Thực hiện Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công, Viện KSND khu vực 8 đã và đang triển khai nhiều hoạt động thực tiễn có chiều sâu hơn, khẳng định vai trò chủ động của ngành Kiểm sát trong việc tham gia bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa. Những kết quả đạt được trong thời gian qua cho thấy đây không phải là những kiến nghị đơn lẻ, mang tính thời điểm, mà là sự tiếp nối của một quá trình triển khai đồng bộ, có hệ thống, qua đó đưa các quy định của Nghị quyết 205 đi vào đời sống xã hội một cách thiết thực và hiệu quả. Cụ thể:
Trong lĩnh vực bảo vệ lợi ích công, đặc biệt là bảo vệ môi trường – một trong những lĩnh vực trọng tâm được Nghị quyết 205 xác định, Viện KSND khu vực 8 đã kịp thời tiếp nhận phản ánh của người dân về tình trạng ô nhiễm môi trường tại xã Liên Minh, thành phố Hà Nội. Nội dung phản ánh tập trung vào hoạt động chăn nuôi lợn của hộ gia đình ông Nguyễn Văn T tại thôn 1 xả thải trực tiếp ra môi trường không qua xử lý, gây ô nhiễm nghiêm trọng không khí và nguồn nước xung quanh. Qua kiểm tra, xác minh trên cơ sở tài liệu, hình ảnh, video thu thập được, Viện kiểm sát xác định trang trại này vẫn đang hoạt động chăn nuôi với quy mô vừa, trong khi hệ thống xử lý chất thải không bảo đảm yêu cầu theo quy định pháp luật, dẫn đến việc chất thải phát sinh bị xả thẳng ra môi trường. Hành vi trên không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của người dân khu vực lân cận mà còn xâm phạm nghiêm trọng đến lợi ích công cộng, trật tự quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Đáng chú ý, vị trí của trang trại nằm gần khu vực các cơ sở giáo dục như trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở Trung Châu, nơi tập trung nhiều học sinh. Đây là nhóm chủ thể đặc thù, dễ bị tổn thương với sức đề kháng hạn chế, đang phải đối mặt với nguy cơ hiện hữu về các bệnh lý hô hấp và ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển thể chất do ô nhiễm môi trường gây ra.
Hình ảnh trại chăn nuôi lợn của ông Nguyễn Văn T tại xã Liên Minh, thành phố Hà Nội
Hình ảnh người dân cung cấp về việc trại chăn nuôi của ông T
xả thải trực tiếp ra môi trường không qua xử lý, gây ô nhiễm nghiêm trọng
Vì vậy ngày 03/03/2026, Viện KSND khu vực 8 đã ban hành kiến nghị số 04/KN-VKS-DS gửi Chủ tịch UBND xã Liên Minh, đề nghị chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tiến hành kiểm tra thực tế, lập biên bản xác định hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, đồng thời yêu cầu chủ trang trại chấm dứt ngay hành vi xả thải trái quy định, thực hiện nâng cấp, hoàn thiện hệ thống xử lý chất thải bảo đảm tiêu chuẩn môi trường. Kiến nghị cũng nêu rõ trường hợp chủ trang trại không khắc phục hoặc tiếp tục vi phạm thì cần xem xét áp dụng biện pháp đình chỉ hoạt động theo quy định pháp luật. Đồng thời, Viện kiểm sát yêu cầu UBND xã Liên Minh có văn bản trả lời trong thời hạn luật định, qua đó thể hiện rõ tính ràng buộc và trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền trong việc tiếp nhận và giải quyết kiến nghị. Kiến nghị này đã được UBND xã Liên Minh đã tiếp thu, ngày 17/4/2026 UBND xã Liên Minh kiểm tra và xử phạt hành chính theo đúng quy định của pháp luật.
Song song với việc bảo vệ lợi ích công, Viện KSND khu vực 8 tiếp tục phát huy vai trò trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người cao tuổi – nhóm đối tượng được pháp luật ưu tiên bảo đảm an sinh xã hội. Thông qua công tác tiếp nhận thông tin, đơn vị đã xác định bà Nguyễn Thị Lương sinh năm 1941, trú tại phố Thụy Ứng, xã Đan Phượng là người cao tuổi, đơn thân (85 tuổi) hiện chưa được hưởng chế độ trợ cấp hưu trí xã hội hàng tháng.
\
Kiểm sát viên Viện KSND khu vực 8 hỗ trợ bà Lương làm thủ tục nhận chế độ trợ cấp
Trên cơ sở các quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Luật Người cao tuổi 2009 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành. Viện KSND khu vực 8 đã ban hành Kiến nghị số 08/KN - VKSKV8 ngày 11/03/2026 đến UBND xã Đan Phượng, thành phố Hà Nội đề nghị trợ cấp hưu trí xã hội đối với bà Nguyễn Thị Lương. Ngày 16/03/2026 UBND xã Đan Phượng đã ra quyết định số 473/QĐ-UBND để bà Lương được hưởng trợ cấp 650.000 đồng/tháng, đồng thời giao cơ quan chuyên môn tổ chức chi trả kịp thời.
Hình ảnh Quyết định hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được trao đến tay bà Nguyễn Thị Lương
Lãnh đạo, Kiểm sát viên Viện KSND khu vực 8 cùng chuyên viên hỗ trợ
tại trung tâm trao quyết định hưởng trợ cấp hưu trí xã hội đối cho bà Lương
Việc ban hành và tổ chức thực hiện quyết định trợ cấp nêu trên không chỉ bảo đảm quyền lợi chính đáng của công dân mà còn phản ánh sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa cơ quan kiểm sát và chính quyền địa phương trong việc triển khai chính sách an sinh xã hội. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho việc các quy định của pháp luật khi được vận dụng đúng đắn, kịp thời sẽ trực tiếp mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, đặc biệt là những người thuộc nhóm yếu thế trong xã hội. Qua đó, vai trò của ngành Kiểm sát ngày càng được khẳng định rõ ràng hơn trong hệ thống các cơ quan bảo vệ pháp luật, không chỉ dừng lại ở việc thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp mà còn mở rộng sang lĩnh vực bảo vệ quyền dân sự, góp phần bảo đảm công bằng xã hội và nâng cao chất lượng quản lý nhà nước./.
Nguyễn Thị Hường - Viện KSND khu vực 8