Chồng bị tai biến, đột quỵ, không còn khả năng tự đi lại nhưng chưa được hưởng chế độ trợ giúp xã hội, bà Vũ Thị V. đã gửi đơn đến VKSND khu vực 9 – Hà Nội đề nghị quan tâm, hỗ trợ bảo đảm quyền lợi cho chồng. Từ nguồn thông tin này, Viện kiểm sát đã chủ động kiểm tra, xác minh, phối hợp với chính quyền địa phương. Kết quả, ông Cao Đăng D. đã được UBND phường Sơn Tây cấp Giấy xác nhận khuyết tật, tạo cơ sở để tiếp tục được xem xét hưởng các chính sách trợ giúp xã hội theo quy định.
Trong quá trình triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, VKSND khu vực 9 – Hà Nội đã chú trọng công tác tuyên truyền, tiếp nhận và rà soát các nguồn thông tin về những trường hợp cần được quan tâm, bảo vệ.
Qua công tác tuyên truyền, bà Vũ Thị V (sinh năm 1960, trú tại phường Sơn Tây, thành phố Hà Nội) biết đến những nội dung của Nghị quyết số 205/2025/QH15 và đã gửi đơn đến VKSND khu vực 9 – Hà Nội, đề nghị Viện kiểm sát quan tâm, hướng dẫn và hỗ trợ thực hiện các thủ tục cần thiết để bảo đảm quyền lợi cho chồng là ông Cao Đăng D., sinh năm 1961.
Theo nội dung đơn và lời trình bày của bà V, đầu năm 2026, ông D. bị tai biến, đột quỵ. Sau thời gian điều trị, sức khỏe của ông bị ảnh hưởng nghiêm trọng, không còn khả năng tự đi lại, phải sử dụng xe lăn trong sinh hoạt hằng ngày.
Hoàn cảnh gia đình cũng gặp nhiều khó khăn. Bà V. đã hết tuổi lao động, không có việc làm ổn định; các con đều làm ăn xa, lao động tự do; gia đình không có nguồn thu nhập ổn định. Trong khi sức khỏe suy giảm, việc đi lại và tự phục vụ gặp nhiều hạn chế, ông D. chưa được hưởng chế độ trợ cấp xã hội của Nhà nước.
Mong muốn quyền lợi chính đáng của chồng được quan tâm, giải quyết, bà V. đã tìm đến Viện kiểm sát. Lá đơn của người vợ trở thành nguồn thông tin để VKSND khu vực 9 xem xét, kiểm tra, xác minh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ bảo vệ quyền dân sự của chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15.
Tổ công tác của Viện KSND khu vực 9 - Hà Nội tiến hành xác minh tại UBND phường Sơn Tây
Ngay sau khi tiếp nhận đơn, VKSND khu vực 9 – Hà Nội đã nghiên cứu nội dung trình bày của bà V. cùng các tài liệu ban đầu gồm giấy tờ tùy thân, hồ sơ điều trị, giấy ra viện và các tài liệu có liên quan.
Qua nghiên cứu bước đầu xác định ông D. có quá trình điều trị bệnh tai biến, sức khỏe bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tuy nhiên, để có căn cứ đầy đủ xem xét việc hỗ trợ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người thuộc nhóm dễ bị tổn thương, VKSND khu vực 9 đã xây dựng kế hoạch kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ.
Nội dung xác minh tập trung làm rõ tình trạng sức khỏe hiện tại của ông D.; khả năng lao động, khả năng tự phục vụ trong sinh hoạt hằng ngày; việc ông đã được Hội đồng xác định mức độ khuyết tật hoặc cơ quan có thẩm quyền xác định mức độ khuyết tật hay chưa; việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội; đồng thời xác minh hoàn cảnh kinh tế, điều kiện sinh sống, nguồn thu nhập và người trực tiếp chăm sóc ông.
Cùng với việc xác minh thực tế tại nơi cư trú, VKSND khu vực 9 xác định phối hợp với UBND phường Sơn Tây, cơ quan chuyên môn về bảo trợ xã hội, Hội đồng xác định mức độ khuyết tật và các cơ quan có liên quan để thu thập thông tin, tài liệu, làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong việc bảo đảm quyền lợi cho ông D.
Việc chủ động tiếp nhận, xác minh và phối hợp giải quyết ngay từ cơ sở thể hiện cách tiếp cận hướng tới hiệu quả thực chất trong triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15: không thụ động chờ phát sinh tranh chấp mà từ nguồn thông tin về quyền dân sự có dấu hiệu chưa được bảo đảm, Viện kiểm sát chủ động kiểm tra, làm rõ và lựa chọn biện pháp phù hợp để bảo vệ người thuộc nhóm dễ bị tổn thương.
Người khuyết tật đã có Giấy xác nhận khuyết tật để hưởng chế độ theo quy định
Sau quá trình kiểm tra, xác minh, phối hợp và thực hiện các thủ tục cần thiết, vụ việc đã có chuyển biến tích cực. UBND phường Sơn Tây đã cấp Giấy xác nhận khuyết tật cho ông Cao Đăng D.
Đối với ông D. và gia đình, kết quả này không chỉ là việc hoàn thành một thủ tục cần thiết mà còn tạo cơ sở để ông tiếp tục được xem xét hưởng các chế độ, chính sách trợ giúp xã hội dành cho người khuyết tật theo quy định của pháp luật.
Từ lá đơn của một người vợ mong muốn bảo đảm quyền lợi cho người chồng đang gặp khó khăn về sức khỏe, bằng việc kịp thời tiếp nhận nguồn thông tin, chủ động kiểm tra, xác minh và tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, quyền và lợi ích hợp pháp của người thuộc nhóm dễ bị tổn thương đã từng bước được bảo đảm bằng một kết quả cụ thể.
Vụ việc cũng cho thấy ý nghĩa thiết thực của Nghị quyết số 205/2025/QH15 không chỉ thể hiện ở việc Viện kiểm sát trực tiếp khởi kiện vụ án dân sự. Quan trọng hơn là thông qua các thẩm quyền, biện pháp mà Nghị quyết trao, những quyền dân sự chưa được bảo đảm được kịp thời phát hiện, cơ quan có trách nhiệm được thúc đẩy thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ và quyền lợi của người yếu thế được bảo vệ trên thực tế.
Trường hợp ông Cao Đăng D. là một kết quả cụ thể trong quá trình VKSND khu vực 9 – Hà Nội đưa Nghị quyết số 205/2025/QH15 vào thực tiễn. Từ việc người dân biết đến chủ trương mới của Quốc hội và chủ động tìm đến Viện kiểm sát, đến việc Viện kiểm sát tiếp nhận, xác minh, phối hợp và quyền lợi của người dân từng bước được bảo đảm, đã cho thấy hiệu quả của cơ chế bảo vệ người yếu thế khi được triển khai từ sớm, từ cơ sở.
Qua đó, VKSND khu vực 9 – Hà Nội tiếp tục xác định việc tăng cường tuyên truyền, chủ động tiếp nhận nguồn thông tin, kịp thời kiểm tra, xác minh và phối hợp chặt chẽ với chính quyền, cơ quan chức năng là những giải pháp quan trọng để Nghị quyết số 205/2025/QH15 thực sự đi vào cuộc sống, hướng đến mục tiêu cuối cùng là bảo vệ kịp thời, thực chất quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công./.
Nguyễn Thành Thái, Nguyễn Thị Huyền Trang – Viện KSND Khu vực 9