Thực hiện nghiêm túc các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về tăng cường công tác quản lý, sử dụng đất đai, bảo vệ lợi ích công, ngày 07/8/2026, Viện KSND thành phố Hà Nội (Phòng 9) đã ban hành Quyết định khởi kiện 14 vụ án dân sự công ích liên quan đến việc đòi quyền sử dụng đất, hủy 14 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND huyện Sóc Sơn trước đây cấp trái quy định pháp luật.
Đây là những vụ án dân sự công ích đầu tiên trong lĩnh vực quản lý đất đai được triển khai thực hiện trên địa bàn Thủ đô, đánh dấu bước đột phá quan trọng trong việc phát huy vai trò, chức năng của Viện KSND trong công tác bảo vệ lợi ích công và pháp chế xã hội chủ nghĩa. Kết quả này bắt nguồn từ tầm nhìn chiến lược, sự quan tâm chỉ đạo xuyên suốt, bám sát thực tiễn của Lãnh đạo Viện KSND thành phố trong việc quán triệt và thực hiện thí điểm tố tụng công ích.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin từ UBND xã Trung Giã và nhận thấy vướng mắc từ cơ sở, Lãnh đạo Viện KSND thành phố phụ trách án dân sự, thí điểm tố tụng công ích đã trực tiếp nghe báo cáo, chủ trì các cuộc họp, cho ý kiến chỉ đạo cụ thể đối với từng bước xác minh, thu thập chứng cứ. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Lãnh đạo Viện, Tổ công tác do đồng chí Nguyễn Diệp Liên - Phó Trưởng phòng Kiểm sát án dân sự (Phòng 9) làm Trưởng đoàn đã nhanh chóng xây dựng kế hoạch, chủ động phối hợp chặt chẽ với Viện KSND khu vực 7 triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ: Tổ chức 02 buổi làm việc trực tiếp với UBND xã Trung Giã ngày 09/7/2026 và ngày 06/8/2026, cùng lãnh đạo UBND xã, đại diện lãnh đạo Phòng Kinh tế, Văn phòng, Ban Quản lý dự án đầu tư hạ tầng xã rà soát hồ sơ, tài liệu và xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm của các bên liên quan; trực tiếp xuống hiện trường 14 thửa đất tại thôn Xuân Bảng, xã Trung Giã để kiểm tra thực trạng, xác định mốc giới và hiện trạng sử dụng đất, ghi nhận các biến động về tài sản, công trình kiến trúc trên đất; làm việc và lấy lời khai, ghi nhận ý kiến của 14 hộ dân đang đứng tên trên các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp trái quy định pháp luật.
Toàn cảnh buổi làm việc giữa Viện KSND thành phố Hà Nội, Viện KSND khu vực 7,
UBND xã Trung Giã và các hộ dân
Tại các buổi làm việc, đại diện UBND xã Trung Giã (đồng chí Chủ tịch UBND xã) đã báo cáo chi tiết về tình hình quản lý, sử dụng đất tại khu vực trên. Theo đó, thực hiện Quyết định số 3232/QĐ-UB ngày 09/8/1999 và Quyết định số 5047/QĐ-UB ngày 26/11/1999 của UBND Thành phố Hà Nội về việc phê duyệt chính sách đền bù, hỗ trợ khi thu hồi đất để xây dựng Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Nam Sơn, huyện Sóc Sơn, các hộ dân đã nhận các khoản tiền đền bù, hỗ trợ giải phóng mặt bằng để di chuyển ra khỏi vùng ảnh hưởng môi trường của Khu liên hợp xử lý chất thải, tuy nhiên, vẫn còn những hộ dân đến nay chưa di chuyển để thực hiện Dự án di dân vùng ảnh hưởng môi trường. Liên quan đến 14 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp không đúng quy định, UBND xã đã gặp nhiều vướng mắc trong công tác thu hồi, khắc phục hậu quả theo Kết luận số 48/KL-UBND ngày 12/3/2026 của UBND thành phố Hà Nội.
Đoàn công tác của Viện KSND thành phố Hà Nội phối hợp với Viện KSND khu vực 7
cùng UBND xã Trung Giã đã trực tiếp xuống kiểm tra hiện trạng các thửa đất
Quá trình giải quyết nguồn tin, xác định việc UBND huyện Sóc Sơn trước đây cấp các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân là trái quy định của pháp luật về đất đai; để xử lý dứt điểm vi phạm, bảo vệ lợi ích công, Viện KSND thành phố (Phòng 9) đã tiến hành các bước tố tụng theo đúng trình tự pháp luật: Ban hành Quyết định yêu cầu cung cấp tài liệu, chứng cứ, các Quyết định yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, áp dụng biện pháp để ngăn chặn, khắc phục hậu quả; kiến nghị UBND xã Trung Giã khởi kiện vụ án dân sự ra Tòa án theo thẩm quyền để bảo vệ lợi công. Tuy nhiên, do UBND xã Trung Giã không tiến hành khởi kiện và có văn bản đề nghị Viện KSND thành phố khởi kiện, căn cứ Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về thí điểm Viện KSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, Viện KSND thành phố Hà Nội (Phòng 9) đã Quyết định khởi kiện 14 vụ án dân sự công ích đối với các hộ dân về Đòi quyền sử dụng đất để thực hiện Dự án di dân vùng ảnh hưởng môi trường của Khu liên hợp xử lý chất thải Sóc Sơn và yêu cầu Tòa án tuyên hủy 14 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp trái quy định pháp luật. Viện KSND thành phố đang hoàn thiện các hồ sơ vụ án để chuyển Tòa án nhân dân khu vực 7 thành phố Hà Nội thụ lý, giải quyết theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Việc Viện KSND thành phố Hà Nội (Phòng 9) chính thức khởi kiện 14 vụ án dân sự công ích trên không chỉ mang ý nghĩa giải quyết dứt điểm các tồn tại, vi phạm trong công tác quản lý đất đai tại cơ sở, mà còn khẳng định vai trò tiên phong, là dấu mốc quan trọng khi lần đầu tiên tại Hà Nội, Viện kiểm sát trực tiếp khởi kiện các vụ án dân sự công ích trong lĩnh vực đất đai. Kết quả này có được chính là nhờ sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, quyết liệt, dám nghĩ dám làm của tập thể Lãnh đạo Viện KSND thành phố trong việc đổi mới tư duy nghiệp vụ, mở ra hướng đi mới trong công tác kiểm sát hoạt động tư pháp, bảo vệ lợi ích Nhà nước, lợi ích công cộng; góp phần chấn chỉnh công tác quản lý, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại cấp cơ sở, ngăn chặn tình trạng thất thoát tài nguyên đất đai; đồng thời buộc các cơ quan, tổ chức, cá nhân phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật về đất đai, củng cố niềm tin của nhân dân vào công lý và sự nghiêm minh của pháp luật.
Trong thời gian tới, Viện KSND thành phố Hà Nội (Phòng 9) sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Tòa án và các cơ quan hữu quan để giải quyết dứt điểm 14 vụ án nêu trên theo đúng quy định của pháp luật, đồng thời tiếp tục rà soát, phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm tương tự, góp phần giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự xã hội trên địa bàn Thủ đô./.
Nguyễn Như Quỳnh - Phòng 9