Sau hơn 7 năm kể từ ngày chào đời chưa được đăng ký khai sinh do những vướng mắc về thủ tục pháp lý, ngày 04/9/2026, cháu Đ.H.Đ đã được trao Giấy khai sinh, kịp thời bảo đảm quyền được học tập và các quyền cơ bản của trẻ em trước thềm năm học mới 2026 – 2027. Vụ việc là một minh chứng sinh động cho tinh thần chủ động bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương được đặt ra trong Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, đồng thời cho thấy hiệu quả của sự phối hợp giữa Viện kiểm sát, chính quyền địa phương, cơ quan trợ giúp pháp lý và nhà trường trong việc đưa quyền của trẻ em trở thành hiện thực.
Đại diện Viện kiểm sát phối hợp UBND xã Phú Xuyên trao Giấy khai sinh cho cháu Đ
VKSND TP Hà Nội - Từ lá đơn của người bà đến sự vào cuộc của Viện kiểm sát
Từ đề nghị của bà P.T.H là bà ngoại cháu Đ, Phòng 9 - VKSND thành phố Hà Nội đã nghiên cứu vụ việc và nhận thấy cháu đã hơn 7 tuổi nhưng vẫn chưa có Giấy khai sinh. Đối với VKSND thành phố Hà Nội, vấn đề đặt ra không còn đơn thuần là một thủ tục hộ tịch chưa hoàn thành. Việc chưa có Giấy khai sinh đã ảnh hưởng trực tiếp đến những quyền cơ bản của trẻ em, trước hết là quyền học tập, quyền được chăm sóc, bảo vệ và tiếp cận các chính sách an sinh xã hội.
Từ đó, VKSND thành phố Hà Nội đã áp dụng Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc Hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, kịp thời chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ để VKSND khu vực 11 phối hợp với UBND xã Phú Xuyên, Trung tâm Trợ giúp pháp lý thành phố Hà Nội và các cơ quan liên quan kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu, tìm giải pháp tháo gỡ.
Theo đồng chí Nguyễn Diệp Liên – Phó Trưởng phòng 9 VKSND thành phố Hà Nội: "yêu cầu bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em đòi hỏi Viện kiểm sát phải chủ động vào cuộc, không để những vướng mắc về thủ tục hành chính kéo dài đến mức làm ảnh hưởng đến quyền cơ bản của trẻ em".
Đồng chí Nguyễn Diệp Liên - Phó Trưởng phòng 9 phát biểu
UBND xã Phú Xuyên – cảm ơn vì “điểm nghẽn” được tháo gỡ
Ở phía chính quyền cơ sở, câu chuyện của cháu Đ.H.Đ cũng là một hành trình nhiều khó khăn. Đại diện UBND xã Phú Xuyên cho biết: cháu Đ sinh năm 2019, người mẹ không may qua đời do bệnh hiểm nghèo, cháu Đ được bà ngoại là bà H chăm sóc. Suốt một thời gian dài, bà H đã nhiều lần đề nghị đăng ký khai sinh cho cháu. Chính quyền địa phương đã tiếp nhận đề nghị của gia đình và tìm cách giải quyết. Tuy nhiên, việc thực hiện thủ tục gặp những khó khăn, vướng mắc về pháp lý, trong đó có vấn đề liên quan đến thông tin và sự phối hợp của người cha. Tại buổi lễ, đại diện UBND xã Phú Xuyên cũng gửi lời cảm ơn đến Cơ quan Viện Kiểm sát nhân dân đã vào cuộc, tháo gỡ những “điểm nghẽn pháp lý”, phối hợp, giúp đỡ địa phương thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ của mình.
Bà Nguyễn Thị Bích Phượng – Phó chủ tịch UBND xã Phú Xuyên phát biểu
VKSND khu vực 11 - Từ chỉ đạo đến hành động trong thời gian rất ngắn
Đồng chí Nguyễn Văn Thuật - Phó Viện trưởng VKSND khu vực 11 cho biết: "ngay sau khi nhận được sự chỉ đạo của VKSND thành phố Hà Nội, lãnh đạo đơn vị đã khẩn trương chỉ đạo cán bộ, Kiểm sát viên tiến hành kiểm tra, xác minh thông tin, thu thập tài liệu, lập hồ sơ, đồng thời có sự phối hợp của Trung tâm Trợ giúp pháp lý thành phố Hà Nội và UBND xã Phú Xuyên để tìm hướng giải quyết".
Ngày 28/8/2026, VKSND khu vực 11 đã ban hành kiến nghị đề nghị Chủ tịch UBND xã Phú Xuyên chỉ đạo thực hiện việc đăng ký khai sinh cho cháu Hải Đăng theo đúng trình tự, thủ tục và thời hạn quy định của pháp luật. Kiến nghị của Viện kiểm sát được UBND xã Phú Xuyên tiếp thu, thực hiện ngay.
Ngày 03/9/2026, UBND xã Phú Xuyên hoàn tất thủ tục và cấp Giấy khai sinh cho cháu Đ.
Ngày 04/9/2026, cháu Đ đã được trao Giấy khai sinh.
Như vậy, trong thời gian rất ngắn, đơn vị đã khẩn trương, quyết liệt trong việc cấp giấy khai sinh cho cháu Đ để cháu kịp đón ngày khai giảng năm học mới.
Đồng chí Nguyễn Văn Thuật - Phó Viện trưởng Viện KSND khu vực 11 phát biểu
Cháu Đ.H.Đ - “Tấm vé đầu tiên” để quyền trẻ em trở thành hiện thực
Xúc động tại buổi trao Giấy khai sinh, bà P.T.H, bà ngoại của cháu Đ, gửi lời cảm ơn tới VKSND thành phố Hà Nội, VKSND khu vực 11, lãnh đạo UBND xã Phú Xuyên, Trung tâm trợ giúp pháp lý thành phố Hà Nội đã đồng hành với gia đình.
Đối với bà, hành trình suốt nhiều năm qua là một hành trình không dễ dàng. Điều bà lo lắng nhất không phải là một loại giấy tờ, mà là cháu mình đã lớn lên nhưng chưa được đi học chỉ vì chưa có Giấy khai sinh.
Sự vào cuộc của Viện kiểm sát nhân dân đã giúp gia đình tháo gỡ được điều mà suốt nhiều năm tưởng như không thể giải quyết. Niềm vui ấy đến đúng thời điểm đặc biệt: Ngày mai, 5/9, cháu sẽ bước vào lớp học, sau hơn 7 năm chờ đợi.
Bà H xúc động nói lời cảm ơn
Một tờ giấy khai sinh đã trở thành một “tấm vé” đầu tiên để quyền trẻ em trở thành hiện thực. Bởi từ Giấy khai sinh, nhân thân của một con người được chính thức ghi nhận; từ đó mở ra khả năng thực hiện hàng loạt quyền khác: quyền được học tập, được chăm sóc, được bảo vệ, được hưởng các chính sách an sinh xã hội và những quyền dân sự, quyền công dân khác theo quy định của pháp luật. Đó cũng chính là ý nghĩa nhân văn của Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc Hội mang lại./.
Mai Phượng – Phòng 9
Quang Huy – Văn phòng