Thực hiện chức năng, nhiệm vụ của ngành Kiểm sát nhân dân theo quy định của pháp luật; Thông qua chức năng công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong kiểm sát giải quyết các vụ án hình sự trên địa bàn, Viện KSND khu vực 9 - Hà Nội nhận thấy: Trong thời gian từ ngày 01/10/2025 đến 31/12/2025, tình hình tội phạm liên quan đến việc sử dụng vũ khí trên địa bàn 14 xã/phường có chiều hướng gia tăng, diễn biến phức tạp. Cụ thể, Cơ quan điều tra đã phát hiện 13 vụ/việc liên quan đến hành vi sử dụng vũ khí, dao có tính sát thương cao thực hiện hành vi phạm tội. Trong đó, Cơ quan điều tra đã khởi tố 03 vụ/ 03 bị can về Tội tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng theo quy định tại Điều 304 Bộ luật Hình sự; khởi tố 09 vụ/ 34 bị can về Tội giết người, Cố ý gây thương tích và Gây rối trật tự công cộng theo quy định tại các Điều 123, 134, 318 Bộ luật Hình sự trong đó các bị can đã có hành vi sử dụng vũ khí, dao sắc nhọn để thực hiện hành vi phạm tội. Điển hình kể đến như vụ việc xảy ra tại xã Hát Môn, thành phố Hà Nội:
Tối ngày 18/10/2025, 10 đối tượng do Đoàn Quốc Đ cầm đầu điều khiển 05 xe máy, chuẩn bị 02 thanh kiếm, bình xịt hơi cay, gạch; 06 đối tượng do Nguyễn Minh K cầm đầu đi trên 03 xe máy, chuẩn bị 01 thanh kiếm, bình xịt hơi cay, đèn laze, gạch. Mục đích của các nhóm là tụ tập, chuẩn bị hung khí để đi đánh nhau. Các đối tượng điều khiển xe máy mang theo hung khí, chạy với tốc độ cao, không đội mũ bảo hiểm, không có giấy phép lái xe. Khi nhóm của Đ và nhóm của K gặp nhau tại cây xăng Ngọc Tảo, xã Hát Môn xảy ra mâu thuẫn dẫn đến dồn đuổi nhau. Nhóm của Đ đuổi theo xe máy do K điều khiển, chở sau H. Đi được khoảng 100m theo hướng đi Sơn Tây thì xe của K bị xe máy của L đuổi kịp. C ngồi sau xe L, tay trái cầm kiếm chém về phía K - H nhưng bị trượt khiến K đi chậm lại sát vào ven đường. Ngay lúc này, xe của T từ bên trái đến áp sát cách 01m, H rút kiếm chỉ vào mặt Bảo A thì Bảo A cầm kiếm bằng tay phải vung lên và bổ từ trên xuống chém H nhưng H nghiêng người né được, song nhát chém đã trúng vào đầu của K. Ngoài ra, các đối tượng còn dùng gạch, bình xịt hơi cay tấn công phía đối phương. Các đối tượng T và Bảo A đã bị khởi tố bị can về tội "Giết người" theo khoản 1 Điều 123 Bộ luật Hình sự và 16 đối tượng khác đã bị khởi tố bị can về tội "Gây rối trật tự công cộng" theo khoản 2 Điều 318 Bộ luật Hình sự.
Vụ việc Đoàn Quốc Đ và đồng bọn Giết người và Gây rối trật tự công cộng
ngày 18/10/2025 tại xã Hát Môn, thành phố Hà Nội
Trong vụ án trên, các đối tượng thực hiện hành vi một cách manh động, thể hiện thái độ coi thường pháp luật, khi có mâu thuẫn phát sinh thì sẵn sàng sử dụng hung khí nguy hiểm (dao, kiếm có tính sát thương cao) để gây án, xâm hại đến sức khỏe, tính mạng người khác, đồng thời gây ảnh hưởng xấu đến tình hình trật tự trị an trên địa bàn.
Hiện nay, theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 2 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2025 thì “dao có tính sát thương cao (dao sắc, dao nhọn thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành) sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật” được coi là vũ khí quân dụng; do đó hành vi dùng dao có tính sát thương cao để xâm phạm tính mạng sức khỏe của người khác, ngoài việc có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích; gây rối trật tự công cộng khi đủ chứng cứ;... còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”.
Trong quá trình giải quyết các vụ việc liên quan đến hành vi sử dụng dao có tính sát thương cao với mục đích phạm tội, gây rối, làm mất trật tự công cộng, cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác... thì việc quản lý sản xuất, kinh doanh và lưu thông dao có tính sát thương cao còn một số các tồn tại. Cụ thể, hiện nay rất nhiều loại dao có khả năng gây sát thương cao như kiếm, dao phay... được bày bán công khai trên mạng hoặc tại các chợ, cửa hàng mà không có sự kiểm soát rõ ràng về mục đích của người mua. Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, giám sát của các cơ quan chức năng còn chưa chặt chẽ, thiếu sự phối hợp liên ngành giữa lực lượng Công an, Quản lý thị trường và chính quyền địa phương. Điều này khiến công cụ nguy hiểm dễ dàng rơi vào tay những người thiếu ý thức pháp luật sẵn sàng sử dụng dao, kiếm để thực hiện hành vi phạm tội.
Để nâng cao công tác quản lý, sử dụng vũ khí và đảm bảo phòng ngừa tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến hành vi sử dụng vũ khí, dao có tính sát thương cao để phạm tội, Viện KSND khu vực 9 – Hà Nội đã ban hành kiến nghị số 04/KN-VKS ngày 26/01/2026 kiến nghị Ủy ban nhân dân và Công an các xã/phường thuộc địa bàn thực hiện chức năng kiểm sát của Viện KSND khu vực 9 - Hà Nội các nội dung sau:
Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng, chính quyền đối với công tác đấu tranh, phòng chống vi phạm, tội phạm trên địa bàn; Công an xã/phường phối hợp chặt chẽ với các tổ chức, đoàn thể khác tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền pháp luật các quy định pháp luật về quản lý vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ như: Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024; Nghị định số 149/2024/NĐ-CP ngày 15/11/2024 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; ... để cán bộ và nhân dân biết, tự giác chấp hành đi đôi với quy định rõ trách nhiệm người đứng đầu trong phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ.
Thứ hai, chính quyền địa phương, Công an xã/phường có thể tổ chức các buổi sinh hoạt pháp luật ở thôn, xóm, khu dân cư, về hậu quả pháp lý của hành vi cố ý gây thương tích, đặc biệt là sử dụng dao có tính sát thương cao gây thương tích để người dân nhận thức rõ tính chất nguy hiểm và phòng tránh vi phạm. Phối hợp với các cơ sở giáo dục tăng cường tuyên truyền thông qua tiết sinh hoạt công dân, hoạt động ngoại khóa về kiểm soát hành vi, giải quyết mâu thuẫn phi bạo lực để ngăn chặn hành vi phạm pháp luật đồng thời cần phát huy vai trò của hòa giải viên, tổ nhân dân tự quản, kịp thời phát hiện, hòa giải mâu thuẫn trong nhân dân để trách dẫn đến việc sử dụng bạo lực.
Thứ ba, Công an cấp xã/phường tiếp tục triển khai các đợt cao điểm về tổng kiểm tra, vận động người dân giao nộp vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ. Tăng cường trách nhiệm trong công tác quản lý địa bàn, chủ động đẩy mạnh các biện pháp nghiệp vụ để phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hoạt động liên quan đến việc chế tạo, mua bán, tàng trữ, vận chuyển các loại vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ.
Kiến nghị đã được các UBND và Công an cấp xã tiếp thu, trả lời bằng văn bản, đồng thời các UBND và Công an cấp xã đã thực hiện nghiêm, thực chất kiến nghị trên thông qua việc tổng rà soát các loại xe ba bánh, xe tự chế trên địa bàn quản lý của mình./.
Nguyễn Xuân Ngọc, Nguyễn Văn Huấn, Chu Minh Đức – Viện KSND khu vực 9