Quyền bầu cử Đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp đối với người bị tạm giữ, tạm giam

24/05/2021 10:30 | 221 | 0

        Sẵn sàng cho Ngày hội toàn dân - bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, Hội đồng bầu cử Quốc gia yêu cầu tất cả chính quyền các cấp thực hiện tốt công tác chuẩn bị bầu cử để cử tri được thực hiện quyền bầu cử của mình.

        Xác định quyền bầu cử là quyền cơ bản của công dân nên Đảng, Nhà nước luôn luôn tôn trọng, bảo vệ quyền được bầu cử, lợi ích hợp pháp của người dân trong đó có những người bị tạm giữ, tạm giam cũng thực hiện quyền bầu cử.

        Căn cứ quy định tại điểm b Khoản 1 Điều 9 Luật thi hành tạm giữ, tạm giam 2015 quy định người bị tạm giữ, tạm giam có quyền “Được thực hiện quyền bầu cử theo quy định của Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, quyền bỏ phiếu trưng cầu ý dân theo quy định của Luật trưng cầu ý dân”. Cơ sở để Luật thi hành tạm giữ, tạm giam năm 2019 quy định như trên xuất phát từ các luận điểm sau:

        - Ngay từ Hiến pháp 1946 - bản Hiến pháp đầu tiên của Nhà nước ta đã ghi nhận tại điều 18: “Tất cả công dân Việt Nam, từ 18 tuổi , không phân biệt gái trai, đều có quyền bầu cử...”. Tiếp theo đó các bản Hiến pháp 1959 (tại điều 23), Hiến pháp 1980 (tại điều 57), Hiến pháp 1992 (tại điều 54) đã tiếp tục khẳng định quyền bầu cử và ứng cử là những quyền chính trị cơ bản của công dân. Điều 54, Hiến pháp 1992 quy định: “Công dân, không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hóa, nghề nghiệp, thời hạn cư trú, đủ mười tám tuổi trở lên đều có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên đều có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân theo quy định của pháp luật”. Tại Hiến pháp 2013 (Điều 27) cũng quy định “Công dân đủ mười tám tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân. Việc thực hiện các quyền này do luật định”. Như vậy, bầu cử và ứng cử là những quyền hiến định của công dân, do đó phải được tuyệt đối tôn trọng và thực hiện.

        - Người đang bị tạm giam, tạm giữ cũng được thực hiện quyền bầu cử vì về mặt pháp lý, những người này chưa bị coi là có tội nên không bị tước mất quyền bầu cử. Về pháp lý người bị tạm giữ, tạm giam chưa bị coi là có tội theo quy định tại khoản 1, Điều 31 Luật Hiến pháp năm 2013 “Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự luật định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật” và quy định tại Điều 13 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 “Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật. Khi không đủ và không thể làm sáng tỏ căn cứ để buộc tội, kết tội theo trình tự, thủ tục Bộ luật này quy định thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải kết luận người bị buộc tội không có tội”.

        Căn cứ vào khoản 5 Điều 29 Luật Bầu cử Đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng Nhân dân năm 2015 quy định “Cử tri là người đang bị tạm giam, tạm giữ, người đang chấp hành biện pháp đưa vào cở sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc được ghi tên vào danh sách cử tri để bầu đai biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh nơi người đó đang bị tạm giam, tạm giữ, đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc” nguyên tắc bỏ phiếu được quy định tại khoản 4 Điều 69 Luật Bầu cử Đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng Nhân dân năm 2015: “Đối với cử tri là người đang bị tạm giam, người đang chấp hành biện pháp đưa vào cở sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc mà trại giam, cơ sở giao dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc không tổ chức khu vực bỏ phiếu riêng hoặc cử tri là người đang bị tạm giữ thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến trại tạm giam, nhà tạm giữ, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử”.

        Với những cơ sở pháp lý như trên, để đảm bảo quyền bầu cử của người bị tạm giữ, tạm giam các Trại tạm giam, Nhà tạm giữ phối hợp chặt chẽ với địa phương thực hiện các trình tự, thủ tục theo các bước cuộc bầu cử đúng quy định Luật Bầu cử Đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng Nhân dân năm 2015. Bên cạnh đó, Viện kiểm sát nhân dân phải xác định rõ việc bảo đảm quyền con người thông qua công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam là một trong những nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt của đơn vị làm công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự. Thông qua công tác kiểm sát hàng ngày, hàng tuần tại Nhà tạm giữ, Trại tạm giam, Kiểm sát viên cần lưu ý cơ sở giam giữ trong việc phổ biến, hướng dẫn, giải thích cho người bị tạm giữ, tạm giam hiểu rõ quyền bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân; thông tin về cuộc bầu cử Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân nhiệm kỳ 2021 - 2026 ngay từ khi tiếp nhận người bị tạm giữ, người bị tạm giam.

        Trong khi kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam kiểm sát viên cần chú trọng kiểm sát cơ sở giam giữ trong việc cơ sở giam giữ đảm bảo cho người bị tạm giữ, tạm giam được thực hiện quyền của mình theo quy định của pháp luật, trong đó có quyền được bầu cử theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 9 Luật Thi hành án hình sự và khoản 5 Điều 29 Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân.

        Viện KSND cần phải chủ động phối hợp với Ủy ban mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp; Hội đồng bầu cử tại địa phương trong việc kiểm sát cơ sở giam giữ lập danh sách cử tri là người bị tạm giữ, người bị tạm giam; niêm yết danh sách cử tri và danh sách người ứng cử tại cơ sở giam giữ theo quy định tại Điều 29, Điều 30, Điều 32, Điều 59 Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân; kịp thời phát hiện những người bị tạm giữ, người bị tạm giam có quyền bầu cử nhưng không có tên trong danh sách cử tri để cơ sở giam giữ bổ sung, đồng thời trường hợp người bị tạm giữ, người bị tạm giam không có quyền bầu cử để xóa tên khỏi danh sách cử tri.

        Viện kiểm sát cần phải phối hợp chặt chẽ với cơ sở giam giữ kịp thời tiếp nhận, giải quyết đơn khiếu nại, đơn tố cáo liên quan đến công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân theo các quy định tại Điều 33, Điều 61, Điều 75, Điều 94 Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân./.

Nguyễn Ngọc Dương - Phòng 8

 

 

 

 

HÌNH ẢNH

ĐĂNG NHẬP

Website liên kết

Thống kê truy cập

Đang truy cập Đang truy cập : 57

Tổng lượt truy cập Tổng lượt truy cập : 925866