Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức Phiên tòa rút kinh nghiệm về dân sự

13/03/2020 14:11 | 753 | 0

        Trong năm 2019, Viện KSND hai cấp thành phố Hà Nội đã phối hợp với Tòa án nhân dân cùng cấp tổ chức 68 phiên tòa dân sự rút kinh nghiệm. Trong đó, Phòng 9 - Viện KSND thành phố Hà Nội tổ chức được 11 phiên tòa và có 01 phiên tòa rút kinh nghiệm tổ chức bằng hình thức truyền hình trực tuyến tới 31 điểm cầu.

        Có thể nói, việc tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm là hình thức tự đào tạo trực tiếp, thiết thực nhằm tăng cường cho các Kiểm sát viên (KSV), Kiểm tra viên và công chức ngành KSND nâng cao tinh thần trách nhiệm, chủ động học hỏi, tích lũy kiến thức, kinh nghiệm, trong công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình.

        Thông qua theo dõi và tham dự các phiên tòa rút kinh nghiệm cho thấy phần lớn KSV Viện KSND hai cấp thành phố có tinh thần trách nhiệm với nghề, không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức, cập nhật văn bản pháp luật mới để nâng cao trình độ nghiệp vụ. Nhiều bài phát biểu của KSV được đầu tư, nghiên cứu kỹ lưỡng, đạt chất lượng tốt, nhận xét về các thủ tục tố tụng ngắn gọn nhưng đủ ý; việc đánh giá, phân tích, lập luận có tính thuyết phục cao.

Phiên tòa trực tuyến rút kinh nghiệm liên ngành vụ án dân sự diễn ra ngày 09/4/2019

tại Viện KSND thành phố Hà Nội

        Tuy nhiên, cũng có một số trường hợp KSV tham gia phiên tòa với tâm lý căng thẳng nên còn lúng túng trong diễn đạt, khi tham gia xét hỏi còn lệ thuộc vào đề cương xét hỏi nên câu hỏi trùng với HĐXX; phản ứng chưa linh hoạt với các tình huống phát sinh tại phiên tòa. Bài phát biểu của KSV mới chỉ dừng lại ở việc nhận xét việc chấp hành pháp luật tố tụng của các chủ thể tố tụng, chưa đánh giá được việc thu thập chứng cứ vụ án có chính xác, đầy đủ để làm căn cứ giải quyết vụ án hay không…

        Nguyên nhân của những tồn tại trên là do một số KSV chưa nhận thức sâu sắc về trách nhiệm, tầm quan trọng của việc tổ chức phiên tòa theo yêu cầu cải cách tư pháp. Để thực hiện hiệu quả Hướng dẫn 32/HD-VKSTC ngày 30/11/2018 của Viện KSND tối cao hướng dẫn việc tham gia, tham dự phiên tòa dân sự, hôn nhân và gia đình, hành chính, kinh doanh thương mại, lao động rút kinh nghiệm và Chỉ thị số 01/CT-VKSTC ngày 17/12/2019 của Viện trưởng Viện KSND tối cao về công tác của ngành KSND năm 2020, nhằm bảo đảm việc tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm được thực hiện một cách hiệu quả và có chất lượng, cũng như xác định việc tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm là giải pháp đột phá, hữu hiệu nâng cao trình độ, năng lực nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên trong thời gian tới, tác giả xin chia sẻ một số kinh nghiệm. Cụ thể như sau:

        Thứ nhất: Việc lựa chọn vụ án để tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm

        Phiên tòa dân sự rút kinh nghiệm phải là phiên tòa mà Viện kiểm sát có trách nhiệm phải tham gia ở cấp sơ thẩm theo quy định tại Khoản 2 Điều 21, phiên tòa phúc thẩm theo quy định tại Khoản 3 Điều 21 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Việc lựa chọn vụ án để tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm phải đảm bảo một trong các tiêu chí:

        - Những vụ án phức tạp: Có thể hiểu là những vụ án mà đương sự có nhiều yêu cầu khởi kiện, có nhiều quan hệ pháp luật cần giải quyết trong cùng 01 vụ án. Sự phức tạp cũng có thể ở nhân thân của 01 trong số các đương sự trong vụ án như đương sự là người có chức sắc trong tôn giáo, vụ án được dư luận xã hội quan tâm, giá trị tài sản tranh chấp trong vụ kiện lớn...

        - Có tính chất điển hình: Thể hiện tập trung và rõ nhất về bản chất. Ví dụ: Giao dịch giả tạo trong Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhằm che đậy Hợp đồng vay tài sản.

        - Những vụ án tranh chấp xảy ra phổ biến ở địa phương: Được hiểu là những vụ việc xảy ra nhiều trong 01 khoảng thời gian. Ví dụ:  Những vụ án tranh chấp về yêu cầu hủy Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất; Yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tranh chấp mốc giới...

        - Những vụ án đa dạng người tham gia tố tụng hoặc người bảo vệ quyền và lợi ích của các đương sự (trừ những vụ án có liên quan đến bí mật Nhà nước hoặc bí mật đời tư của các đương sự trong vụ án).

        Thứ hai: Việc phối hợp tổ chức phiên tòa dân sự rút kinh nghiệm

        Sau khi đã lựa chọn được vụ án, Kiểm sát viên cần chủ động phối hợp với Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án để tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm đạt chất lượng, hiệu quả cao, đảm bảo việc xét xử đúng thời hạn, đủ thành phần, phiên tòa diễn ra đúng quy định của pháp luật.

        Thứ ba: Đối với Kiểm sát viên tham gia phiên tòa

        Kiểm sát viên phải nghiên cứu kỹ hồ sơ, kiểm sát chặt chẽ trình tự, thủ tục tố tụng Toà án tiến hành trong quá trình giải quyết vụ án; Nắm chắc nội dung vụ án và lập hồ sơ kiểm sát đầy đủ; Xây dựng báo cáo đề xuất quan điểm, đề cương xét hỏi, dự kiến tình huống phát sinh tại phiên toà và dự thảo Bài phát biểu… trình Lãnh đạo Viện duyệt theo đúng Quy chế nghiệp vụ và Hướng dẫn 32/HD-VKSTC ngày 30/11/2018 của Viện KSND tối cao.

        Thứ tư: Chuyển tài liệu, hồ sơ cho những người tham dự phiên tòa

        Sau khi chuẩn bị xong hồ sơ kiểm sát vụ án, trước khi mở phiên tòa, KSV tham gia phiên tòa rút kinh nghiệm chuyển bản báo cáo kết quả nghiên cứu vụ án (chưa có quan điểm của Lãnh đạo đơn vị) cho những người tham dự phiên tòa rút kinh nghiệm nghiên cứu, thuận lợi cho việc theo dõi, góp ý kiến sau này.

        Thứ năm: Đối với những người tham dự phiên tòa

        Những người tham dự phiên tòa theo dõi và ghi chép đầy đủ diễn biến của phiên tòa để phát hiện những hạn chế thiếu sót, mâu thuẫn. Quan điểm đề xuất của Kiểm sát viên với quyết định của Hội đồng xét xử về giải quyết vụ án để làm cơ sở phát biểu, nhận xét trong phiên họp rút kinh nghiệm sau phiên tòa. Tham dự phiên họp rút kinh nghiệm, phát biểu ý kiến và đánh giá, xếp loại đối với Kiểm sát viên tham gia phiên tòa

        Thứ sáu: Tổ chức phiên họp rút kinh nghiệm

        Sau khi kết thúc phiên tòa, cần tổ chức họp để tổng hợp rút kinh nghiệm chung trong công tác xét xử dân sự. Một số vấn đề có thể đưa ra góp ý như:

        - Đánh giá các mặt ưu điểm, khuyết điểm của KSV tham gia phiên tòa.

        - Về công tác chuẩn bị trước phiên tòa như việc nghiên cứu hồ sơ; Dự kiến tình huống; Dự kiến câu hỏi; Dự thảo bài phát biểu….; 

        - Về áp dụng pháp luật (cả pháp luật về nội dung và pháp luật tố tụng)

        - Về tác phong, trang phục, lời lẽ, cách đối đáp của KSV tại phiên tòa

        - Lãnh đạo phòng nghiệp vụ và KSV phụ trách địa bàn hướng dẫn, giải đáp các vướng mắc trong công tác kiểm sát tại phiên tòa; trong nghiên cứu hồ sơ và kỹ năng xử lý các tình huống phát sinh tại phiên tòa…

        Trên đây là một số kinh nghiệm trong việc tổ chức các phiên tòa dân sự rút kinh nghiệm xin được trao đổi cùng đồng nghiệp, rất mong các đồng nghiệp cùng chia sẻ kinh nghiệm để việc tổ chức các phiên tòa dân sự rút kinh nghiệm ngày càng đạt hiệu quả cao./.

Lê Thị Hồng Hạnh - Phòng 9

HÌNH ẢNH

ĐĂNG NHẬP

Website liên kết

Thống kê truy cập

Đang truy cập Đang truy cập : 36

Tổng lượt truy cập Tổng lượt truy cập : 795991