UBND xã Hát Môn thực hiện, thửa đất số 33a, tờ bản đồ số 4 có diện tích 135,0m². Đáng chú ý, UBND xã Hát Môn xác định có 46,0m² đất công bị lấn chiếm. Theo thông tin do địa phương cung cấp, phần diện tích này bị lấn chiếm trước ngày 01/7/2014, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất và hiện đang có công trình nhà ở kiên cố 5 tầng.
Bên cạnh đó, qua xác minh còn xác định 106,0m² diện tích bờ kênh B2 bị lấn chiếm. Hiện trạng trên phần diện tích này có bờ kè, sân lát gạch, bể chứa nước, cột khung kèo bằng sắt và mái lợp tôn. Đáng chú ý, phần diện tích bờ kênh B2 có liên quan đến việc thực hiện dự án kè và làm đường kênh B2. Việc xác định rõ hiện trạng và phạm vi diện tích bị chiếm giữ là cơ sở để xem xét phương án xử lý, bảo đảm quyền quản lý của Nhà nước và lợi ích chung của cộng đồng.
Đại diện UBND xã Hát Môn trao đổi về hướng xử lý đối với phần diện tích đất bị lấn chiếm.
Tại buổi làm việc, UBND xã Hát Môn cho biết, trường hợp ông L.H.T và bà N.T.H không chấm dứt việc chiếm giữ, sử dụng đất và không hoàn trả đất, UBND xã đề nghị Viện kiểm sát xem xét biện pháp pháp lý phù hợp để thu hồi diện tích đất, phục vụ việc thực hiện dự án kè và làm đường kênh B2. Đối với phần diện tích đất công đã bị lấn chiếm và hiện có công trình nhà ở kiên cố, UBND xã cũng cung cấp ý kiến về hiện trạng, quy hoạch và hướng xử lý theo quy định pháp luật.
Tuy nhiên, việc thu thập các hồ sơ về cấp phép xây dựng, quản lý trật tự xây dựng và xử lý vi phạm hành chính có liên quan đến vụ việc còn gặp khó khăn. Theo UBND xã Hát Môn, nguyên nhân là do quá trình lưu trữ hồ sơ tại các xã cũ không bảo đảm và việc di chuyển hồ sơ, tài liệu về kho tập trung của xã Hát Môn phải thực hiện trong thời gian ngắn. Vì vậy, đến nay, UBND xã Hát Môn chưa tìm thấy hồ sơ, tài liệu liên quan.
Trên cơ sở kết quả làm việc, các tài liệu đã thu thập và ý kiến của UBND xã Hát Môn, Viện KSND khu vực 9 đã ban hành Quyết định yêu cầu chấm dứt hành vi, yêu cầu chấm dứt việc chiếm giữ, sử dụng diện tích đất thuộc phạm vi Nhà nước quản lý theo quy định, qua đó góp phần bảo đảm quyền quản lý của Nhà nước đối với đất đai và lợi ích công cộng.
Việc ban hành Quyết định yêu cầu chấm dứt hành vi là kết quả của quá trình Viện KSND khu vực 9 chủ động xác minh, thu thập tài liệu, làm việc trực tiếp với chính quyền địa phương và đánh giá các vấn đề liên quan đến hiện trạng quản lý, sử dụng đất. Từ những thông tin, số liệu cụ thể được làm rõ qua quá trình xác minh, Viện kiểm sát đã có cơ sở để lựa chọn biện pháp pháp lý phù hợp, chuyển kết quả xác minh thực tế thành hành động cụ thể nhằm bảo vệ lợi ích công.
Điểm đáng chú ý trong quá trình giải quyết vụ việc là Viện KSND khu vực 9 không chỉ dừng lại ở việc xác định diện tích đất có dấu hiệu bị lấn chiếm, mà còn chủ động làm rõ hiện trạng sử dụng, sự phù hợp với quy hoạch, tình trạng công trình trên đất và những vấn đề liên quan đến quá trình quản lý đất đai tại địa phương. Việc trao đổi, phối hợp trực tiếp với UBND xã Hát Môn giúp Viện kiểm sát có thêm cơ sở thực tiễn để đánh giá đầy đủ vụ việc, đồng thời xác định những nội dung cần tiếp tục được quan tâm trong quá trình giải quyết.
Đặc biệt, đối với phần diện tích bờ kênh B2 đang bị chiếm giữ, việc bảo đảm quyền quản lý đối với diện tích này không chỉ có ý nghĩa trong việc bảo vệ tài sản thuộc phạm vi Nhà nước quản lý mà còn gắn với yêu cầu thực hiện dự án kè và làm đường kênh B2, qua đó bảo đảm lợi ích chung của cộng đồng. Đây là yếu tố cho thấy ý nghĩa của việc kịp thời phát hiện, xác minh và áp dụng biện pháp phù hợp để bảo vệ lợi ích công từ những vụ việc cụ thể phát sinh ngay tại cơ sở.
Từ vụ việc tại xã Hát Môn có thể thấy, bảo vệ lợi ích công không chỉ là yêu cầu đặt ra khi tranh chấp hoặc vi phạm đã phát sinh, mà còn đòi hỏi sự chủ động của các cơ quan có thẩm quyền trong việc phát hiện dấu hiệu xâm phạm, xác minh đầy đủ hiện trạng và kịp thời lựa chọn phương thức xử lý phù hợp. Với việc chủ động xác minh và ban hành Quyết định yêu cầu chấm dứt hành vi, Viện KSND khu vực 9 tiếp tục thể hiện vai trò trong thực hiện chức năng bảo vệ pháp luật, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và lợi ích công cộng; đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất đai, tài sản thuộc phạm vi Nhà nước quản lý trên địa bàn.
Qua vụ việc cụ thể tại Hát Môn, tinh thần chủ động từ cơ sở, xác minh đến đâu làm rõ đến đó, xử lý bằng biện pháp pháp lý phù hợp đến đó đang được Viện KSND khu vực 9 triển khai, qua đó góp phần đưa công tác bảo vệ lợi ích công từ yêu cầu trên giấy tờ trở thành những hành động cụ thể, thiết thực trong thực tiễn./.
Lưu Văn Kiên, Nguyễn Thị Huyền Trang - Viện KSND khu vực 9