Chiều 20/01/2026, Viện KSND khu vực 4, thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị phổ biến, tuyên truyền, quán triệt Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công; đồng thời tiến hành ký kết Quy chế phối hợp giữa Viện KSND khu vực 4 với Uỷ ban nhân dân 12 phường trên địa bàn.
Tham dự Hội nghị có đồng chí Hoàng Thị Quỳnh Chi – Kiểm sát viên Viện KSND tối cao; đồng chí Lê Thị Thu Nguyệt – Phó Viện trưởng Viện KSND TP Hà Nội; đại diện lãnh đạo Phòng 9, Văn phòng Viện KSND thành phố Hà Nội. Về phía đơn vị Viện KSND khu vực 4 có đồng chí Nguyễn Thị Thu Hoài – Viện trưởng, cùng các đồng chí Phó Viện trưởng, công chức và người lao động của đơn vị. Hội nghị cũng có sự tham dự của các đồng chí Bí thư, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân và lãnh đạo Công an 12 phường trên địa bàn.
Đồng chí Lê Thị Thu Nguyệt – Phó Viện trưởng Viện KSND TP Hà Nội
phát biểu chỉ đạo Hội nghị
Phát biểu khai mạc Hội nghị, đồng chí Nguyễn Thị Thu Hoài - Viện trưởng Viện KSND khu vực 4 nhấn mạnh, tố tụng công ích là một chế định pháp lý đặc thù, được hình thành trên cơ sở tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế, trong đó nhiều quốc gia đã triển khai thành công, tiêu biểu như Trung Quốc. Cơ chế này trao cho Viện kiểm sát vai trò chủ động khởi kiện các vụ việc dân sự hoặc hành chính nhằm bảo vệ lợi ích công cộng, tài sản của Nhà nước, cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của các nhóm dễ bị tổn thương trong xã hội như trẻ em, người khuyết tật và các đối tượng yếu thế khác. Đồng chí Viện trưởng khẳng định, trong bối cảnh nhiều quốc gia trên thế giới đã phát huy hiệu quả vai trò của cơ quan công tố trong bảo vệ lợi ích công và quyền con người, việc Việt Nam thí điểm giao cho VKSND thực hiện chức năng khởi kiện vụ án dân sự vì lợi ích công không chỉ phù hợp với xu thế chung của pháp luật tiến bộ, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược dài hạn trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ pháp luật, bảo vệ công lý và lợi ích của cộng đồng.
Đồng chí Nguyễn Thị Thu Hoài- Viện trưởng Viện KSND khu vực 4, Hà Nội
phát biểu khai mạc Hội nghị
Tại Hội nghị, các đại biểu đã được nghe đồng chí Hoàng Thị Quỳnh Chi - Kiểm sát viên Viện KSND tối cao trình bày cụ thể và làm rõ những nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện KSND khởi kiện vụ án dân sự vì lợi ích công và bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương. Theo đó, Nghị quyết xác định rõ 07 nhóm chủ thể được Nhà nước ưu tiên bảo vệ, gồm: trẻ em; người cao tuổi; người khuyết tật; phụ nữ đang mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; người mất năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế- xã hội đặc biệt khó khăn không có hoặc không đủ điều kiện tự mình khởi kiện để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp. Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng quy định 09 nhóm lợi ích công thuộc phạm vi Viện KSND có thể xem xét khởi kiện nhằm bảo vệ, bao gồm: lợi ích của Nhà nước về đầu tư công, tài nguyên, tài sản công, môi trường, hệ sinh thái, di sản văn hóa, an toàn thực phẩm, an toàn dược phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong trường hợp không có cơ quan, tổ chức, cá nhân đứng ra khởi kiện hoặc việc khởi kiện không được thực hiện kịp thời, đầy đủ theo quy định của pháp luật. Thông qua việc phân tích rõ đối tượng và phạm vi bảo vệ, đồng chí Hoàng Thị Quỳnh Chi nhấn mạnh ý nghĩa của cơ chế tố tụng công ích như một công cụ pháp lý quan trọng, góp phần tăng cường bảo vệ quyền con người, quyền công dân và lợi ích chung của xã hội; đồng thời định hướng các nhiệm vụ trọng tâm trong quá trình tổ chức thực hiện Nghị quyết, yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ, chủ động và trách nhiệm giữa Viện KSND với chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan trong việc phát hiện, rà soát, xác minh và lựa chọn các vụ việc đủ điều kiện khởi kiện theo đúng tinh thần của Quốc hội.
Đồng chí Hoàng Thị Quỳnh Chi - Kiểm sát viên Viện KSND tối cao
phổ biến Nghị quyết 205 về tố tụng công ích
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, đồng chí Lê Thị Thu Nguyệt – Phó Viện trưởng Viện KSND TP Hà Nội ghi nhận và biểu dương Viện KSND khu vực 4 là một trong những đơn vị chủ động, tích cực và đi đầu trong việc triển khai thí điểm cơ chế Viện KSND khởi kiện vụ án dân sự vì lợi ích công và bảo vệ nhóm yếu thế theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội. Đồng chí đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của đơn vị trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật với nhiều hình thức phù hợp như niêm yết công khai thông tin, phát hành tờ rơi, phối hợp tổ chức các hội nghị tuyên truyền với UBND các phường và cơ quan tư pháp trên địa bàn, qua đó góp phần nâng cao nhận thức của chính quyền cơ sở và người dân về vai trò của VKSND trong bảo vệ lợi ích công và quyền con người. Đáng chú ý, trong quá trình rà soát, lựa chọn vụ việc, VKSND Khu vực 4 đã xác định được 01 vụ việc khởi kiện vì lợi ích công được VKSND tối cao chấp thuận và hiện đang tiến hành các hoạt động xác minh theo đúng trình tự, thủ tục để chuẩn bị khởi kiện; đồng thời báo cáo VKSND TP Hà Nội 03 vụ việc khác có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công để xin ý kiến chỉ đạo. Kết quả này cho thấy sự chủ động, nghiêm túc và đúng hướng của đơn vị trong việc triển khai nhiệm vụ thí điểm, bảo đảm việc khởi kiện được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, đúng đối tượng và đúng quy định pháp luật.
Trong khuôn khổ chương trình, Viện KSND khu vực 4 đã tiến hành ký kết Quy chế phối hợp với UBND 12 phường trên địa bàn, gồm các phường: Cầu Giấy, Yên Hòa, Nghĩa Đô, Đông Ngạc; Từ Liêm, Tây Mỗ, Đại Mỗ, Thượng Cát; Xuân Phương, Phú Diễn, Xuân Đỉnh, Tây Tựu theo danh sách ký kết. Lễ ký kết được tổ chức trang trọng dưới sự chứng kiến của lãnh đạo Viện KSND thành phố Hà Nội, thể hiện sự thống nhất cao trong nhận thức và hành động giữa các cơ quan trong việc triển khai Nghị quyết của Quốc hội.
Lãnh đạo Viện KSND khu vực 4 ký quy chế phối hợp với Ủy ban nhân dân 12 phường
Quy chế phối hợp được xác định là cơ sở pháp lý và cơ chế vận hành quan trọng nhằm tăng cường trao đổi thông tin hai chiều, phối hợp phát hiện sớm, rà soát và cung cấp tài liệu, chứng cứ đối với các vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công hoặc ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các nhóm yếu thế. Đồng thời, quy chế cũng tạo điều kiện thuận lợi cho công tác tuyên truyền, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của nhân dân, hỗ trợ VKSND trong quá trình xác minh, đánh giá và lựa chọn vụ việc đủ điều kiện khởi kiện theo đúng tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15.
Kết thúc Hội nghị, các đại biểu thống nhất cao về yêu cầu phối hợp chặt chẽ, chủ động và trách nhiệm giữa Viện KSND và chính quyền địa phương trong quá trình tổ chức thực hiện thí điểm khởi kiện vụ án dân sự vì lợi ích công. Đây được xác định là nhiệm vụ chính trị – pháp lý quan trọng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả bảo vệ pháp luật, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của nhóm yếu thế, qua đó đóng góp thiết thực vào quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới./.
Bùi Lê Mai Anh - Viện KSND khu vực 4