Mở ra hướng đi mới từ chủ trương thí điểm mang tính đột phá
Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công; Thông tư liên tịch số 09/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-KTNN-TTCP-BCA-BTP-BTC-BCT-BXD-BYT-BNNMT-BVHTTDL-BDTTG ngày 03/11/2025 hướng dẫn thi hành Nghị quyết và Quy chế phối hợp liên ngành của thành phố Hà Nội, Viện KSND khu vực 7 xác định hành vi chậm đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), Bảo hiểm y tế (BHYT) là một trong những hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể được Nghị quyết số 205 của Quốc hội bảo vệ.
Chủ động vào cuộc, nắm bắt từ sớm, tích cực vận động, quyết liệt đôn đốc
Ngay sau khi có ý kiến chỉ đạo của Lãnh đạo Viện KSND thành phố Hà Nội, trong các ngày 18, 21 và 22/5/2026, Lãnh đạo Viện KSND khu vực 7 đã trực tiếp tiến hành làm việc tại Bảo hiểm xã hội cơ sở Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn để thống nhất nội dung phối hợp trong việc thực hiện Nghị quyết 205. Tại các buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Huy Mạnh - Viện trưởng Viện KSND khu vực 7 nhấn mạnh: “Việc doanh nghiệp chậm đóng BHXH không chỉ là hành vi vi phạm nghĩa vụ theo quy định của pháp luật về an sinh xã hội mà còn trực tiếp xâm phạm nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động. Trong thực tế, khi doanh nghiệp không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH, người lao động có nguy cơ không được giải quyết hoặc bị gián đoạn nhiều chế độ an sinh quan trọng. Không dừng lại ở đó, tình trạng chậm đóng BHXH kéo dài còn ảnh hưởng đến trật tự quản lý kinh tế - xã hội, làm suy giảm hiệu quả thực thi chính sách an sinh xã hội của Nhà nước, tác động tiêu cực đến môi trường lao động và sự ổn định của quan hệ lao động. Đây là vấn đề cần được phát hiện, xử lý kịp thời nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân được Hiến pháp và pháp luật bảo vệ”.
Viện KSND khu vực 7 - Hà Nội làm việc với các cơ quan Bảo hiểm xã hội cơ sở Đông Anh, Sóc Sơn, Mê Linh
Trên cơ sở đó, Viện KSND khu vực 7 phối hợp chặt chẽ BHXH cơ sở Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn tiến hành rà soát, thống kê các doanh nghiệp chậm đóng, nợ đóng BHXH, BHTN, BHYT trên địa bàn. Bước đầu đã xác định được 16 đơn vị chậm đóng BHXH, BHTN, BHYT từ 04 tháng trở lên với tổng số tiền là 2,1 tỷ đồng. Đây là những khoản tiền gắn liền với quyền lợi của hàng nghìn người lao động; là nguồn lực quan trọng để bảo đảm các chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước. Mặc dù cơ quan BHXH đã nhiều lần làm việc, ban hành công văn đôn đốc thu nộp BHXH, yêu cầu khắc phục vi phạm nhưng các đơn vị trên chưa tích cực phối hợp thực hiện. Chính vì vậy, tại các buổi làm việc, với vai trò là cơ quan được Quốc hội giao quyền khởi kiện vụ án dân sự khi quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc lợi ích công bị xâm phạm liên quan đến việc chậm đóng BHXH, BHTN, BHYT theo tinh thần Nghị quyết số 205 của Quốc hội, ngoài việc lồng ghép nội dung tuyên truyền về Nghị quyết, Viện KSND khu vực 7 đồng thời đề nghị các doanh nghiệp chủ động khắc phục khó khăn, xây dựng lộ trình phù hợp để thanh toán số tiền còn nợ, thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT. Kết quả cho thấy, sau khi Viện KSND khu vực 7 trực tiếp làm việc với doanh nghiệp, vận động, giải thích các quy định pháp luật và yêu cầu khắc phục, đến nay các doanh nghiệp đã chủ động nộp số tiền chậm, nợ đóng, thu hồi được 747 triệu đồng tiền chậm đóng BHXH góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hàng trăm người lao động.
Đồng chí Phạm Thị Loan - Phó Viện trưởng Viện KSND khu vực 7 tuyên truyền, phổ biến Nghị quyết 205/2025/QH15
hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội
Cơ chế phối hợp liên ngành: Mở lối cho hành động thống nhất
Những kết quả bước đầu đạt được tiếp tục khẳng định rằng, để triển khai hiệu quả Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, không thể chỉ dựa vào nỗ lực của một cơ quan mà đòi hỏi sự vào cuộc chủ động, thường xuyên, chặt chẽ và đồng bộ của các ngành, các cấp. Chỉ khi phát huy được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị mới có thể kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm, bảo vệ hiệu quả lợi ích công, quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.
Xuất phát từ yêu cầu đó, ngày 16/7/2026, Viện KSND Khu vực 7 và Bảo hiểm xã hội cơ sở Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn đã thống nhất xây dựng và tổ chức ký kết Quy chế phối hợp nhằm cụ thể hóa trách nhiệm của mỗi cơ quan trong việc trao đổi thông tin, cung cấp tài liệu, phối hợp xác minh, xử lý các vụ việc và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động. Đây là cơ sở pháp lý và cơ chế vận hành quan trọng nhằm tăng cường trao đổi thông tin hai chiều, phối hợp phát hiện sớm, rà soát và cung cấp tài liệu, chứng cứ đối với các vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công hoặc ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các nhóm yếu thế. Đồng thời, quy chế cũng tạo điều kiện thuận lợi cho công tác tuyên truyền, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của nhân dân, hỗ trợ Viện KSND trong quá trình xác minh, đánh giá và lựa chọn vụ việc đủ điều kiện khởi kiện theo đúng tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15.
Lễ ký kết Quy chế phối hợp không chỉ đánh dấu bước phát triển mới trong mối quan hệ phối hợp giữa hai cơ quan mà còn thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc hiện thực hóa Nghị quyết số 205 của Quốc hội bằng những hành động cụ thể, thiết thực. Đó là quyết tâm đồng hành trong bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng; nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các đơn vị sử dụng lao động; góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, lành mạnh và củng cố hệ thống an sinh xã hội ngày càng bền vững trên địa bàn Thủ đô.
Đồng chí Đỗ Dương Toàn - Phó Viện trưởng Viện KSND TP.Hà Nội
và đồng chí Vũ Đức Thuật - Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội TP.Hà Nội
chứng kiến Lãnh đạo Viện KSND khu vực 7 ký Quy chế phối hợp với Bảo hiểm xã hội
cơ sở Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn
Khẳng định vai trò tiên phong trong thực hiện tố tụng công ích
Thực tiễn triển khai bước đầu cho thấy, mô hình phối hợp giữa Viện kiểm sát và cơ quan Bảo hiểm xã hội đã phát huy hiệu quả rõ nét. Sự kết hợp hài hoà giữa công tác tuyên truyền, thuyết phục, vận động với các biện pháp pháp lý cùng tinh thần chủ động, tích cực và đầy trách nhiệm, tâm huyết của người cán bộ Kiểm sát đã tạo sự chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và trách nhiệm của các doanh nghiệp đối với việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội. Nhiều doanh nghiệp đã chủ động, cam kết khắc phục vi phạm ngay sau buổi làm việc, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động và đảm bảo sự ổn định của hệ thống an sinh xã hội trên địa bàn. Những “con số biết nói” trong công tác thu hồi nợ bảo hiểm xã hội là minh chứng sinh động cho tính đúng đắn, kịp thời của Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, đồng thời khẳng định hiệu quả của cơ chế phối hợp liên ngành khi được triển khai thực chất, đồng bộ và trách nhiệm.
Từ những kết quả đạt được, có thể khẳng định việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 không chỉ mang lại hiệu quả trước mắt trong bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước, mà còn tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò và trách nhiệm của ngành Kiểm sát nhân dân trong giai đoạn mới. Với tinh thần chủ động, bản lĩnh, trách nhiệm và thượng tôn pháp luật, ngành Kiểm sát nhân dân ngày càng khẳng định là “thanh bảo kiếm” sắc bén bảo vệ pháp luật, bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh và bảo đảm vững chắc an sinh xã hội trên địa bàn Thủ đô Hà Nội./.
Nguyễn Thị Tuyết Lan, Đặng Quang Anh - Viện KSND khu vực 7