Những khó khăn, vướng mắc trong việc giải quyết các vụ án về xâm phạm chỗ ở của người khác

17/11/2020 08:39 | 57 | 0

        Trong những năm qua, một số cá nhân, hộ gia đình trên địa bàn huyện Quốc Oai thế chấp đất và nhà ở của mình để vay vốn ngân hàng với mục đích sản xuất kinh doanh. Do làm ăn thua lỗ, dẫn đến không có khả năng trả nợ nên các Ngân hàng khởi kiện đến Tòa án nhân dân huyện để giải quyết theo quy định. Sau đó, bị đơn không thực hiện được theo thỏa thuận trả nợ, dẫn đến Cơ quan Thi hành án dân sự phải ra cưỡng chế, bán đấu giá tài sản thế chấp (nhà ở) của bị đơn. Tuy nhiên, sau khi Cơ quan Thi hành án dân sự đã cưỡng chế thu hồi nhà ở và bàn giao cho người mua, bị đơn cùng gia đình lại đến mở khóa hoặc phá khóa vào ở nhà đã bị cưỡng chế và bán đấu giá. Hiện, Viện KSND huyện Quốc Oai thụ lý nhiều tố giác với nội dung là người bị cưỡng chế tài sản (đất và nhà ở) quay lại sử dụng tài sản, nhưng đang có khó khăn về đường lối giải quyết bởi nhiều quan điểm khác nhau.

        Xin nêu 01 vụ việc cụ thể:

        Năm 2010, hộ gia đình anh Nguyễn Văn T và vợ là Phạm Thị X cùng ở Thị trấn A - huyện Quốc Oai có nhu cầu vay vốn để kinh doanh.  Anh T và X đã làm thủ tục vay vốn tại Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam. Ngày 31/12/2010, Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam lập Hợp đồng tín dụng trung hạn và dài hạn số 4067/HDTD/TH-TN/TCB cho vợ chồng anh T và chị X vay với số tiền là 850.000.000 đồng. Tài sản đảm bảo nợ vay là quyền sử dụng đất 172 m2 và tài sản trên đất (nhà ở) tại thửa đất số 704.2 tại thị trấn A - huyện Quốc Oai. Do làm ăn thua lỗ, anh T và chị X không trả được nợ vay, tổng số tiền nợ gốc và lãi là 1.125.000.000 đồng. Để thu hồi nợ, Ngân hàng Kỹ Thương Việt Nam đã nộp đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân huyện Quốc Oai.

        Ngày 28/01/2015, Tòa án nhân dân huyện Quốc Oai đã có Quyết định số 05/2015/QĐST-DS công nhận sự thỏa thuận của các đương sự giữa Ngân hàng với anh T và chị X, nội dung thỏa thuận: Trong trường hợp anh T và chị X không trả được nợ vay thì Ngân hàng Kỹ Thương Việt Nam có quyền yêu cầu cơ quan Thi hành án tiến hành kê biên, phát mại tài sản đã thế chấp. Do không thực hiện theo thỏa thuận, Ngân hàng Kỹ Thương đã có văn bản đề nghị cơ quan Thi hành án huyện tiến hành kê biên, phát mại tài sản do anh T và chị X đã thế chấp. Cơ quan Thi hành án huyện đã tiến hành kê biên, bán đấu giá tài sản trên theo quy định; người trúng đấu giá là anh Nguyễn Anh Đ ở quận Đống Đa - Hà Nội. Ngày 16/6/2020, Cơ quan Thi hành án dân sự huyện đã tổ chức cưỡng chế tài sản trên gồm đất ở là 172 m2 và nhà ở trên đất và giao cho chị Nguyễn Thị H được anh Đ ủy quyền.

        Sau khi nhận tài sản, chị H khóa cửa ra về. Ngày 24/6/2020, anh Đ phát hiện anh T và chị X đã đến sinh sống tại ngôi nhà trên nên đã có đơn gửi đến Cơ quan điều tra - Công an huyện Quốc Oai tố giác về hành vi xâm phạm chỗ ở của anh T và chị X. Sau khi thụ lý đơn tố giác, Cơ quan điều tra đã phối hợp cùng với chính quyền địa phương động viên, thuyết phục anh T và chị X ra khỏi nhà ở trên, trả lại tài sản cho anh Đ, nhưng không có kết quả.

        Với nội dung trên, hành vi của anh T và chị X có thể xem xét về các tội như: Tội xâm phạm chỗ ở của người khác theo quy định tại Điều 158 BLHS; Tội sử dụng trái phép tài sản theo quy định tại Điều 177 BLHS.

        1. Về Tội xâm phạm chỗ ở của người khác theo quy định tại Điều 158 BLHS

        * Quan điểm thứ nhất: Tài sản là quyền sử dụng đất và trên có nhà ở được sử dụng làm nơi ở của con người đã nhiều năm. Anh Đ là người trúng thầu, nên là chủ sở hữu hợp pháp, việc anh T và chị X đến sinh sống tại ngôi nhà đó là hành vi tự ý xâm nhập chỗ ở của người khác mà không được sự đồng ý của chủ nhà hoặc người quản lý hợp pháp, nên anh T và X đã phạm tội xâm phạm chỗ ở của người khác theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 158 BLHS.

        * Quan điểm thứ hai: Cần làm rõ khái niệm về chỗ ở, Theo khoản 9 Điều 2 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định: Chỗ ở là nhà ở, phương tiện hoặc nhà khác mà công dân sử dụng để cư trú. Chỗ ở thuộc quyền sở của công dân hoặc được cơ quan, tổ chức, cá nhân cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ theo quy định của pháp luật; Theo bình luận Khoa học Bộ luật hình sự của Viện nghiên cứu khoa học pháp lý năm 1999 nêu: Chỗ ở của công dân là một nơi đang có người ở hợp pháp, không kể nơi ở thường xuyên hoặc tạm trú. Trong vụ việc nêu trên anh Đ chưa đến ở, chưa đăng ký tạm trú nên chưa được coi là chỗ ở hợp pháp của anh Đ, hiện tại anh Đ đang ở hợp pháp tại quận Đống Đa - Hà Nội. Đồng thời việc anh Đ mua tài sản trên có thể nhằm mục đích để ở hoặc kinh doanh bất động sản. Do vậy hành vi của anh T và chị X không phạm Tội xâm phạm chỗ ở của người khác được quy định tại Điều 158 BLHS.

        2. Về Tội sử dụng trái phép tài sản, theo quy định tại Điều 177 BLHS

        * Quan điểm thứ nhất: Hành vi của anh T và chị X mở khóa vào sử dụng tài sản (nhà ở) thuộc quyền sở hữu hợp pháp của anh Đ là hành vi sử dụng trái phép tài sản, tài sản có trị giá trên 500.000.000 đồng, nên anh T và chị X phạm tội sử dụng trái phéo tài sản theo quy định tại khoản 2 Điều 177 BLHS.

        * Quan điểm thứ hai: Hành vi của anh T và chị X mở khóa vào sử dụng tài sản (nhà ở) thuộc quyền sở hữu hợp pháp của anh Đ là hành vi sử dụng trái phép tài sản. Tuy nhiên anh T và chị X không có mục đích vì vụ lợi, nên anh T và chị X không phạm tội sử dụng trái phéo tài sản theo quy định tại  Điều 177 BLHS.

        Quan điểm của tác giả: Hành vi của anh T và chị X không phạm tội xâm phạm chỗ ở của người khác; nhất trí với quan điểm là anh T và chị X phạm tội sử dụng trái phép tài sản.

        Hiện các cơ quan tiến hành tố tụng của huyện Quốc Oai chưa có sự thống nhất về đường lối giải quyết vụ việc trên. Nếu không có đường lối giải quyết dứt điểm thì trên địa bàn sẽ tiếp tục xảy ra các hành vi tương tự và ảnh hưởng nhiều đến công tác thi hành án dân sự.

        Mong nhận được sự trao đổi của các đồng nghiệp.                                          

                                                                    Phan Đức - Viện KSND huyện Quốc Oai

HÌNH ẢNH

ĐĂNG NHẬP

Website liên kết

Thống kê truy cập

Đang truy cập Đang truy cập : 24

Tổng lượt truy cập Tổng lượt truy cập : 868568