Mối quan hệ giữa việc thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện KSND với công tác phối hợp liên ngành trong giải quyết án hình sự

02/12/2019 14:02 | 294 | 0

        Theo quy định của Luật tổ chức Viện KSND, Luật tổ chức Cơ quan điều tra hình sự (trước đây là Pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự), Luật tổ chức Tòa án nhân dân và BLTTHS năm 2015 thì các cơ quan Viện KSND, Cơ quan điều tra, Tòa án nhân dân (các cơ quan tiến hành tố tụng) có thẩm quyền và chức năng khác nhau trong việc giải quyết vụ án hình sự. Tuy nhiên thực tiễn công tác giải quyết các vụ án hình sự, Viện KSND ngoài việc có trách nhiệm thực hiện tốt chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp thì công tác phối hợp liên ngành giữa Viện KSND với các cơ quan tiến hành tố tụng khác là một nhiệm vụ rất quan trọng để đảm việc điều tra, truy tố, xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Vậy có mâu thuẫn không giữa việc thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp với công tác phối hợp liên ngành là nội dung chính được phân tích ở bài viết này, tác giả xin phép được trao đổi một số kinh nghiệm thực tiễn trong công tác phối hợp giải quyết án hình sự.

        1. Chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện KSND trong tố tụng hình sự:

        Chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện KSND là một chức năng Hiến định (khoản 1 Điều 108 Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN việt Nam). Trong Luật tổ chức Viện KSND, chức năng này được quy định tại các Điều 4, 13, 15, 17, 19, 25; tại BLTTHS năm 2015 được quy định tại các Điều 41, 42, 43, 160, 161, 166, 237 và 267.

        Trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, Viện kiểm sát thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp từ giai đoạn tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo tội phạm, kiến nghị khởi tố; giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử và thi hành Bản án hình sự. Viện kiểm sát là cơ quan duy nhất tham gia tất cả các giai đoạn giải quyết vụ án hình sự. Khi tiến hành kiểm sát việc giải quyết vụ án hình sự, Viện kiểm sát thực hiện các quyền Yêu cầu, Kiến nghị, Kháng nghị.

        * Quyền yêu cầu: Quyền yêu cầu là một hoạt động được thực hiện nhiều nhất trong thực hiện chức năng kiểm sát việc giải quyết án hình sự như:

        - Yêu cầu thực hiện các hoạt động tiếp nhận, kiểm tra, xác minh, ra quyết định giải quyết nguồn tin về tội phạm đầy đủ, đúng pháp luật;

        - Yêu cầu khắc phục vi phạm pháp luật và xử lý nghiêm người vi phạm;

        - Yêu cầu Cơ quan điều tra tiến hành hoạt động điều tra đầy đủ, khách quan, toàn diện vụ án hình sự...

        * Quyền Kiến nghị: Quyền kiến nghị được thực hiện khi phát hiện các cơ quan tiến hành tố tụng có vi phạm trong quá trình giải quyết vụ án hình sự nhưng chưa đến mức Viện kiểm sát phải ra quyết định hủy bỏ hoặc kháng nghị.

        Quyền kiến nghị có thể được thực hiện khi tiến hành giải quyết án hình sự, Viện kiểm sát phát hiện được nguyên nhân của tình hình vi phạm tội phạm thì thực hiện quyền Kiến nghị cơ quan, tổ chức hữu quan áp dụng các biện pháp phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật.

        * Quyền kháng nghị: Kháng nghị đối với bản án, quyết định trái pháp luật của Tòa án.

        Chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp và chức năng thực hành quyền công tố trong giải quyết án hình sự là hai chức năng khác nhau của Viện kiểm sát nhưng luôn có mối quan hệ chặt chẽ, gắn bó hữu cơ, không thể tách rời, để thực hiện tốt được chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp thì phải đồng thời thực hiện tốt chức năng thực hành quyền công tố và ngược lại.

        2. Mối quan hệ giữa việc thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện KSND và công tác phối hợp liên ngành trong giải quyết án hình sự:

        BLTTHS năm 2015 quy định trình tự, thủ tục, nhiệm vụ, quyền hạn và mối quan hệ giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Những quy định về trình tự, thủ tục được quy định trong BLTTHS năm 2015 là những trình tự, thủ tục cơ bản, mang tính nguyên tắc vì vậy việc ban hành các Thông tư liên tịch quy định việc phối hợp trong việc giải quyết án hình sự (bao gồm cả nội dung hướng dẫn thực hiện BLTTHS năm 2015) là hết sức cần thiết.

        Quan hệ phối hợp giữa Cơ quan điều tra, Viện KSND, Tòa án nhân dân trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, trong quá trình giải quyết vụ án hình sự là mối quan hệ có sự tác động, hỗ trợ và thúc đẩy lẫn nhau; đảm bảo việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mỗi ngành. Phạm vi công tác phối hợp là từ khi tiếp nhận thông tin về tội phạm, giải quyết nguồn tin tội phạm đến khi kết thúc điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự.

        Thực tiễn công tác giải quyết án hình sự cho thấy nếu ba cơ quan tiến hành tố tụng phối hợp tốt thì việc điều tra, truy tố, xét xử vụ án nhanh, chính xác, phục vụ được yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm và đáp ứng được nhiệm vụ chính trị của địa phương; tỷ lệ các vụ án bị trả hồ sơ để điều tra bổ sung thấp, thậm chí không có án trả điều tra bổ sung; việc điều tra, truy tố, xét xử nhanh chóng, đảm bảo đúng người, đúng tội, được dư luận đồng tình. Tuy nhiên, do chưa nhận thức đầy đủ về công tác này nên có lúc, có nơi sự phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng không được quan tâm.

        3. Một số kinh nghiệm trong công tác phối hợp liên ngành

        - Công tác phối hợp phải gắn với sự lãnh đạo của cấp ủy địa phương. Viện kiểm sát phải chủ động tham mưu cho cấp uỷ chỉ đạo việc xây dựng và thực hiện cơ chế phối hợp liên ngành bằng Quy chế phối hợp, Kế hoạch phối hợp quý, năm... được ký kết với nội dung quy định trách nhiệm cụ thể của mỗi ngành. Để có được sự đồng tình ủng hộ của cấp ủy chính quyền địa phương thì phải gắn công tác phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng với hoạt động phục vụ tình hình chính trị địa phương, góp phần tích cực vào sự phát triển chung của địa phương.

        - Công tác phối hợp phải bảo đảm tính khách quan và thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của từng ngành, từng đơn vị.

        - Công tác phối hợp phải bám sát việc thực hiện chỉ thị số 06/CT-VKSTC ngày 06/12/2013 của Viện trưởng Viện KSND tối cao về tăng cường công tố, nâng cao chất lượng công tố gắn với hoạt động điều tra.

        - Phải nâng cao trình độ, nghiệp vụ và rèn luyện bản lĩnh, tu dưỡng phẩm chất, đạo đức của đội ngũ Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, Chuyên viên về ý thức trách nhiệm trong việc thực hiện quy chế nghiệp vụ của ngành.

        Với đặc điểm, đặc thù chỉ có ngành KSND là cơ quan duy nhất tham gia tất cả các giai đoạn giải quyết vụ án hình sự, Kiểm sát viên phải là người có uy tín về trình độ nghiệp vụ, về phẩm chất đạo đức thì ngành Kiểm sát mới thực sự trở thành trung tâm của hoạt động phối hợp, mới thực hiện tốt được chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp.

        - Lãnh đạo các đơn vị cần phân công cán bộ có năng lực chuyên môn tốt, có khả năng giao tiếp tốt, là đầu mối giúp lãnh đạo từng ngành tổng hợp, đánh giá rút kinh nghiệm công tác phối hợp.

        Như vậy, có thể khẳng định việc thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện KSND và công tác phối hợp liên ngành giữa các cơ quan tiến hành tố tụng trong giải quyết án hình sự là mối quan hệ có sự tác động, hỗ trợ và thúc đẩy lẫn nhau; đảm bảo việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mỗi ngành; nhằm thực hiện đúng các quy định của BLTTHS năm 2015 để giải quyết vụ án hình sự được đúng đắn, khách quan và toàn diện.

Nguyễn Ngọc Phong - Viện KSND huyện Phú Xuyên

HÌNH ẢNH

ĐĂNG NHẬP

Website liên kết

Thống kê truy cập

Đang truy cập Đang truy cập : 85

Tổng lượt truy cập Tổng lượt truy cập : 768938